Transformatory w żelbetowych osłonach odpornych na ataki dronów

Kluczowym elementem nowo projektowanej stacji Gižai o powierzchni aż 35 hektarów będzie fizyczna ochrona aparatury najwyższych napięć. Zamiast standardowych wygrodzeń czy lekkich osłon przeciwodłamkowych, jednostki transformatorowe zostaną obudowane specjalnymi żelbetowymi konstrukcjami ochronnymi.

Projekt zakłada użycie zbrojonego betonu o podwyższonej wytrzymałości dynamicznej, który w razie bezpośredniej detonacji ładunku kumulacyjnego lub odłamkowego nie ulegnie nadmiernemu kruszeniu i odspajaniu (tzw. zjawisko spallingu). Odłamki betonu bywają bowiem dla kadzi transformatorów i porcelanowych izolatorów przepustowych równie niszczycielskie, co sama fala uderzeniowa.

Doświadczenia zza wschodniej granicy bezlitośnie weryfikują dotychczasowe podejście do pasywnej obrony stacji elektroenergetycznych. Praktykę stosowania takich osłon, a także wyzwania z nimi związane, obrazuje poniższy materiał filmowy dokumentujący atak drona na chroniony transformator:

Na tym zabezpieczenia się nie kończą. Stację ma otaczać ogrodzenie zdolne powstrzymać pojazd wypełniony materiałami wybuchowymi. Planowane są również czujniki pozwalające wykrywać próby wykonywania tuneli pod obiektem. Kluczowe urządzenia zostaną zdublowane i rozmieszczone w taki sposób, aby pojedyncze trafienie nie było w stanie wyłączyć całej stacji.

Zmianę podejścia dobrze podsumował prezes Litgrid Andrius Šemeškevičius. Jak przyznał, wcześniej podczas projektowania sieci przygotowywano ją przede wszystkim na klęski żywiołowe. Teraz pod uwagę brane są również możliwe zagrożenia hybrydowe i militarne.

Nie jest to przypadkowy obiekt. Gižai ma być kluczowym węzłem Harmony Link – nowego lądowego połączenia elektroenergetycznego Polski i Litwy. Po jego ukończeniu łączna zdolność przesyłowa między oboma państwami, razem z istniejącym LitPol Link, ma wzrosnąć do 1200 MW. Dla państw bałtyckich jest to szczególnie ważne po ich odłączeniu w 2025 roku od systemu energetycznego kontrolowanego wcześniej przez Rosję i synchronizacji z siecią Europy kontynentalnej.

Koszt odporności infrastruktury krytycznej

Wzmocnienia konstrukcyjne generują ogromne nakłady. Według szacunków Litgrid, wdrożenie militarnych i antyterrorystycznych standardów ochrony podniesie koszt budowy samej stacji Gižai o co najmniej 48 milionów euro.

Zarówno Wilno, jak i Warszawa stoją na stanowisku, że finansowanie fortyfikacji energetycznej infrastruktury granicznej powinno być współfinansowane ze środków unijnych. Odporność węzłów takich jak Gižai jest gwarantem bezpieczeństwa energetycznego całego zintegrowanego rynku europejskiego.

Źródło: Reuters

Artykuł Litwa ufortyfikuje stację elektroenergetyczną w Giżach przy granicy z Polską pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Bateria agregatów 3,5 MW pod Enea Arena Poznań pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Zmiażdżenie dłoni podczas obsługi prasy [18+] pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Niezwykły hołd dla ofiar zamachów na World Trade Center

W rocznicę zamachów z 11 września 2001 roku nad wodami New York Harbor rozbłysła wyjątkowa instalacja świetlna. Zsynchronizowany rój 2977 dronów odtworzył na nocnym niebie kontury Bliźniaczych Wież w ich pełnej, architektonicznej skali.

Projekt zatytułowany „2,977 Lights Over New York Harbor” połączył nowoczesną technologię oświetleniową, zaawansowane sterowanie rojem jednostek bezzałogowych oraz głęboki ładunek emocjonalny. Dokładnie 2977 świetlnych punktów symbolizowało każdą z osób, która straciła życie w wyniku wydarzeń sprzed 25 lat.

Każdy dron wyposażony w źródło światła działał w ramach skoordynowanej sieci przestrzennej. Diody uniosły się nad wodą w dynamicznej spirali, by następnie uformować monumentalną, przestrzenną iluminację odwzorowującą sylwetkę wież WTC tuż obok tradycyjnych snopów światła z corocznej instalacji Tribute in Light.

Wydarzenie zorganizowano we współpracy z nowojorską społecznością bliskich ofiar, ocalałych i służb ratunkowych, dla których każdy punkt świetlny to przede wszystkim pamięć o konkretnym ludzkim życiu.

