W ramach pilotażowego projektu agrofotowoltaicznego (AgriPV) spółka Energia Pomorze, we współpracy z Zachodniopomorskim Uniwersytetem Technologicznym w Szczecinie (ZUT) oraz przy wsparciu NCBR, uruchomiła na terenach Agrofirmy Witkowo koło Stargardu badawczą instalację fotowoltaiczną o mocy 1 MW. W projekcie wykorzystano półprzezroczyste moduły niemieckiej firmy AESOLAR (seria Terra E). Instalacja weszła w swój pierwszy sezon wegetacyjny, dostarczając pierwszych rzeczywistych danych pomiarowych dotyczących mikroklimatu, gospodarki wodnej oraz uzysków energii.

Zintegrowana produkcja energii i uprawa roślin

Projekt realizowany na terenie spółdzielni Agrofirma Witkowo ma na celu szczegółowe zbadanie wpływu kontrolowanego zacienienia na wzrost roślin, efektywność retencji wody oraz mikroklimat gleby, generując do 1000 MWh energii elektrycznej rocznie.

Obecny, pierwszy etap pilotażu obejmuje obszar 2 hektarów (docelowy kompleks badawczy ma objąć łącznie 10 ha). To w pełni funkcjonalne pole badawcze ze zintegrowanym systemem retencji deszczówki i uprawami warzyw.

Pierwsze pomiary terenowe z instalacji w Witkowie wskazują na trzy kluczowe korzyści:

1) Obniżenie temperatury gleby: Pomiary kamerą termowizyjną wykazały, że gleba w pełnym słońcu osiągała od 43,6°C do 47,9°C. W strefach zacienionych przez konstrukcję z modułami Terra E odnotowano temperatury w przedziale od 26,2°C do 32,8°C, co dało spadek temperatury pod konstrukcją nawet o 15-16°C.

2) Retencja i efektywne wykorzystanie wody: Zastosowany w Witkowie AgriPV TR System firmy Energia Pomorze odprowadza deszczówkę do zbiorników retencyjnych o pojemności 600 tys. litrów, zasilając podziemny lub naziemny system nawadniania kropelkowego i przywracając do obiegu wodę, która inaczej uległaby wyparowaniu.

3) Generowanie energii elektrycznej: Konstrukcja zainstalowana nad uprawami stale produkuje energię na potrzeby gospodarstwa, a jej nadwyżki trafiają do sieci.

Parowanie, wilgotność gleby oraz promieniowanie są stale porównywane przez naukowców ZUT z sąsiednim polem referencyjnym. Przedstawiciele Energii Pomorze podsumowują wstępne rezultaty zwięźle: „Widzimy, że jest bardzo dobrze” podkreślając jednocześnie, że AgriPV ma sens wtedy, gdy to uprawa roślin pozostaje na pierwszym miejscu.

Agrofotowoltaika w warunkach susz i upałów – doświadczenia z zagranicznych rynków

Fale upałów w całej Europie nadchodzą wcześniej i trwają dłużej, obciążając uprawy w momentach kluczowych dla rolników. Konwencjonalna farma PV potęguje ten problem – ziemia trafia pod panele i bezpowrotnie wyłącza się ją z produkcji rolniczej. Agrofotowoltaika odwraca ten trend — panele umieszczone na podwyższonej konstrukcji (prześwit ok. 4 m dla maszyn rolniczych) osłaniają rośliny wrażliwe na wysokie temperatury i redukują stres cieplny.

Firma AESOLAR testuje podobne rozwiązania w jeszcze trudniejszych warunkach. W ramach współpracy z Centrum Badawczym Fudżajra w Zjednoczonych Emiratach Arabskich moduły AgriPV poddano próbom na pustyni przy temperaturach przekraczających 40°C. Zacienienie obniżyło tam zasolenie gleby o 20–30%, poprawiło retencję wilgoci i pozwoliło na wydłużenie okresu wegetacyjnego roślin o około miesiąc.

Technologia modułów Terra E od AESOLAR

W instalacji pod Stargardem zastosowano 2496 modułów AESOLAR Terra E CMD-96BD o mocy 395 W. Są to półprzezroczyste moduły bifacjalne wykonane w technologii N-type TOPCon i konstrukcji double-glass + POE:

• Przepuszczalność światła do 40% pozwala na dostarczenie odpowiedniej ilości promieniowania do roślin rosnących poniżej.
• Dwustronność (bifaciality) umożliwia wychwytywanie światła odbitego od podłoża i roślinności.
• Podwyższona odporność na warunki atmosferyczne i gwarancja produktowa do 30 lat zapewniają trwałość w środowisku rolniczym.

