Źródło: Grupa Elektryka prąd nie tyka

Artykuł Dzwonek bezpieczeństwa pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Kiedy twój kumpel jest zbyt impulsywny, podaruj mu kasetę w wykonaniu przeciwwybuchowym:

Źródło: Grupa Elektryka prąd nie tyka

Artykuł Urządzenie w wykonaniu przeciwwybuchowym pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Grzyb E-STOP Cordyceps wyrasta z instalacji i przejmuje kontrolę nad światem… Co robisz? #TheLastOfUs

Artykuł Drapieżny grzybek bezpieczeństwa pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Wirtualny E-STOP pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W artykule omówione zostaną aktualne przepisy wraz z ich interpretacją oraz rozwiązania firmy Eaton w tym zakresie.

Podstawy prawne:

Najważniejszym dokumentem, patrząc z perspektywy rynku Unii Europejskiej jest Dyrektywa Maszynowa WE2006/42/WE, która opisuje zatrzymanie awaryjne w punkcie 1.2.4.3:

„Maszyna musi być wyposażona w co najmniej jedno urządzenie do zatrzymywania awaryjnego, umożliwiające zapobieżenie istniejącemu lub zagrażającemu niebezpieczeństwu.

Stosuje się następujące wyjątki:

— maszyny, w których urządzenie do zatrzymywania awaryjnego nie obniżyłoby ryzyka, ponieważ albo nie skróciłoby czasu zatrzymania albo nie umożliwiłoby podjęcia szczególnych środków, niezbędnych do przeciwdziałania ryzyku,

— maszyny przenośne trzymane w ręku lub prowadzone ręcznie.

(…)  

do zatrzymywania awaryjnego po wydaniu polecenia zatrzymania, polecenie to musi zostać podtrzymane przez zablokowanie urządzenia do zatrzymywania awaryjnego aż do momentu, w którym zablokowanie to zostanie w sposób zamierzony zniesione; urządzenia nie można zablokować bez wydania polecenia zatrzymania; odblokowanie urządzenia może nastąpić wyłącznie przez dokonanie odpowiedniej czynności, przy czym odblokowanie to nie może ponownie uruchomić maszyny, a powinno jedynie umożliwiać jej ponowne uruchomienie.

Funkcja zatrzymania awaryjnego musi być dostępna i gotowa do użycia przez cały czas, bez względu na tryb pracy w taki sposób, aby elementy sterownicze zatrzymujące, w tym urządzenia do zatrzymywania awaryjnego, mogły zatrzymać nie tylko samą maszynę, ale i wszystkie powiązane z nią urządzenia, jeżeli dalsze działanie tych urządzeń może być niebezpieczne.”

Polskimi przepisami, które powołują postanowienia ww. Dyrektywy Maszynowej jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz.U. Nr 199, poz. 1228) w § 24 ust. 1:

„Maszyna powinna być wyposażona w co najmniej jedno urządzenie do zatrzymywania awaryjnego, umożliwiające wyeliminowanie zaistniałego niebezpieczeństwa lub zapobieżenie jego wystąpieniu.”

Od stosowania powyższego przepisu (§ 24 ust. 1) rozporządzenie dopuszcza wyjątki, które mają zastosowanie w przypadku:

• maszyn, w których urządzenie do zatrzymywania awaryjnego nie obniży ryzyka ze względu na brak możliwości skrócenia czasu zatrzymania lub brak możliwości podjęcia szczególnych środków niezbędnych do przeciwdziałania ryzyku,
• maszyn przenośnych, trzymanych w ręku i prowadzonych ręcznie.

Zgodnie z powyższym, urządzenia do zatrzymania awaryjnego są wymagane w każdej maszynie, z wyjątkiem tych, w których takie urządzenie nie powoduje żadnej korzyści w postaci obniżenia ryzyka zagrożenia, czy też skrócenia czasu jej zatrzymania oraz w przypadku maszyn przenośnych, trzymanych w ręku i prowadzonych ręcznie. 

