Artykuł Rozdzielnica ekumeniczna, każdy aparat z innej parafii pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Firma Eaton, zajmująca się zarządzaniem energią, wprowadza na rynek nową generację niskonapięciowych wyłączników kompaktowych NZM. Nowe urządzenie jest znacznie łatwiejsze w instalacji i obsłudze dzięki zastosowaniu technologii Power Xpert Release (PXR), która umożliwia łatwą komunikację i szeroki zakres zintegrowanych funkcji pomiarowych. Dzięki temu producenci maszyn i rozdzielnic korzystają z niższych kosztów instalacji. Jednocześnie dodatkowe funkcje, takie jak zintegrowany system konserwacyjny zmniejszający ryzyko występowania zwarć łukowych ARMS (Arcflash Reduction Maintenance System^TM) lub strefowa selektywność logiczna, zapewniają ochronę ludzi i maszyn, która przekracza wymogi norm i przepisów.

Poprzez technologię PXR operatorzy mogą komunikować się z blokiem zabezpieczeń wyłącznika z dowolnego laptopa za pomocą połączenia USB. Dostępne bezpłatnie oprogramowanie Power Xpert Protection Manager (PXPM) ułatwia dostęp do informacji, zmianę ustawień lub monitorowanie funkcji ochronnych wyłącznika. Nawet bez użycia kosztownych zewnętrznych urządzeń testujących możliwe jest sprawdzenie konfiguracji parametrów ochrony, poprawy działania obwodów wewnętrznych, lub czy urządzenie jest prawidłowo podłączone do bloku zabezpieczeń. Ponadto oprogramowanie umożliwia operatorom symulację dowolnego prądu i automatyczne porównywanie czasów zadziałania wyłącznika zgodnie z wybraną charakterystyką czasowo-prądową. Oprogramowanie rejestruje wszystkie wyniki testów, a następnie kompiluje je w postaci raportu ze stemplem czasowym, gotowym do wydrukowania. Wskaźnik żywotności aparatu zapewnia terminową wymianę urządzenia w ramach konserwacji zapobiegawczej. Każdy cyfrowy NZM został wyposażony w rozszerzony dziennik zdarzeń zawierający aż do 200 wpisów ostatnich zdarzeń.

W każdym z kompaktowych wyłączników zainstalowana jest zaawansowana funkcja pomiaru energii. Może ona dokonywać pomiarów prądu i napięcia z dokładnością do 0,5%. Dzięki tej dokładności urządzenie spełnia normę pomiaru energii Klasy 1 zgodnie z normą IEC 61577-12, co pozwala na uzyskanie dokładnych danych dotyczących zużycia energii w celu zarządzania systemem zasilania. Operatorzy mogą również przesyłać wszystkie dane poprzez zintegrowaną magistralę Modbus, czy też moduły Profibus lub Ethernet. Hasło chroni urządzenie przed nieautoryzowanymi zmianami.

Aby zapewnić maksymalną ochronę pracowników, na przykład personelu zajmującego się konserwacją, system ARSM (Arcflash Reduction Maintenance System) firmy Eaton jest dostępny w opcji dla wszystkich kompaktowych wyłączników NZM. Poprzez skrócenie czasu zadziałania, system jednocześnie minimalizuje ilość energii uwalnianej przez zwarcie łukowe. Jeśli do tych rozwiązań dodamy jeszcze system Arcon, każdy łuk elektryczny może zostać całkowicie ugaszony w ciągu 2 ms. Zintegrowana strefowa selektywność logiczna (ZSI) pomaga ustalić hierarchiczną selektywność dystrybucji energii wewnątrz instalacji. „ZSI ogranicza skutki zwarć aparatów, które są bezpośrednio nią dotknięte, co oznacza, że nie trzeba wyłączać żadnych maszyn ani obszarów, które nie uległy uszkodzeniu. Zwiększa to dostępność całej instalacji”, zauważa Daniel Jansen, Product Manager w zakresie wyłączników kompaktowych w firmie Eaton.

Gama kompaktowych wyłączników NZM do 1600 A dostępna jest w wielu wersjach: z funkcjonalnością podstawową (AX), z funkcjonalnością rozszerzoną (MX, VX) oraz w wersji high-end z pomiarem energii (PX, PMX). Aby umożliwić projektantom zwiększenie opłacalności instalacji, firma Eaton oferuje dodatkową wersję ze zdolnością wyłączania w przypadku zwarcia do 70 kA. Ponadto zakres nastawczy wyzwalacza przeciążeniowego został rozszerzony do 40-100 % prądu znamionowego. Pomimo wszystkich dodatkowych funkcji, wymiary urządzenia pozostały takie same, jak tego z poprzedniej generacji.