Wyzwania inżynieryjne agrofotowoltaiki w Polsce

Dane pozyskane z instalacji w Witkowie posłużą nie tylko agronomom, ale i inżynierom branży elektrotechnicznej. Projekt o skali 1 MW dostarczy bezcennych danych eksploatacyjnych, które w przyszłości mogą posłużyć jako fundament pod standaryzację i stworzenie jasnych wytycznych technicznych dla agrofotowoltaiki w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem:

1. Bezpieczeństwa konstrukcji: Zapewnienie odporności na specyficzne obciążenia wiatrowe oraz drgania wywoływane przez pracujące pod panelami ciężkie maszyny rolnicze.
2. Ochrony odgromowej i przeciwpożarowej: Spełnienie wyższych rygorów projektowych ze względu na obecność suchej biomasy, zapylenia oraz ryzyka uszkodzeń mechanicznych podczas prac polowych.
3. Optymalizacji układów zasilania i retencji: Integracji instalacji PV ze zautomatyzowanymi systemami pompowymi i kropelkowego nawadniania.

Pilotaż ma zbadać, jak kontrolowane zacienienie przełoży się na gospodarkę wodną i mikroklimat. W dobie powtarzających się w Polsce susz, ograniczenie parowania wody pod panelami może realnie uratować plony rolników.

Źródła informacji: Materiały prasowe Energia Pomorze, AESOLAR, ZUT w Szczecinie

Artykuł Agrofotowoltaika: Pilotażowa instalacja PV na gruntach rolnych pod Stargardem (woj. zachodniopomorskie) pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Zemsta za śmiertelne porażenie świętej krowy w Indiach

Artykuł Transformator zaatakowany przez pobożnych Hindusów pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Pożar transformatora i zabytkowa przyczepa proszkowa w akcji

W środowy poranek 12 sierpnia br. doszło do pożaru słupowej stacji transformatorowej w miejscowości Kolonia Lgota (powiat radomszczański, woj. łódzkie). Do akcji gaśniczej wezwano unikalną w skali kraju ponad 50-letnią przyczepę gaśniczą proszkową.

Zgłoszenie o awarii i pożarze infrastruktury energetycznej wpłynęło do stanowiska kierowania Państwowej Straży Pożarnej w Radomsku o godzinie 7:45. Na miejsce zdarzenia skierowano łącznie 3 zastępy straży pożarnej: dwa z OSP Lgota Wielka oraz jeden z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG) w Radomsku.

Interesującym elementem akcji było wykorzystanie sprzętu specjalistycznego z JRG Radomsko – legendarnej przyczepy gaśniczej proszkowej (PGP) z 1973 roku. Tego typu jednostki proszkowe zaprojektowano z myślą o skutecznej walce z pożarami urządzeń pod napięciem (grupy B i C oraz obiektów elektroenergetycznych), gdzie zastosowanie wody czy piany gaśniczej bez wcześniejszego odłączenia zasilania niesie za sobą skrajne ryzyko porażenia prądem.

Jak poinformował st. kpt. Marek Jeziorski, oficer prasowy Komendanta Powiatowego PSP w Radomsku, zagrożenie udało się szybko opanować:

„Na miejsce pojechało OSP Lgota Wielka dwoma zastępami i JRG Radomsko z legendarną przyczepą gaśniczą proszkową z 1973 r. Strażacy zabezpieczyli miejsce zdarzenia do czasu przyjazdu pogotowia energetycznego. Pożar nie rozprzestrzenił się i nie wymagał użycia proszku z naszej przyczepy.”

Bezpieczeństwo i procedury przy pożarach infrastruktury SN/nN

Działania ratowników polegały przede wszystkim na zabezpieczeniu rejonu zagrożenia oraz kontroli stanu obiektu do momentu przybycia pogotowia energetycznego, które dokonało technicznego wyłączenia sekcji ze stacji oraz uziemienia układu. Działania gaśnicze i zabezpieczające zakończyły się po godzinie 9:00.

Mieszkańcy okolicznych miejscowości musieli liczyć się z czasowymi przerwami w dostawie energii elektrycznej spowodowanymi koniecznością wyłączenia awaryjnego odcinka linii oraz późniejszymi pracami naprawczymi służb technicznych operatora systemu dystrybucyjnego (OSD).

Zdarzenie przypomina, że przy pożarach transformatorów (zwłaszcza olejowych) kluczowa jest dokładna weryfikacja stanu wyłączenia napięcia oraz dobór odpowiednich środków gaśniczych – proszkowych bądź gazowych.

Oficjalne komunikaty PSP nie wskazują bezpośredniej przyczyny awarii słupowej stacji transformatorowej. Sytuacja tego typu najczęściej bywa skutkiem zwarcia wewnętrznego, przebicia na izolatorze, uszkodzenia tulei bądź wyładowania atmosferycznego lub przeciążenia w sieci SN/nN. Szczegółowym dochodzeniem przyczyn oraz usunięciem skutków usterki zajmują się służby techniczne właściwego OSD.