Polskie rozporządzenie zawiera również kilka bardzo ważnych zagadnień:

• odblokowanie urządzenia nie może ponownie uruchomić maszyny, a powinno jedynie umożliwić jej ponowne uruchomienie – np. powinien być wymagany sygnał resetu,
• gotowość urządzenia do uruchomienia powinna być zachowana przez cały czas bez względu na tryb pracy maszyny,
• jeśli niebezpieczeństwo może wystąpić pomimo uruchomienia zatrzymania awaryjnego należy także zablokować pozostałe urządzenia, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo, czyli np. cały zespół maszyn.

Zgodnie z § 24 ust.  3 ww. rozporządzenia, urządzenie do zatrzymywania awaryjnego powinno:

• mieć wyraźnie rozpoznawalne i widoczne oraz szybko dostępne urządzenia sterujące,
• możliwie jak najszybciej zatrzymać niebezpieczny proces, bez stwarzania dodatkowego ryzyka,
• w koniecznych przypadkach inicjować lub umożliwiać zainicjowanie pewnych ruchów zabezpieczających.

W praktyce urządzeniami zatrzymania awaryjnego mogą być kurtyny świetlne, wyłączniki linkowe lub przyciski zatrzymania awaryjnego, w produkcji których specjalizuje się firma Eaton.

Urządzenia te muszą spełniać wszystkie wymagania normy PN-EN ISO 13850:2016 dotyczącej projektowania urządzeń zatrzymania awaryjnego oraz normy PN-EN 60947-5-5 odnośnie aparatury sterowniczej zatrzymania awaryjnego z funkcją blokady mechanicznej, np.

• przyciski muszą być wyraźnie rozpoznawalne i widoczne, dlatego charakteryzują się czerwoną barwą na żółtym tle,
• przyciski odblokowywane przez przekręcenie, które posiadają strzałki graficzne pokazujące przekręcenie muszą być w bardzo bliskim kolorze do grzybka, aby nie sugerowały kierunku ruchu uruchamiania,
• uruchomienie przycisku musi nastąpić zawsze poprzez naciśnięcie,
• żółte tło musi być albo zintegrowane w przycisku albo jako osobna tabliczka pod czerwonym przyciskiem. Wyjątkiem jest zastosowanie symbolu z normy IEC 60417-5638, które oznacza zatrzymanie awaryjne,
• aktualna norma PN-EN ISO 13850:2016-03 nie zaleca znakowania tekstem ani symbolami zarówno elementu sterowniczego, jak i jego tła. W praktyce częściej spotyka się opisane tło za pomocą tekstów, np. EMERGENCY STOP, niż opisany element sterowniczy,
• przycisków ze stacyjką, które są odblokowywane przez kluczyk, nie zaleca się wg powyższej normy używać w przypadku rozwiązań, w których może istnieć konieczność szybkiego odblokowanie przycisku w przypadku ryzyka wystąpienia urazu człowieka. Instrukcja maszyny powinna wyraźnie zawierać opis używania kluczyka w sposób prawidłowy i zakaz pozostawienia go w stacyjce.

Eaton w swojej ofercie posiada pełną gamę powyższych rozwiązań dla producentów maszyn, które dzielą się wg:

• gabarytów urządzeń zatrzymania awaryjnego:

• różnych funkcji odblokowania – poprzez pociągnięcie, przekręcenie lub za pomocą kluczyka:

• wersji podświetlanych diodą LED, niepodświetlanych, z symbolem zatrz. awaryjnego lub z mechaniczną sygnalizacją zadziałania:

Podświetlenie może być także zrealizowane poprzez zewnętrzny pierścień montowany do przycisków o średnicy 45 i 60 mm albo w modelach o średnicy 30mm poprzez wbudowany podświetlany pierścień.

• typów montażowych:

Dostępne są także dodatkowe akcesoria takie, jak kołnierze ochronne, osłony plombowane i pełna gama żółtych tabliczek o różnych rozmiarach, np.

Autor: Krystian Czerkas – Product Manager, Eaton

>> Przejdź do produktów Eaton

Artykuł Awaryjne zatrzymanie maszyny pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Najnowszymi urządzeniami z serii RMQ firmy Eaton są miniaturowe przyciski zatrzymania awaryjnego, tzw. E-STOP’y.

Miniaturowe wymiary sprawiają, że nadają się one idealnie do płaskich, nowoczesnych paneli, jak również do maszyn i innych aplikacji.