Więcej informacji: https://www.eaton.com/content/dam/eaton/products/electrical-circuit-protection/nzm/polish/eaton-nzm-compact-circuit-breakers-catalog-2011-catalog-pl.pdf

Artykuł Kompaktowe wyłączniki mocy Eaton NZM do 1600A pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Głównym elementem odpowiedzialnym za kontrolę naszego systemu nawadniania jest sterownik EATON easyE4 o oznaczeniu EASY-E4-UC-12RC1P, którego pełną specyfikację znajdziecie tutaj: https://www.eaton.com/pl/pl-pl/skuPage.197504.html

Sterownik easyE4 oferuje elastyczne możliwości programowania, zarówno bezpośrednio na urządzeniu, jak i poprzez oprogramowanie easySoft, które w wersji V8.30 zostało wykorzystane do stworzenia tego programu przy użyciu języka ST. Dodatkowo ta wersja oprogramowania (easySoft) udostępnia użytkownikowi narzędzie o nazwie WebVisu, które w łatwy sposób pozwala na stworzenie prostej i przejrzystej wizualizacji, z możliwością dopasowania rozdzielczości do różnych urządzeń np. smartfon czy tablet. Dostęp do niej jest możliwy dzięki wbudowanemu serwerowi sieci Web.

Poniżej przedstawione zostały fragmenty kodu wraz z opisem, które pozwolą zrozumieć ideę jego działania.

Kontrola poziomu wody w zbiorniku

Kontrola poziomu wody w zbiorniku odbywa się przy pomocy sygnałów cyfrowych, pochodzących z trzech czujników: I01 – poziom min, I02 – poziom 50% oraz I03 – poziom max.

W przypadku wystąpienia błędu któregokolwiek z czujników poziomu (Rys 2-5) uruchamiany jest timer T01 (5 sekund), jeżeli w zadanym czasie błąd nie ustąpi generowany jest alarm (M08) „Błąd czujnika poziomu”, który powoduje blokadę pracy pompy oraz uniemożliwia otwarcie elektrozaworu.

Sterowanie elektrozaworem

Jeżeli ilość wody w zbiorniku spadnie poniżej poziomu minimum nastąpi automatyczne otwarcie elektrozaworu w celu jej uzupełnienia. Sterowany jest on przy pomocy wyjścia cyfrowego Q02. Elektrozawór pozostaje otwarty do momentu, gdy poziom wody w zbiorniku osiągnie 50%.
W przypadku, gdy poziom wody opadł podczas podlewania praca pompy jest natychmiast blokowana, aby ją zabezpieczyć przed uszkodzeniem (suchobiegiem).

Sterowanie – tryb ręczny

Wybór sterowania pomiędzy trybem automatycznym, a ręcznym został zrealizowany w oparciu o licznik zliczający impulsy. Pojawienie się pierwszego impulsu z wejścia cyfrowego (I04) (przycisk zewnętrzny) lub z przycisku dostępnego na wizualizacji spowoduje wybór sterowania ręcznego oraz uruchomienie podlewania. Czas trwania nawadniania w trybie ręcznym został zdefiniowany przy pomocy timera T02 (15 minut). Po jego upływie zostanie wygenerowany kolejny impuls, który zakończy podlewanie, a sterowanie powróci do trybu automatycznego. Jeżeli zajdzie taka potrzeba, możliwe jest również przerwanie podlewania w dowolnym momencie – wystarczy ponownie nacisnąć przycisk (zewnętrzny) lub przycisk na wizualizacji.

Sterowanie – tryb automatyczny

Sterowniki easyE4 udostępniają moduły sterujące WT (WeekTable). Za pomocą tygodniowego zegara sterującego w prosty sposób zostało sparametryzowane powtarzalne zdarzenie przełączania – podlewanie w trybie automatycznym. Odbywa się ono od poniedziałku do piątku, rozpoczyna się o 5:30 i trwa przez 15 minut.

Wyświetlacz easyE4

Urządzenia podstawowe easyE4 udostępniają 32 moduły znaczników tekstowych (Display). Każdy moduł umożliwia wydawanie indywidualnie zaprogramowanego wyświetlania tekstu na wyświetlaczu urządzenia easyE4 lub innym zewnętrznym wyświetlaczu cyfrowym, a także indywidualnie zaprogramowane wprowadzanie za pomocą przycisków P urządzenia.

Każde wyświetlanie tekstu składa się z 6 wierszy po 16 znaków. Łącznie ma zatem 96 znaków. Dostępny jest edytor tekstu w ramach easySoft 8. Na pulpicie roboczym można umieszczać makra graficzne, tekst, wskazania wartości, wskaźniki słupkowe, tekst kroczący, teksty komunikatów oraz wskazania daty i tekstu.

Wywoływanie w programie następuje za pomocą wejścia modułu EN. Jest w ten sposób aktywowane wskazanie tekstowe.