Źródło: TVP3 Łódź, OSP KSRG Lgota Wielka

Artykuł Zabytkowa przyczepa proszkowa wezwana do akcji gaśniczej transformatora (woj. łódzkie) pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Ręczny montaż aparatury elektrycznej w Chinach pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Radziecka myśl techniczna kontra Ursus C-330

Artykuł Bezpieczniki: Władymirec T-25 vs. URSUS C-330 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Dokument przedstawia m.in. fragmenty prac: od obróbki kabli, przygotowania powłok, próby oporności żył, a także techniki zaprawiania i zalewania masą kablową według ówczesnych standardów.

Źródło: WFO

Artykuł Montaż urządzeń przekaźnikowych na kolei [1962] pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Szturmowy wentylator sufitowy pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Ostatni reportaż programu “Interwencja” na Polsat News opowiada historię 16-letniego Bartka, który zginął w rejonie stacji Ursus-Niedźwiadek w wyniku porażenia prądem z kolejowej sieci trakcyjnej o napięciu 3 kV DC.

Do tragicznego zdarzenia doszło 3 maja 2026 r. Jak relacjonuje na łamach programu reporter Polsat News, służby zastały ciało chłopaka w jednym kawałku, co przy wypadkach kolejowych jest rzadkością.

Zaledwie kilka godzin później, na tej samej trasie z Warszawy do Skierniewic, 18-letnia dziewczyna cudem przeżyła podobny incydent, choć w szpitalu spędziła aż 50 dni. Nastolatka doznała oparzeń II i III stopnia (obejmujących około 8-9% powierzchni ciała), a w wyniku upadku zwichnęła łokieć, nadgarstek oraz doznała złamań.

W reportażu poszkodowana podkreśla, że nie dotknęła żadnego przewodu. Porażenie nastąpiło w momencie, gdy maszynista awaryjnie opuścił wszystkie pantografy, co wywołało przeskok łuku elektrycznego. Jak sama wspominała w reportażu: „Gdy prąd mnie poraził, to byłam sparaliżowana, nie mogłam się w ogóle ruszyć. Jedyne o czym myślałam, to że już umieram”.

W odpowiedzi na ostatnie zdarzenia przedstawiciele PKP PLK wydali oficjalny komunikat ostrzegający przed modą na train surfing, apelując w szczególności do rodziców o czujność i uświadamianie dzieci o śmiertelnym zagrożeniu:

Strefy ochronne nad torami

Zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi dla linii kolejowych oraz normą PN-EN 50122-1, na obiektach kolejowych stosuje się rygorystyczne obostrzenia odległościowe. Bezpośrednia bliskość sieci trakcyjnej (w promieniu co najmniej 2 metrów od przewodów pod napięciem) jest tzw. strefą pracy niebezpiecznej. Osoby postronne nie mają prawa znaleźć się na wysokości dachu taboru kolejowego. Konstrukcja nowoczesnych składów (np. Kolei Mazowieckich) projektowana jest tak, aby uniemożliwić przypadkowe wejście na dach – drabiny inspekcyjne są trwale zabezpieczone specjalnymi zamkami systemowymi, a na poszyciu stosuje się wyraźne tablice ostrzegawcze.

W odpowiedzi na plagę „train surfingu”, przewoźnicy oraz Straż Ochrony Kolei (SOK) zapowiadają zaostrzenie działań prewencyjnych. Zgodnie z art. 65 ustawy o transporcie kolejowym, wchodzenie na obszary kolejowe do tego nieprzeznaczone (w tym na konstrukcje zewnętrzne pociągów) stanowi wykroczenie. Inspektorzy SOK przypominają, że ujęte osoby pełnoletnie są karane wysokimi mandatami, natomiast nieletni trafiają bezpośrednio w ręce Policji i sądów rodzinnych.

Nowoczesny tabor wyposażany jest w zaawansowany monitoring zewnętrzny, który ułatwia natychmiastowe wykrywanie intruzów na sprzęgach i dachach.

Źródło: PKP PLK / Polsat News Interwencja

Artykuł Train surfing – groźna moda z pierwszymi ofiarami wśród nastolatków w Polsce pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Wielofunkcyjne wiaderko elektryka pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Zgłoszenie o intensywnym dymie wydobywającym się z gondoli ponad stumetrowej turbiny wiatrowej wpłynęło do zintegrowanego centrum powiadamiania ratunkowego 23 maja około godziny 18:50. Gdy pierwsze zastępy straży pożarnej dotarły na miejsce, cała turbina znajdowała się już w płomieniach, a gęsty, czarny dym był widoczny z wielu kilometrów.

