Gniazda bocianów białych umieszczone na słupach wysokiego napięcia są obecnie częścią krajobrazu Portugalii. Populacja ptaków, które w latach 80. ubiegłego wieku były gatunkiem zagrożonym wyginięciem, została odbudowana m.in. dzięki polityce wsparcia Krajowej Sieci Energetycznej (pt. Redes Energéticas Nacionais – REN). Według danych operatora gniazda zainstalowane na słupach energetycznych stanowią obecnie co najmniej 25% siedlisk bociana białego w Portugalii.

Przełomowym momentem, który wyznaczył tory nowej polityki sektora energetycznego wobec ptaków był incydent z 9 maja 2000 r., kiedy to bocian uderzając w linię energetyczną w Figueira da Foz spowodował kilkugodzinną przerwę w dostawach prądu. Blackout objął wówczas tereny na południe od miejsca zdarzenia, w tym stołeczną Lizbonę, południowy brzeg Lizbony, Alentejo i Algarve. Ówczesny premier António Guterres wszczął dochodzenie w celu zbadania przyczyn awarii, która dotknęła wówczas niemal połowę kraju.

Jak twierdzą rzecznicy REN, wszystko zaczęło się od porażenia bociana prądem na słupie wysokiego napięcia 327, znajdującym się w pobliżu Figueira da Foz, przy którym system automatyki zabezpieczeniowej w sposób „niewytłumaczalny” nie wykrył zwarcia, co pociągnęło za sobą dalsze konsekwencje.

Nowe środki ostrożności

Po awarii zasilania z 2000 roku w całym systemie wdrożono prace konserwacyjne, nowe procedury i środki ostrożności, takie jak instalacja elementów odstraszających ptaki, aby trzymać je z dala od najbardziej wrażliwych obszarów sieci. Wtedy też zaczęto montować specjalne platformy, które służą jako miejsca gniazdowania w „bezpieczniejszych” miejscach na słupach.

Na przestrzeni lat opracowano metody odstraszania bocianów od kluczowych elementów infrastruktury energetycznej. Jednak w niektórych bardziej krytycznych lokalizacjach, w pobliżu pól uprawnych, bociany nadal się pojawiają, co może narażać ich życie i wpływać na jakość usług operatora sieci.

W ciągu 20 lat bociany były drugą co do wielkości przyczyną zakłóceń na liniach REN (pierwszą przyczyną były wyładowania atmosferyczne). Z tego powodu instalacja urządzeń zapobiegających lądowaniu i gniazdowaniu dużych ptaków zapobiega i minimalizuje ryzyko porażenia prądem ptaków na słupach linii wysokiego i średniego napięcia. Urządzenie przeciw gniazdowaniu jest zbudowane z bardzo trwałych, odpornych na warunki atmosferyczne elementów ze stali nierdzewnej A2.

Źródło: theportugalnews.com

Artykuł Kolonie bocianów na słupach WN w Portugalii pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Zasilanie na gniazdo bocianie pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Źródło: Grupa Elektryka prąd nie tyka

Artykuł Energetyczna uprawa dyni pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Lądowanie bociana na słupie 15 kV pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Bociany w takim miejscu nie mogły być bezpieczne. Poza tym spadające z lęgowiska elementy zakłócały pracę urządzeń, powodując ograniczenia w dostawach prądu dla mieszkańców okolic Nowego Sącza. Cała akcja przenoszenia gniazda wymagała zgrania ze sobą wielu elementów oraz była sporym wyzwaniem logistycznym. Aby zdjąć gniazdo z 20-metrowego słupa, energetycy musieli wykorzystać specjalistyczny sprzęt, który zbudowali sami. Były to urządzenia, które najpierw podniosły gniazdo, a później pozwoliły bezpiecznie opuścić je na ziemię. Do tego należało czasowo wyłączyć linię energetyczną, a cała praca była wykonywana pod czujnym okiem ornitologa.

Ponad 60% gniazd znajduje się na słupach energetycznych

– To efekt przeobrażającego się od kilku dziesięcioleci krajobrazu, z którego zniknęły domy kryte strzechą. Coraz trudniej znaleźć wolnostojące, dogodne do zamieszkania drzewa. Idealną alternatywą, a przy tym bezpieczną z racji ograniczonej dostępności dla intruzów, stały się słupy energetyczne – podkreśla dr Kazimierz Walasz, ornitolog Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego w Krakowie, który nadzorował trudną akcję przenosin gniazda.

Sytuacja w Łęce była niecodzienna, ponieważ bociany zbudowały gniazdo aż na 20-metrowym słupie wysokiego napięcia. Zwykle mieszkają na o wiele niższych słupach niskiego lub sporadycznie średniego napięcia. Jest do nich łatwiejszy dostęp, a po zamontowaniu przez energetyków platformy pod gniazdo, w zasadzie bociany są bezpieczne, a prąd jest przesyłany bez zakłóceń. Łatwo też przeprowadzić prace pielęgnacyjne takich gniazd, bo ptaki w ciągu jednego sezonu są w stanie przynieść do gniazda nawet 30 cm nowego materiału, o wadze 60 kg.

– Rejestrowaliśmy zakłócenia pracy sieci energetycznej i weryfikowaliśmy je podczas obserwacji w terenie. Okazało się, że wywoływały je bociany. Spadające z gniazda gałęzie, odchody i niestety śmieci znoszone przez ptaki, powodowały spięcia i przerwy w dostawie prądu. Mogły zginąć także bociany, co czasem się niestety zdarza. Montaż platformy pod gniazdo w tym konkretnym miejscu nie wchodził w grę, z uwagi na bliskość poszczególnych elementów konstrukcyjnych słupa. W takim wypadku może dojść do powstania łuku elektrycznego, co dla ptaków byłoby śmiertelnym zagrożeniem – tłumaczy Robert Sroka, koordynator ds. sieci wysokich napięć TAURON Dystrybucja Oddział w Krakowie.

Ściągnięte gniazdo ważyło ok 200 kg i miało dwa metry średnicy. Zostało przez energetyków przeniesione na przygotowany nieopodal słup ze specjalnie przygotowaną platformą. Teraz gniazdo będzie czekało na przylot bocianów.

W ramach prowadzonej akcji „Bociany TURONA”, spółka opiekuje się ponad 2200 gniazdami na słupach energetycznych. Każdego roku energetycy podejmują około 100 interwencji na gniazdach, podczas których montowane są platformy, oczyszczane bocianie gniazda lub przenoszone w bezpieczne miejsca. Wszystkie te działania realizowane są przy współpracy z Regionalnymi Dyrekcjami Ochrony Środowiska i pod opieką ekspercką ze strony ornitologów. Wszystko po to, aby bociany, ich domostwa, sieć energetyczna oraz otoczenie było bezpieczne. Dodatkowo w ramach akcji „Bociany TAURONA” spółka wspiera finansowo i logistycznie akcję obrączkowania bocianów. Dzięki temu od 2020 r. zaobrączkowanych zostało blisko 4000 ptaków.

Ostatnio firma umożliwia obserwację „na żywo” bocianiej rodziny w gnieździe na słupie energetycznym w Niepołomicach, którą można oglądać na kanale YouTube TAURONA: https://www.youtube.com/live/mvON9Xqp9uA

Artykuł Energetycy przenieśli gniazdo bocianów w bezpieczne miejsce pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Bociani nadzór budowlany pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Źródło: Grupa Elektryka prąd nie tyka

Artykuł Opis zawartości skrzynki rozdzielczej pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Linia przez bagna pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.