– czas pracy pompy / otwarcia elektrozaworu

Przycisk P1

easyE4 udostępnia 4 moduły licznika godzin pracy, dwa z nich zostały wykorzystane do zliczania czasu pracy pompy oraz czasu otwarcia elektrozaworu. Sygnałami wyzwalającymi liczniki są odpowiednio sygnał DO załączenia pompy do pracy oraz otwarcia elektrozaworu. Stany obu liczników pozostają zachowane po zaniku napięcia, ale dostępna jest opcja ich skasowania przy pomocy przycisku P7 [DEL]. Powrót do ekranu głównego następuje po naciśnięciu przycisku P6 [ESC].

Konfiguracja ekranu odbywa się w prosty sposób przy pomocy edytora znaczników tekstowych.

– kontrola programu

Przycisk P3

Ekran służy do kontroli wszystkich sygnałów DI oraz DO z programu: kontrola poziomu wody w zbiorniku oraz czujników, stanu pracy zaworu oraz pompy, a także aktualnego trybu pracy. Powrót do ekranu głównego następuje po naciśnięciu przycisku P6 [ESC].

Konfiguracja ekranu odbywa się w prosty sposób przy pomocy edytora znaczników tekstowych.

>> Pełny kod programu do pobrania w pliku:

Artykuł Kontrola poziomu wody w zbiorniku na deszczówkę, sterowanie elektrozaworem i automatyczne nawadnianie ogrodu z easyE4 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

– Mam, sąsiad pójdzie po browary, a ja ide po klej mamut i podpórki.

Artykuł Zastosowanie różnicówki do sklejenia dachówki pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Zobacz najnowszy film, który przedstawia jak wygląda współpraca stacji ładowania EV i magazynu energii siedzibie firmy Eaton w Gdańsku. Dowiesz się z niego:

• 1. Jak działają stacje ładowania pojazdów elektrycznych AC Green Motion Building
• 2. Jakie funkcje pełni magazyn energii xStorage Compact
• 3. W jakie zabezpieczenia powinna być wyposażona rozdzielnica elektryczna
• 4. Jak cały system wspiera redukcję kosztów energii poprzez optymalne zarządzanie mocą

Dowiedz się więcej z pełnego filmu na stronie: https://www.eaton.com/pl/pl-pl/catalog/energy-storage/xstorage-compact.html

Artykuł Jak wygląda współpraca stacji ładowania EV i magazynu energii w siedzibie firmy Eaton w Gdańsku? pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Eaton ma szeroką ofertę urządzeń, które można wykorzystać w przemysłowych szafach sterowniczych. Od obudów, przez kultową pulpitówkę, styczniki i wyłączniki silnikowe, aż po krzywki i sterowniki. Wszystkich, którzy na co dzień pracują z aparaturą przemysłową Eaton apraszamy do udziału w konkursie na facebookowym profilu Elektryka prąd nie tyka.

Jak wziąć udział w konkursie?

1. Opublikuj pod postem konkursowym na Facebooku zdjęcie Twojej szafy sterowniczej z jak największą ilością urządzeń Eaton z listy aparatów poniżej:

• CS – obudowa przemysłowa
• DILM – styczniki silnikowe
• PKZ – wyłączniki silnikowe
• RMQ – aparatura pulpitowa
• LS – wyłączniki krańcowe
• P/T– krzywki
• SL7 – kolumny sygnalizacyjne
• PSG – zasilacze
• easyE4 –sterowniki
• DS7 – softstartery
• DM1/ DG1/ DE1/ DC1 – falowniki
• XV – panele operatorskie
• XC – modułowe sterowniki PLC
• ESR5 – przekaźniki bezpieczeństwa

Im więcej produktów z różnych kategorii, tym większa szansa na wygraną.

2. Napisz w komentarzu jakie jest zastosowanie tej szafy sterowniczej?

I wygraj jeden z dziesięciu zasilaczy UPS 2. generacji Eaton 3S: https://www.eaton.com/pl/pl-pl/skuPage.3S850F.html

Pełny regulamin znajduje się w dokumencie pod linkiem: https://bit.ly/KonkursSzafaEaton

Artykuł KONKURS: Twoja szafa sterownicza Eaton pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Adapter montażowy na złaczki WAGO 221-415, pasuje do wszystkich przycisków aparatury pulpitowej Eaton M22-A 216374

Projekt do druku 3D i wykonanie autorstwa Konrada. Źródło: https://makerworld.com/en/models/783613

Artykuł Adapter montażowy na przyciski Eaton M-22 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Imitacja wkładki bezpiecznikowej Eaton Bussmann NTN-R-60 – pozwala na przekształcenie rozłącznika z bezpiecznikiem w rozłącznik bez bezpiecznika.

Zastosowanie bezpiecznika “atrapowego” jest ograniczone głównie do sytuacji diagnostycznych lub serwisowych – przy testowaniu i weryfikacji działania instalacji.