Mimo natychmiastowej mobilizacji znacznych sił i środków lokalnych straży pożarnych, dowódcy zmuszeni zostali do podjęcia decyzji o kontrolowanym wypaleniu się obiektu. „Byliśmy bezsilni” – przyznał otwarcie szef miejskiej straży pożarnej w Kitzingen, Kevin Gimperlein. Powód? Służby ratunkowe nie dysponują drabinami ani podnośnikami hydraulicznymi, które byłyby w stanie podać prądy gaśnicze na wysokość przekraczającą 100 metrów. Co więcej, ze względów bezpieczeństwa – ryzyko porażenia prądem, eksplozji układów smarowania oraz zawalenia się konstrukcji – całkowicie wykluczone było wprowadzenie ratowników do wnętrza wieży.

Dlaczego gaszenie pożarów turbin wiatrowych jest tak trudne?

Gondola turbiny wiatrowej to w praktyce silnie zagęszczona przestrzeń techniczna pełna materiałów palnych: olejów hydraulicznych i przekładniowych (często kilkaset litrów), tworzyw sztucznych wzmacnianych włóknem szklanym (łopaty wirnika) oraz elementów elektrycznych pracujących pod wysokim napięciem. W przypadku pożaru na wysokości uniemożliwiającej podanie wody z ziemi, jedyną skuteczną metodą gaszenia są systemy stale zamontowane w gondoli (np. instalacje aerozolowe lub gazowe), których starsze lub tańsze modele turbin często nie posiadają.

Zagrożenie wtórne: Spadające elementy i paraliż komunikacyjny

Pożar wymusił natychmiastowe, całkowite zamknięcie autostrady A7 w obu kierunkach pomiędzy węzłami Kitzingen a Marktbreit. Był to olbrzymi cios dla płynności ruchu, biorąc pod uwagę rozpoczęcie jednego z najgorętszych okresów urlopowych w Niemczech (weekend Zielonych Świątek). Droga została odblokowana po około dwóch godzinach, jednak rejon wokół samej turbiny musiał pozostać ogrodzony w promieniu co najmniej 300 metrów.

Poważnym problemem, z jakim musieli mierzyć się policjanci, byli skrajnie nieodpowiedzialni gapiowie (Schaulustige). Osoby te podchodziły pod samą konstrukcję brennende Windrad, ignorując taśmy zabezpieczające, aby zbierać odłamki konstrukcyjne i nagrywać filmy. Służby prasowe policji wydały dramatyczny komunikat, przypominając, że urwanie się nadpalonego, ważącego wiele ton rotora (śmigła) lub jego fragmentów stanowi bezpośrednie, śmiertelne zagrożenie dla życia.

Policja w Kitzingen prowadzi obecnie szczegółowe dochodzenie mające na celu ustalenie dokładnej przyczyny awarii technicznej oraz oszacowanie strat materialnych, które według wstępnych szacunków sięgną milionów euro.

Normy i przepisy przeciwpożarowe w energetyce wiatrowej

W kontekście projektowania i eksploatacji farm wiatrowych, warto przypomnieć o kluczowych aspektach techniczno-prawnych, które powinny towarzyszyć budowie takich obiektów:

• Projektowanie instalacji elektrycznych i systemów bezpieczeństwa w elektrowniach wiatrowych reguluje m.in. międzynarodowa norma IEC 61400 (w szczególności sekcje dotyczące zarządzania ryzykiem i ochrony odgromowej – IEC 61400-24). Pożary bardzo często są wynikiem uderzenia pioruna bądź awarii układu hamulcowego i zwarć w szafach elektroenergetycznych gondoli.
• Wytyczne wiodących zrzeszeń ubezpieczycieli (np. niemieckie wytyczne VdS 3123) jednoznacznie rekomendują, aby współczesne turbiny wiatrowe były wyposażane w automatyczne systemy detekcji i gaszenia pożaru (SFX) w strefach najwyższego ryzyka (generator, transformator, przekładnia).
• Zgodnie z procedurami większości państw europejskich, jeśli pożar rozwinie się wewnątrz gondoli na dużej wysokości, podstawowym działaniem straży pożarnej nie jest bezpośrednia walka z ogniem, lecz zabezpieczenie terenu przed rozprzestrzenieniem się pożaru na sąsiadujące pola/lasy oraz ochrona ludności przed spadającymi elementami.

Źródło: infranken.de/Freiwillige Feuerwehr Stadt Kitzingen

Artykuł Pożar turbiny wiatrowej przy autostradzie A7 w Niemczech. Strażacy bezradni wobec żywiołu na wysokości 100 metrów pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.