Jedną z najciekawszych funkcjonalności jest innowacyjny pierścień podświetlony 360°. Może on pełnić funkcję wskaźnika uruchomienia przycisku zatrzymania awaryjnego, wskaźnika stanu maszyny, czy też prostego stylowego elementu. Jego podświetlenie przyczynia się do znacznego zwiększenia widoczności, a tym samym do poprawy bezpieczeństwa. Dzięki zastosowaniu elementu RGB LED możliwa jest zmiana pomiędzy siedmioma kolorami podświetlenia.

Dowiedz się więcej

Artykuł E-STOP z podświetleniem LED – miniaturowe przyciski bezpieczeństwa firmy Eaton pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Wyłączniki silnikowe PKZ

Wyłączniki silnikowe PKZ dostępne są w trzech seriach: wyposażone w pokrętło obrotowe PKZM0 do 32A, o bardzo wysokiej zdolności zwarciowej Icu=150kA/400VAC ; PKZM4 odpowiednik PKZM0 do 65A oraz przyciskowy PKZM01 do 25A (rys. nr 1) .

Ofertę uzupełniają wyłączniki silnikowe elektroniczne PKE wyróżniające się dwoma typami wyzwalaczy: z szerokim zakresem nastaw prądów przeciążeniowych i regulacją klasy wyzwalania do stosowania przy ciężkich rozruchach silników prądu oraz z regulowanym członem przeciążeniowym i zwarciowym w aplikacjach do ochrony instalacji i kabli. Cechą charakterystyczną całej serii wył. silnikowych PKZM oraz PKE są wspólne akcesoria, takiej jak styki pomocnicze czołowe NHI-E i boczne NHI, wyzwalacze wzrostowe A-PKZ0 lub podnapięciowe U-PKZ0, wskaźnik wyzwolenia AGM, mostki zasilające i bloki zasilające. Wyróżnikiem PKZ-ów na rynku jest także zestaw łączników do beznarzędziowego zmontowania rozrusznika silnikowego do 15A w układzie ze stycznikiem (rys. nr 2).  

Styczniki przemysłowe DILM

Przemysłowe styczniki silnikowe DILM (rys. nr 3) dostępne są od 7A nawet do 1600A do pracy z silnikami elektrycznymi (kat. pracy AC-3). Seria DILM posiada zaciski skrzynkowe dwukomorowe, jednakową głębokość stycznika dla cewki AC i DC, zintegrowany styk pomocniczy NO lub NC w aparatach do 38A. Cechą wyróżniającą DILM-y jest wbudowany w standardzie układ tłumiący przepięcia łączeniowe we wszystkich stycznikach z cewką na napięcia stałe oraz cewka elektroniczna w stycznikach od 17A w standardzie, charakteryzującą się małym poborem mocy na przyciąganie i trzymanie oraz szerokim zakresem napięcia pracy.

Ponadto w ofercie znajdują się także styczniki pomocnicze DILA, styczniki miniaturowe pomocnicze DILER oraz miniaturowe mocy DILEM (4kW, 9A ) i DILEM12 (5,5kW, 12A). W portfolio znajdują się także styczniki 4-biegunowe DILMP do 200A (AC-1) oraz styczniki do baterii kondensatorowych DILK do 50kVar/400VAC. Styczniki występują również w kompletach z wyłącznikami silnikowymi PKZ w układach nawrotnych DIULM oraz gwiazda-trójkąt SDAINLM.

Rys. 4. Styczniki bezpieczeństwa mocy DILMS i pomocnicze DILAS

Nowością w grupie produktowej są styczniki bezpieczeństwa DILMS (rys. nr 4) oraz styczniki pomocnicze do układów safety – DILAS.  Styczniki bezpieczeństwa DILMS i DILAS wyróżniają się żółtym kolorem podobnie jak jest to w przypadku przekaźników bezpieczeństwa oraz mają niedemontowalne styki pomocnicze. Są odporne przed ręcznym uruchomieniem oraz posiadają kontrolne okienko do monitorowania położenia stanu stycznika.  Wyposażone są w styki lustrzane zgodnie z normą 60947-5-1, dzięki czemu można w prosty sposób wyciągnąć z nich informację o ewentualnym uszkodzeniu styków głównych i pomocniczych. Posiadają pełne dopuszczenia i certyfikaty do stosowania na całym świecie, m.in. CE, UL, CSA i SUVA.