Artykuł Dummy fuse – wkładka imitująca bezpiecznik pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Każdego dnia na całym świecie dochodzi do ponad czterech milionów wyładowań piorunowych. Około 10 proc. z nich uważa się za wyładowania do ziemi z prądami udarowymi o natężeniu do 200 tys. amperów. Dodatkowo, przepięcia występują w sieciach energetycznych. Zdarzenia te stanowią olbrzymie zagrożenie dla instalacji fotowoltaicznych. Skutecznym zabezpieczeniem natomiast są przystosowane specjalnie do takich sytuacji ograniczniki przepięć (Surge Protection Device, SPD).

Co powoduje występowanie przepięć?

Jedną z najczęstszych i stanowiących największe zagrożenie przyczyn przepięć w instalacji elektrycznej jest jej bezpośrednia ekspozycja na prąd wyładowania piorunowego. Generowana w ten sposób energia może przedostać się do instalacji poprzez bezpośrednie wyładowanie do napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia, wyładowanie do instalacji odgromowej albo do przewodzących prąd elektryczny instalacji zewnętrznych, takich jak systemy bezpieczeństwa, oświetlenia i klimatyzacji. Często do wzrostu ryzyka wyładowania piorunowego przyczyniają się też anteny (telewizyjne i inne), jeśli nie zostały odpowiednio zabezpieczone, a zainstalowane są w najwyższym punkcie budynku.

Ale instalacja może być narażona także na pośrednią ekspozycję na prąd wyładowania piorunowego, gdy występuje ono w dalszej odległości od linii energetycznych niskiego napięcia – nawet do 2 km od budynku. Wyładowanie w pobliżu instalacji, np. w drzewo rosnące obok chronionego budynku również stanowi zagrożenie dla instalacji elektrycznej ze względu na możliwość zaindukowania się napięcia.  Przepięcia mogą być również spowodowane przez operacje łączeniowe wewnątrz niektórych maszyn (urządzeń spawalniczych, pieców indukcyjnych, silników, pomp itp.), obiektów przemysłowych lub w obrębie wrażliwych urządzeń elektronicznych znajdujących się w wielu urządzeniach i narzędziach gospodarstwa domowego.

Natomiast zakłócenia mogą pochodzić także z wewnątrz domu. W budynkach przepięcie może być spowodowane przez takie operacje jak włączanie i wyłączanie niektórych urządzeń, systemów i elektronarzędzi lub urządzeń z silnikami, takich jak odkurzacze lub pompy. Do przepięć mogą przyczynić się również transformatory przełączające, wyłączniki i obciążenia indukcyjne.

Jak zabezpieczać instalację fotowoltaiczną?

Budynki, na dachach których zainstalowano panele fotowoltaiczne, powinny być zabezpieczone w specjalny sposób. Urządzenia te są szczególnie wrażliwe i wymagają dedykowanej ochrony przeciwprzepięciowej pracującej z napięciem stałym DC, która ma na celu zapewnienie ograniczenia napięcia w taki sposób, aby nie doszło do uszkodzenia paneli fotowoltaicznych, przewodów oraz inwertera. Dotyczy to każdej instalacji fotowoltaicznej – od instalacji w domach mieszkalnych po szpitale, infrastrukturę komunikacyjną i inne budynki publiczne, a także obiekty handlowe oraz przemysłowe, na przykład hotele, banki, sklepy i fabryki.

Zgodnie z normą PN-EN 61643-31ograniczniki przepięć powinny być stosowane w punktach, w których mogą wystąpić przepięcia, szczególnie na wejściach prądu stałego (DC) inwertera, ale zalecane są także na wyjściu prądu przemiennego (AC). Zalecane jest także zainstalowanie dodatkowych ograniczników przepięć w obwodzie DC, gdy inwerter jest daleko od paneli (powyżej 10 metrów bieżących przewodów), np. przy głównej rozdzielnicy. Zabezpieczenie przewodów jest równie ważne jak zabezpieczenie samego inwertera.

Podobnie jak w przypadku zwykłych instalacji elektrycznych, fotowoltaiczne elektrownie chronimy przed przepięciami z pomocą ograniczników przepięć. Dostępne są ograniczniki przepięć dla systemów fotowoltaicznych o różnej klasie testowej, w zależności od ich budowy oraz zastosowania. Najczęściej spotykane to:

• Ograniczniki klasy I, typu T1 – Przeznaczone do ochrony przed bezpośrednim uderzeniem pioruna tam, gdzie ryzyko takiego wydarzenia jest wysokie.
• Ograniczniki klasy II, typu T2 – Chronią przed przepięciami pośrednimi oraz przepięciami indukowanymi, zapewniają wyższą odporność na przepięcia, co jest kluczowe w przypadku instalacji fotowoltaicznych, które mogą być narażone na różne źródła zakłóceń
• Ograniczniki klasy III, typu T3 – Stosowane jako dodatkowa ochrona, montowane w bezpośrednim sąsiedztwie chronionych urządzeń.