Artykuł Rój dronów w Nowym Jorku odtworzył dwie wieże WTC w 25. rocznicę zamachu na World Trade Center pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W ramach pilotażowego projektu agrofotowoltaicznego (AgriPV) spółka Energia Pomorze, we współpracy z Zachodniopomorskim Uniwersytetem Technologicznym w Szczecinie (ZUT) oraz przy wsparciu NCBR, uruchomiła na terenach Agrofirmy Witkowo koło Stargardu badawczą instalację fotowoltaiczną o mocy 1 MW. W projekcie wykorzystano półprzezroczyste moduły niemieckiej firmy AESOLAR (seria Terra E). Instalacja weszła w swój pierwszy sezon wegetacyjny, dostarczając pierwszych rzeczywistych danych pomiarowych dotyczących mikroklimatu, gospodarki wodnej oraz uzysków energii.

Zintegrowana produkcja energii i uprawa roślin

Projekt realizowany na terenie spółdzielni Agrofirma Witkowo ma na celu szczegółowe zbadanie wpływu kontrolowanego zacienienia na wzrost roślin, efektywność retencji wody oraz mikroklimat gleby, generując do 1000 MWh energii elektrycznej rocznie.

Obecny, pierwszy etap pilotażu obejmuje obszar 2 hektarów (docelowy kompleks badawczy ma objąć łącznie 10 ha). To w pełni funkcjonalne pole badawcze ze zintegrowanym systemem retencji deszczówki i uprawami warzyw.

Pierwsze pomiary terenowe z instalacji w Witkowie wskazują na trzy kluczowe korzyści:

1) Obniżenie temperatury gleby: Pomiary kamerą termowizyjną wykazały, że gleba w pełnym słońcu osiągała od 43,6°C do 47,9°C. W strefach zacienionych przez konstrukcję z modułami Terra E odnotowano temperatury w przedziale od 26,2°C do 32,8°C, co dało spadek temperatury pod konstrukcją nawet o 15-16°C.

2) Retencja i efektywne wykorzystanie wody: Zastosowany w Witkowie AgriPV TR System firmy Energia Pomorze odprowadza deszczówkę do zbiorników retencyjnych o pojemności 600 tys. litrów, zasilając podziemny lub naziemny system nawadniania kropelkowego i przywracając do obiegu wodę, która inaczej uległaby wyparowaniu.

3) Generowanie energii elektrycznej: Konstrukcja zainstalowana nad uprawami stale produkuje energię na potrzeby gospodarstwa, a jej nadwyżki trafiają do sieci.

Parowanie, wilgotność gleby oraz promieniowanie są stale porównywane przez naukowców ZUT z sąsiednim polem referencyjnym. Przedstawiciele Energii Pomorze podsumowują wstępne rezultaty zwięźle: „Widzimy, że jest bardzo dobrze” podkreślając jednocześnie, że AgriPV ma sens wtedy, gdy to uprawa roślin pozostaje na pierwszym miejscu.

Agrofotowoltaika w warunkach susz i upałów – doświadczenia z zagranicznych rynków

Fale upałów w całej Europie nadchodzą wcześniej i trwają dłużej, obciążając uprawy w momentach kluczowych dla rolników. Konwencjonalna farma PV potęguje ten problem – ziemia trafia pod panele i bezpowrotnie wyłącza się ją z produkcji rolniczej. Agrofotowoltaika odwraca ten trend — panele umieszczone na podwyższonej konstrukcji (prześwit ok. 4 m dla maszyn rolniczych) osłaniają rośliny wrażliwe na wysokie temperatury i redukują stres cieplny.

Firma AESOLAR testuje podobne rozwiązania w jeszcze trudniejszych warunkach. W ramach współpracy z Centrum Badawczym Fudżajra w Zjednoczonych Emiratach Arabskich moduły AgriPV poddano próbom na pustyni przy temperaturach przekraczających 40°C. Zacienienie obniżyło tam zasolenie gleby o 20–30%, poprawiło retencję wilgoci i pozwoliło na wydłużenie okresu wegetacyjnego roślin o około miesiąc.

Technologia modułów Terra E od AESOLAR

W instalacji pod Stargardem zastosowano 2496 modułów AESOLAR Terra E CMD-96BD o mocy 395 W. Są to półprzezroczyste moduły bifacjalne wykonane w technologii N-type TOPCon i konstrukcji double-glass + POE:

• Przepuszczalność światła do 40% pozwala na dostarczenie odpowiedniej ilości promieniowania do roślin rosnących poniżej.
• Dwustronność (bifaciality) umożliwia wychwytywanie światła odbitego od podłoża i roślinności.
• Podwyższona odporność na warunki atmosferyczne i gwarancja produktowa do 30 lat zapewniają trwałość w środowisku rolniczym.

Wyzwania inżynieryjne agrofotowoltaiki w Polsce

Dane pozyskane z instalacji w Witkowie posłużą nie tylko agronomom, ale i inżynierom branży elektrotechnicznej. Projekt o skali 1 MW dostarczy bezcennych danych eksploatacyjnych, które w przyszłości mogą posłużyć jako fundament pod standaryzację i stworzenie jasnych wytycznych technicznych dla agrofotowoltaiki w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem:

1. Bezpieczeństwa konstrukcji: Zapewnienie odporności na specyficzne obciążenia wiatrowe oraz drgania wywoływane przez pracujące pod panelami ciężkie maszyny rolnicze.
2. Ochrony odgromowej i przeciwpożarowej: Spełnienie wyższych rygorów projektowych ze względu na obecność suchej biomasy, zapylenia oraz ryzyka uszkodzeń mechanicznych podczas prac polowych.
3. Optymalizacji układów zasilania i retencji: Integracji instalacji PV ze zautomatyzowanymi systemami pompowymi i kropelkowego nawadniania.