Motor Starter Feeder System

Oferta powyższych wyłączników silnikowych oraz styczników przemysłowych została także uzupełniona o nowy system zasilania ich w układy rozruszników silnikowych bezpośrednich i nawrotnych (rys. nr 5) . Ponadto z systemem współpracować będą także układy łagodnego rozruchu, przemienników częstotliwości DE, rozruszników elektronicznych EMS2, czy też aparatury modułowej.  

To modułowe rozwiązanie oparte o płytę, zacisk zasilający oraz adaptery można łatwo i intuicyjnie zintegrować z urządzeniami poprzez ich montaż za pomocą systemu wtykowego. System oferuje także większe bezpieczeństwo dzięki intuicyjnemu montażowi uniemożliwiającego popełnienie błędu oraz stopień ochrony IP20 dla całego systemu. Jedną z największych zalet jest także szybki serwis komponentu z systemu bez wyłączania z pracy pozostałych obciążeń systemu, co znacznie redukuje czasy przestoju maszyn/linii i minimalizuje tym samym koszty.

Aparatura pulpitowa RMQ-Titan

Serię RMQ-Titan (rys. nr 6) wyróżnia nowoczesne i spójne wzornictwo, elastyczny montaż modułowy (rys. nr 7) , wykorzystanie najnowszych technologii LED oraz opisy laserowe na elementach. Przy zachowaniu powyższych cech, serię cechuje wysoki stopień ochrony IP67 oraz IP69K, dzięki czemu aparaty mogą pracować w najtrudniejszych warunkach i być poddawane myciu parą pod ciśnieniem.

Nowością w serii RMQ są trzy podgrupy produktowe: Flat Rear, Flat Front (rys. nr 8) i Flat Enclosure (rys. nr 9) poszerzające portfolio o kolejno nowe, płytkie elementy stykowe i LED-owe (jedno, dwu, a nawet trzykolorowe w jednym module), płaskie przyciski i lampki, dzięki któremu uzyskuje się efekt „zlicowania się” aparatury pulpitowej z powierzchnią obudowy maszyny (rys. nr 10) oraz obudowy miniaturowe do współpracy z Flat Rear (rys. nr 11).

Ponadto Eaton oferuje także nową serię RMQ Compact Cable jako rozwiązanie do najcięższych warunków środowiskowych (rys nr. 12), gdzie wymagany jest najwyższy stopień ochrony po obu stronach elementu kontrolno-sterującego.  Jest to idealne rozwiązanie to montażu bezpośredniego na obudowie maszyny. 

Najnowszymi urządzeniami z serii RMQ są miniaturowe przyciski zatrzymania awaryjnego, tzw. E-STOP’y. Miniaturowe wymiary sprawiają, że nadają się one idealnie do płaskich, nowoczesnych paneli (rys nr. 13) , jak również do maszyn i innych aplikacji.

Jedną z najciekawszych funkcjonalności jest innowacyjny pierścień podświetlony 360°. Może on pełnić funkcję wskaźnika uruchomienia przycisku zatrzymania awaryjnego, wskaźnika stanu maszyny, czy też prostego stylowego elementu. Jego podświetlenie przyczynia się do znacznego zwiększenia widoczności, a tym samym do poprawy bezpieczeństwa. Dzięki zastosowaniu elementu RGB LED możliwa jest zmiana pomiędzy siedmioma kolorami podświetlenia.

Aby ułatwić i uprościć dobór urządzeń w tak szerokiej ofercie powstał w tym celu konfigurator on-line (rys. nr 14). Konfigurator RMQ oprócz przyspieszenia doboru i generowania dokumentacji wizualno-opisowej dobranych elementów, umożliwia m.in. tworzenie indywidualnych opisów na urządzeniach kontrolno-sterujących, tabliczkach opisowych, bezpośrednio na obudowach, czy też zamówienie złożonej fabrycznie kasetki sterowniczej.

Przejdź do oferty produktów Eaton

Artykuł Nowe produkty Eaton dla przemysłu i producentów maszyn pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.