Montaż ograniczników przepięć dla systemów fotowoltaicznych powinien być wykonany zgodnie z zaleceniami producenta oraz obowiązującymi normami, aby zapewnić maksymalną skuteczność ochrony. Warto również regularnie sprawdzać stan techniczny urządzeń i – w razie potrzeby, wymieniać je na nowe, ponieważ ich skuteczność z czasem może się obniżać.

Ograniczniki w ofercie Eaton

Firma Eaton ma w portfolio pełen zestaw ograniczników przepięć dla systemów fotowoltaicznych, oferowanych pod nazwą SPPVR. Ograniczniki przepięć występują w klasie I+II lub II i mogą pracować w instalacjach o napięciu znamionowym 600VDC, 1000VDC lub 1500VDC.  Co istotne, w serii SPPVR występuje wykonanie ogranicznika do zabezpieczenia dwóch łańcuchów PV w jednym aparacie – model SPPVRT12-10-4+PE+AX. Bardzo istotną cechą ograniczników przepięć do fotowoltaiki od Eaton jest elastyczne wykonanie – aparaty posiadają wymienne moduły oraz optyczną sygnalizację uszkodzenia wkładu. Wymienny moduły pozwalają na wymianę pojedynczego wkładu w przypadku uszkodzenia – nie trzeba kupować od razu nowego aparatu. Optyczna sygnalizacja za to pozwala na szybką weryfikację po zdarzeniu przepięciowym na weryfikację ochrony aparatu.

Eaton oferuje również ograniczniki przepięć prądu przemiennego (AC) do stosowania na wyjściu inwertera jako zabezpieczenie inwertera po stronie AC. Popularnym rozwiązaniem są ograniczniki przepięć klasy II, typu T2 serii SPCT2-280/4 do trójfazowego układu TN-S. Innym częstym rozwiązaniem są ograniczniki klasy I+II, typu T1+T2, model SPBT12-280/4 do układu TN-S.

Nowe zasady dofinansowania fotowoltaiki

Profesjonalną ochroną instalacji fotowoltaicznych warto zainteresować się szczególnie w kontekście faktu, że 2 września 2024 r. wystartuje program Mój Prąd w edycji 6.0, który wprowadza nowe zasady dotyczące dofinansowania dla prosumentów. Uczestnicy będą mogli otrzymać do 28 tys. zł na mikroinstalacje fotowoltaiczne, magazyny energii elektrycznej oraz magazyny ciepła. Budżet programu wynosi 400 mln zł, a finansowanie pochodzi z funduszy europejskich w ramach programu FEnIKS. Program jest kolejnym krokiem w kierunku dekarbonizacji i promowania energetyki prosumenckiej w Polsce oraz ma na celu wspieranie obywateli w korzystaniu z odnawialnych źródeł energii, co przyczyni się do obniżenia rachunków za prąd oraz rozwoju technologii w polskim sektorze energetycznym.

Wnioski o dofinansowanie będą przyjmowane do 20 grudnia 2024 roku lub do wyczerpania środków. Kluczowym wymogiem będzie montaż magazynu energii dla mikroinstalacji fotowoltaicznych zgłoszonych do przyłączenia do sieci po 1 sierpnia 2024 r. Dofinansowanie pokryje do 50 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji, co oznacza, że maksymalne wsparcie dla mikroinstalacji bez dodatkowych inwestycji wyniesie 6 tys. zł, natomiast dla instalacji z magazynem energii – 7 tys. zł.

Dofinansowanie obejmuje różnorodne urządzenia, w tym pokrycia dachowe z funkcją fotowoltaiczną, wiaty oraz zestawy balkonowe. Magazyny energii będą mogły uzyskać do 16 tys. zł, przy czym minimalna pojemność dla magazynu energii elektrycznej wynosi 2 kWh. Program kładzie szczególny nacisk na efektywne wykorzystanie energii w miejscu jej wytworzenia, co ma na celu odciążenie sieci elektroenergetycznej.

Ważnym aspektem nowej edycji jest obowiązkowy system net-billing, który zastąpi dotychczasowy system net-metering. Dofinansowanie będzie dostępne tylko dla prosumentów rozliczających się w nowym systemie. W pięciu wcześniejszych edycjach programu “Mój Prąd” na dofinansowanie przeznaczono łącznie 2,96 mld zł, co pozwoliło na wsparcie ponad 526 tys. prosumentów.