Pilotaż ma zbadać, jak kontrolowane zacienienie przełoży się na gospodarkę wodną i mikroklimat. W dobie powtarzających się w Polsce susz, ograniczenie parowania wody pod panelami może realnie uratować plony rolników.

Źródła informacji: Materiały prasowe Energia Pomorze, AESOLAR, ZUT w Szczecinie

Artykuł Agrofotowoltaika: Pilotażowa instalacja PV na gruntach rolnych pod Stargardem (woj. zachodniopomorskie) pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Zemsta za śmiertelne porażenie świętej krowy w Indiach

Artykuł Transformator zaatakowany przez pobożnych Hindusów pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Pożar transformatora i zabytkowa przyczepa proszkowa w akcji

W środowy poranek 12 sierpnia br. doszło do pożaru słupowej stacji transformatorowej w miejscowości Kolonia Lgota (powiat radomszczański, woj. łódzkie). Do akcji gaśniczej wezwano unikalną w skali kraju ponad 50-letnią przyczepę gaśniczą proszkową.

Zgłoszenie o awarii i pożarze infrastruktury energetycznej wpłynęło do stanowiska kierowania Państwowej Straży Pożarnej w Radomsku o godzinie 7:45. Na miejsce zdarzenia skierowano łącznie 3 zastępy straży pożarnej: dwa z OSP Lgota Wielka oraz jeden z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG) w Radomsku.

Interesującym elementem akcji było wykorzystanie sprzętu specjalistycznego z JRG Radomsko – legendarnej przyczepy gaśniczej proszkowej (PGP) z 1973 roku. Tego typu jednostki proszkowe zaprojektowano z myślą o skutecznej walce z pożarami urządzeń pod napięciem (grupy B i C oraz obiektów elektroenergetycznych), gdzie zastosowanie wody czy piany gaśniczej bez wcześniejszego odłączenia zasilania niesie za sobą skrajne ryzyko porażenia prądem.

Jak poinformował st. kpt. Marek Jeziorski, oficer prasowy Komendanta Powiatowego PSP w Radomsku, zagrożenie udało się szybko opanować:

„Na miejsce pojechało OSP Lgota Wielka dwoma zastępami i JRG Radomsko z legendarną przyczepą gaśniczą proszkową z 1973 r. Strażacy zabezpieczyli miejsce zdarzenia do czasu przyjazdu pogotowia energetycznego. Pożar nie rozprzestrzenił się i nie wymagał użycia proszku z naszej przyczepy.”

Bezpieczeństwo i procedury przy pożarach infrastruktury SN/nN

Działania ratowników polegały przede wszystkim na zabezpieczeniu rejonu zagrożenia oraz kontroli stanu obiektu do momentu przybycia pogotowia energetycznego, które dokonało technicznego wyłączenia sekcji ze stacji oraz uziemienia układu. Działania gaśnicze i zabezpieczające zakończyły się po godzinie 9:00.

Mieszkańcy okolicznych miejscowości musieli liczyć się z czasowymi przerwami w dostawie energii elektrycznej spowodowanymi koniecznością wyłączenia awaryjnego odcinka linii oraz późniejszymi pracami naprawczymi służb technicznych operatora systemu dystrybucyjnego (OSD).

Zdarzenie przypomina, że przy pożarach transformatorów (zwłaszcza olejowych) kluczowa jest dokładna weryfikacja stanu wyłączenia napięcia oraz dobór odpowiednich środków gaśniczych – proszkowych bądź gazowych.

Oficjalne komunikaty PSP nie wskazują bezpośredniej przyczyny awarii słupowej stacji transformatorowej. Sytuacja tego typu najczęściej bywa skutkiem zwarcia wewnętrznego, przebicia na izolatorze, uszkodzenia tulei bądź wyładowania atmosferycznego lub przeciążenia w sieci SN/nN. Szczegółowym dochodzeniem przyczyn oraz usunięciem skutków usterki zajmują się służby techniczne właściwego OSD.

Źródło: TVP3 Łódź, OSP KSRG Lgota Wielka

Artykuł Zabytkowa przyczepa proszkowa wezwana do akcji gaśniczej transformatora (woj. łódzkie) pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Ręczny montaż aparatury elektrycznej w Chinach pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Radziecka myśl techniczna kontra Ursus C-330

Artykuł Bezpieczniki: Władymirec T-25 vs. URSUS C-330 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Dokument przedstawia m.in. fragmenty prac: od obróbki kabli, przygotowania powłok, próby oporności żył, a także techniki zaprawiania i zalewania masą kablową według ówczesnych standardów.

Źródło: WFO

Artykuł Montaż urządzeń przekaźnikowych na kolei [1962] pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.