Ochrona fotowoltaiki to inwestycja w przyszłość

W czasach rosnącej popularności odnawialnych źródeł energii, odpowiednie zabezpieczenia przeciwprzepięciowe są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności systemów. Inwestując w wysokiej jakości ograniczniki przepięć i regularne przeglądy techniczne, możesz uniknąć kosztownych awarii oraz cieszyć się stabilną i efektywną produkcją energii przez wiele lat. To krok, który zapewni spokój i długowieczność Twojej instalacji fotowoltaicznej.

Autor: Bartłomiej Jaworski

Artykuł Instalacje fotowoltaiczne wymagają profesjonalnych zabezpieczeń pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Miejscem, które łączy wszystkie punkty instalacji elektrycznej, a zarazem odpowiada za bezpieczeństwo, sygnalizację oraz sterowanie obwodami jest rozdzielnia elektryczna. Biorąc pod uwagę wszystkie te funkcje, szafa sterownicza powinna być wyposażona w osprzęt wysokiej klasy. Wykonana schludnie i zgodnie ze sztuką jest prawdziwą wizytówką każdego elektryka, stanowiąc jednocześnie gwarancję pełnego bezpieczeństwa dla użytkowników.

W klasycznej szafie elektrycznej znajdziemy elementy elektryczne, które możemy skategoryzować według następującej klasyfikacji: aparatura rozdzielcza, pomiarowa, sygnalizacyjna, zabezpieczeniowa oraz sterownicza.

• Funkcje szaf sterowniczych
• Przegląd zabezpieczeń instalacyjnych
  • Wyłączniki różnicowoprądowe
  • Wyłączniki nadprądowe
  • Wyłączniki silnikowe
  • Ograniczniki przepięć
  • Rozłączniki izolacyjne

Zadania podzespołów w szafie elektrycznej

Wszystkie przewody elektryczne, które wchodzą i wychodzą z rozdzielnicy, zamykają przepływ prądu w pełnym obwodzie, przechodząc właśnie przez omawianą aparaturę. Jest to zatem pierwsza funkcja rozdzielni – jak sama nazwa wskazuje, dzieli wszystkie zaprojektowane wcześniej strefy na osobne obwody elektryczne. Dlaczego jest to tak ważne? Odpowiedź jest prosta i zostanie omówiona na przykładzie domu jednorodzinnego. Pierwszym i jednym z ważniejszych powodów jest możliwość odseparowania obwodu oświetleniowego od np. gniazdek elektrycznych. Kiedy chcemy wymienić lampę na nową, wyłączamy obwód elektryczny związany z oświetleniem w konkretnym pomieszczeniu, mogąc spokojnie korzystać z wiertarki podłączonej do wciąż działającego gniazdka. Poza tym, cała reszta domu, jeśli znajduje się na osobnym obwodzie, wciąż posiada pełne oświetlenie.

Kolejne zadanie, które realizowane jest przez rozdzielnię to funkcja pomiarowa. Chodzi nie tylko o prosty pomiar ilości zużytej energii elektrycznej, ale też o dostępne w bardziej zaawansowanych rozwiązaniach inteligentne zarządzanie energią, zdalny monitoring czy sterowanie całą instalacją elektryczną w oparciu o różne parametry.

W rozdzielni znajdziemy również obszary odpowiedzialne za sygnalizowanie obecności napięcia w obwodzie lub jego braku. Takie elementy najczęściej komunikują się z użytkownikiem poprzez lampki sygnalizacyjne w odpowiednim kolorze.

Wreszcie jedna z najbardziej rozpoznawalnych i kojarzonych z rozdzielnią pozycji – funkcja zabezpieczeniowa. Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć, jak ważne są w każdej instalacji elektrycznej elementy chroniące użytkownika przed skutkami zwarcia elektrycznego. Mowa tutaj zarówno o zdrowiu i bezpieczeństwie człowieka, ale też ochronie całego mienia. W wyniku zwarcia może dojść do porażenia prądem lub wywołania pożaru. Zabezpieczenia przed zwarciami, przeciążeniami czy przepięciami stanowią duży procent wszystkich zainstalowanych elementów w rozdzielnicy.

Należy też zwrócić uwagę na aparaturę sterowniczą. Pozwala ona na automatyczne sterowanie odbiornikami energii elektrycznej, m.in. poprzez czasowe uruchamianie bądź wyłączanie zasilania odbiorników, sterowanie oświetleniem zmierzchowym czy zarządzanie natężeniem przepływającego prądu.

Wszystkie wspomniane funkcje realizowane są przez różne urządzenia montowane w szafie elektrycznej. Od ich jakości, precyzji i niezawodności zależy poprawność działania całej instalacji. Właśnie dlatego warto przyjrzeć się parametrom i charakterystyce aparatury modułowej z oferty wiodących producentów.

Aparatura modułowa – rodzaje i zastosowanie

Aparatura modułowa to osprzęt w postaci sześciennych elementów o znormalizowanych wymiarach, które pełnią określone funkcje w instalacji elektrycznej. Jednakowe wymiary montażowe pozwalają w łatwy sposób instalować je na szynach DIN. Ogromną zaletą wprowadzenia jednakowych wytycznych dla wszystkich rozwiązań aparatury modułowej jest to, że instalując asortyment nawet kilku różnych producentów, wszystkie będą ze sobą współpracować i tworzyć spójną całość. Niezwykle łatwy montaż i demontaż, a także niezależność od pozostałych, odseparowanych elementów rozdzielni pozwalają w łatwy sposób modyfikować, a także wymieniać wszystkie zainstalowane podzespoły.

W katalogu TME znajdziemy aparaturę modułową takich globalnych potentatów, jak Eaton, Siemens, Schneider, Hager czy Legrand. Lata doświadczeń we wdrażaniu coraz to bardziej zaawansowanych i dopracowanych elementów aparatury modułowej sprawiły, że trudno szukać konkurencji dla wymienionych liderów w tej branży.

1)  Wyłączniki różnicowoprądowe to jedne z najważniejszych i koniecznych elementów w każdej skrzynce elektrycznej. Zasada działania takiego modułu polega na wyłączeniu zasilania w momencie wykrycia tzw. prądu różnicowego, czyli pojawienia się napięcia np. na obudowie urządzenia elektrycznego. Do sytuacji takiej dochodzi najczęściej w wyniku uszkodzenia instalacji elektrycznej poprzez zniszczenie izolacji i przeniesienie napięcia na metalowe elementy obudowy. Taka sytuacja sprowadza bezpośrednie zagrożenie porażenia prądem bądź doprowadzenia do pożaru. Aparat w porę wychwytuje różnicę natężenia prądu pomiędzy przewodem fazowym, a przewodem zerowym, odcinając napięcie w instalacji.

Przykładem takiego wyłącznika jest wyłącznik różnicowonadprądowy firmy Legrand, o oznaczeniu producenta P 312 B10-30-AC DX.

Aparat przeznaczony jest do instalacji prądu przemiennego o napięciu 230V.  Prąd znamionowy dla tego rozwiązania wynosi 10A, prąd różnicowy to 30mA, a maksymalny prąd udarowy, który nie powinien uszkodzić modułu to 250A. Zgodnie z informacją producenta, trwałość mechaniczna ma pozwolić na nawet 20000 cykli użytkowania, natomiast trwałość elektryczna to również imponująca ilość 10000 cykli pracy. Wytrzymałość zwarciowa modelu to nawet 6000A. Estetyczne wykonanie oraz dbałość o wszystkie szczegóły sprawia, że produkty firmy Legrand są zdecydowanie topowymi pozycjami na rynku urządzeń elektrycznych.

2)  Wyłączniki nadmiarowoprądowe są odpowiedzialne za ochronę instalacji przed skutkami przepływu prądu o natężeniu przekraczającym dopuszczalną jego wartość. Takie zabezpieczenie zadziała również w przypadku zwarcia, przez co wywołane zostanie samoczynne wyłączenie zasilania. Wyłączniki nadprądowe charakteryzują się takimi parametrami jak ilość torów nadprądowych oraz biegunów czy prąd znamionowy. Niezwykle istotną kwestią jest charakterystyka czasowo-prądowa wyłącznika, która określa w jakim czasie i przy jakim natężeniu prądu zabezpieczenie ma doprowadzić do wyłączenia zasilania.

Wyłącznik nadprądowy marki Eaton na szynę DIN

Eaton Electric wśród swojej szerokiej oferty aparatury modułowej posiada wyłączniki nadmiarowoprądowe o oznaczeniu CLS6-B10/3. Jest to trójbiegunowe zabezpieczenie, dla którego wartość prądu znamionowego wynosi 10A. Trwałość mechaniczna to nawet 8000 cykli działania. Wysoka wytrzymałość zwarciowa pozwala na bezpieczną pracę nawet przy przepływającym prądzie o natężeniu 6000A. Wyłączniki nadprądowe serii CLS6 wyposażone są w optyczne wskaźniki zadziałania, które kolorem zielonym bądź czerwonym sygnalizują aktualny stan załączenia. Zgodnie ze specyfikacją, charakterystyka czasowo-prądowa dla tego modelu określona jest jako B, co oznacza, że do natychmiastowego wyzwolenia dochodzi powyżej 3 do 5-krotności prądu znamionowego. Rozwiązania tego typu świetnie sprawdzą się w obwodach gniazdkowych czy oświetleniowych w zastosowaniach mieszkaniowych.

3)  Wyłączniki silnikowe, powszechnie nazywane też termikami, to urządzenia pełniące funkcję ochronną dla silnika elektrycznego. Takie zabezpieczenia stosowane są zazwyczaj w warsztatach lub zakładach przemysłowych, gdzie do czynienia mamy z dużymi silnikami elektrycznymi. W momencie pojawienia się zwarcia, przeciążenia czy zaniku fazy, napięcie zasilania zostaje bezzwłocznie odcięte. Zastosowanie wyłącznika silnikowego pozwala na bezpieczny rozruch maszyny oraz wygodne sterowanie i kontrolę nad silnikiem.

Jednym z wiodących producentów armatury modułowej, w tym wyłączników silnikowych jest Hager, a przykładem dopracowanego w każdym szczególe elementu może być wyłącznik MM506N, wykonany w postaci ergonomicznego modułu. Zastosowanie dwupozycyjnej dźwigni obrotowej pozwala na wygodne wyłączanie i załączanie zasilania silnika. Na obudowie znajdziemy również pokrętło nastawy wyzwalacza przeciążeniowego, wyskalowane w Amperach. Zakres nastaw wynosi 1÷1,6A. Maksymalna moc silnika, dla którego dopuszczalne jest użycie wyłącznika wynosi 0,55kW. Moduł wykonany jest bardzo estetycznie, a przyłączenie do instalacji elektrycznej oraz późniejsza eksploatacja nie sprawi problemu nawet niedoświadczonemu majsterkowiczowi.

4)  Ograniczniki przepięć są bardzo ważną elementem odpowiedzialnym za bezpieczeństwo urządzeń elektrycznych podłączonych do sieci. Nazywany potocznie odgromnikiem, ma za zadanie ograniczyć napięcie w sieci i ustabilizować je na bezpiecznym dla odbiorników poziomie. Moduł odpowiedniej klasy uchroni urządzenia przed skutkami gwałtownego wzrostu napięcia spowodowanego bliskim uderzeniem pioruna. Ze względu na bardzo dużą czułość na przepięcia, również niewielkie wahania mogą wpłynąć na zaawansowany elektroniczny sprzęt, przed czym również ochroni ogranicznik przepięć.

Sprawdzone i skuteczne w działaniu ograniczniki znajdziemy w portfolio firmy Schneider Electric. Model A9L08400 to czterobiegunowy ochronnik w typie 2+3. Taka symbolika mówi o tym, że moduł przeznaczony jest do ochrony przed średnimi lub małym przepięciami, zatem sprawdzi się doskonale w domowych rozdzielniach elektrycznych, w celu zabezpieczenia wspomnianej już czułej elektroniki. Dopuszczalny prąd udarowy, zgodnie z informacją od producenta, wynosi 8kA, a maksymalna temperatura pracy to nawet 60°C. Produkty Schnaider Electric dzięki swojej niezawodności plasują się w czołówce dostępnej na rynku aparatury modułowej.

5)  Rozłączniki izolacyjne używane są do rozłączania zasilania w przemysłowych szafach sterowniczych. Rozłączniki izolacyjne instalowane są najczęściej na ich obudowie, dzięki czemu bez otwierania szafy istnieje możliwość odcięcia prądu. Ze względu na często bardzo niesprzyjające warunki pracy, rozłączniki takie są wykonywane w wysokiej klasie szczelności, a ich lokalizacja znajduje się w zasięgu wzroku operatora. Jest to bardzo ważne w przypadku sytuacji awaryjnych, kiedy wymagana jest natychmiastowa reakcja.

Siemens to producent, którego nie trzeba nikomu przedstawiać. Jeden z liderów branży elektrycznej oferuje szeroką gamę automatyki modułowej. Skupmy się jednak na rozłączniku izolacyjnym 3LD2022-0TK11. To dopracowany w każdym detalu produkt o klasie szczelności IP65, który sprosta najtrudniejszym warunkom pracy. Maksymalna moc przełączana 7,5kW oraz prąd znamionowy 16A to podstawowe parametry rozłącznika. Urządzenie wyposażone jest w ergonomiczne pokrętło 0/1, a cała konstrukcja zamyka się w wymiarach 49x49mm. Najwyższa jakość użytych materiałów gwarantuje bezawaryjną pracę.

Przedstawione modele stanowią jedynie przykłady szerokiego wyboru produktów z kategorii aparatury modułowej dostępnej w katalogu TME. Oferta zabezpieczeń instalacyjnych jest oczywiście znacznie szersza, co gwarantuje możliwość doboru idealnych rozwiązań, dopasowanych do potrzeb każdej instalacji, bez względu na to, czy chodzi o zabezpieczenie mieszkania lub domu jednorodzinnego, czy rozbudowanej instalacji przemysłowej czy nowoczesnej sieci w budynkach biurowych.

Tekst opracowany przez Transfer Multisort Elektronik Sp. z o.o.

https://www.tme.eu/pl/news/library-articles/page/57064/szafa-elektryczna-i-modulowe-zabezpieczenia-instalacyjne/

Artykuł Szafa elektryczna i modułowe zabezpieczenia instalacyjne pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.