Coraz więcej odbiorców energii z nowymi licznikami

Zakrojona na szeroką skalę krajowa wymiana opomiarowania energii elektrycznej na liczniki zdalnego odczytu (LZO) wchodzi w kolejną fazę. W stołecznej sieci Stoen Operator zainstalował nowe urządzenia już u ponad 380 tysięcy odbiorców. Te działania – wynikające z prawa energetycznego – są częścią unijnego planu zastępowania tradycyjnych liczników prądu nowoczesnymi miernikami. Umożliwiają one zdalne przesyłanie odczytów i samodzielną kontrolę zużycia przez użytkowników.

Znaczące postępy w stołecznym programie wymiany

Obecnie w Polsce na szeroką skalę odbywa się instalacja inteligentnych liczników energii elektrycznej. W stolicy za realizację programu odpowiada Stoen Operator. Spółka do końca lutego br. zamontowała już 380 tysięcy urządzeń, co odpowiada 33 proc. wszystkich liczników w tej sieci.

– Nowe urządzenia zyskali już mieszkańcy czterech warszawskich dzielnic – Bemowa, Pragi-Południe, Pragi-Północ i Targówka. Obecnie prowadzimy wymiany na Białołęce. Do końca 2025 zakładamy zwiększenie liczby odbiorców z licznikami zdalnego odczytu do 520 tysięcy, a do 2027 r. będzie to około 880 tysięcy, czyli 65 proc. – mówi Jakub Tomczak, dyrektor Pionu Zarządzania Pomiarami Stoen Operator.

Do 4 lipca 2031 r. przepisy wymagają, aby 100 proc. odbiorców końcowych miało zainstalowane takie liczniki.

Samodzielny odczyt poziomu zużycia

Pomimo że znaczna część odbiorców energii posiada nowe urządzenia, nie wszyscy jeszcze wiedzą, jak należy odczytywać ich wskazania. Stoen Operator przygotował prostą instrukcję dotyczącą danych, które można sprawdzić bezpośrednio na wyświetlaczu LZO. Są to przede wszystkim: oznaczenie kodu grupy taryfowej danego klienta i wielkość zużycia podawaną w kWh.

Zalety nowych liczników

Inteligentne opomiarowanie przynosi znaczne korzyści zarówno operatorom, jak i klientom. Zastępuje ono tradycyjne liczniki elektroniczne, które służyły do pomiaru zużycia energii przez ostatnich 20 lat.

– Nowe urządzenia automatycznie monitorują, gromadzą i przesyłają informacje nie tylko o zużyciu prądu, ale również o przerwach w dostawie energetycznej czy innych incydentach, takich jak np. próby manipulowania licznikiem. Dzięki temu nie trzeba już samodzielnie przekazywać odczytów do firmy energetycznej, czy wpuszczać do domu inkasenta – poza sytuacjami awaryjnymi. To rozwiązanie komfortowe zarówno dla konsumenta, jak i dla dostawcy. Należy jednak pamiętać, że rozliczenie za energię według danych rzeczywistych lub prognoz zależy od warunków umowy z danym sprzedawcą energii, na co operator nie ma wpływu – zauważa Jakub Tomczak.

Liczniki nowej generacji są niezwykle precyzyjne i dzięki nim można w dowolnym momencie poznać poziom pobranej energii. Użytkownik energii nie musi już polegać na prognozach zużycia, lecz płaci jedynie za rzeczywistą ilość wykorzystanego prądu. Zdalny odczyt liczników pomaga na bieżąco śledzić pobór energii. Przekłada się to na efektywne zarządzanie jej zużyciem i potencjalne oszczędności. Dostęp do dokładnych, rzeczywistych informacji o poziomie zużycia energii może skłonić do zmiany nawyków, co pozwoli zaoszczędzić nawet 10 proc. wcześniej wykorzystywanej energii elektrycznej.

Dodatkowymi zaletami inteligentnego opomiarowania są możliwość skorzystania z taryf dynamicznych oraz prostszy sposób rozliczania i płatności za energię.

Nowoczesne liczniki przesyłają dane bezpośrednio do firmy energetycznej, a to ułatwia naprawę usterek, wykrywanie przyczyn awarii lub rozwiązywanie innych problemów pojawiających się na linii dostawca – odbiorca.

Bezpieczny odczyt licznika energii

Stołeczny OSD podkreśla, że priorytetem podczas realizacji kompleksowego Programu AMI (Advanced Metering Infrastructure) jest ochrona danych. Urządzenia montowane przez Stoen Operator spełniają najwyższe normy bezpieczeństwa cybernetycznego. Już na etapie przetargu zostały poddane szczegółowym badaniom w laboratorium, gdzie sprawdzano ich funkcje, metrologię oraz poziom cyberbezpieczeństwa.

Inteligentne liczniki nie udostępniają informacji na temat tego, jakie urządzenia są w danym momencie używane w konkretnym mieszkaniu czy domu. Kluczowe jest to, że zebrane przez urządzenia miernicze dane są skutecznie chronione przed dostępem osób nieuprawnionych. Komunikaty przesyłane pomiędzy elementami inteligentnej sieci są szyfrowane przy użyciu protokołów równie zaawansowanych jak te stosowane w bankowości internetowej. Dodatkowo Stoen Operator zapowiada regularne przeprowadzanie analiz bezpieczeństwa cybernetycznego urządzeń i systemów, również pod kątem potencjalnych ataków hakerskich. Dlatego nie ma powodów do obaw o bezpieczeństwo danych. 

Nowoczesne liczniki zdalnego odczytu będą montowane u wszystkich odbiorców energii elektrycznej. Wymiana starego urządzenia na nowe jest nie tylko obowiązkowa, ale też, co ważne – w pełni bezpłatna. Koszty ponosi operator systemu dystrybucyjnego. Wymiana i instalacja liczników zdalnego odczytu jest współfinansowana z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU-RTS (Funduszu Modernizacyjnego). Więcej informacji o programie wymian w sieci Stoen Operator, infografika pokazująca, jak odczytywać pomiar, a także harmonogram wymian są dostępne na stronie https://www.stoen.pl/pl/strona/liczniki-zdalnego-odczytu.

Niniejszy materiał został dofinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Stoen Operator Sp. z o.o.

Artykuł Jak odczytać wskazania z licznika zdalnego odczytu? Najważniejsze kody w grupie taryfowej G11 i G12 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Lit jest często nazywany „białym złotem” pojazdów elektrycznych. Ten lekki metal odgrywa kluczową rolę w katodach wszystkich typów akumulatorów litowo-jonowych zasilających pojazdy elektryczne. Obserwowany w ostatniej dekadzie wzrost popularności pojazdów elektrycznych spowodował, że produkcja litu osiągnęła nowy poziom.

Najwięksi producenci litu na świecie

W latach 90. Stany Zjednoczone były największym producentem litu, co stanowi wyraźny kontrast w stosunku do chwili obecnej. W 1995 r. USA odpowiadały za ponad jedną trzecią światowej produkcji litu. Od tego czasu do 2010 r. rolę największego producenta przejęło Chile, głównie dzięki boomowi produkcyjnemu w solnisku Salar de Atacama, jednym z najbogatszych na świecie złóż solanki litowej.

Globalna produkcja litu przekroczyła 100 tys. ton po raz pierwszy w 2021 roku, czterokrotnie zwiększając się od 2010 roku. W tym czasie około 90% tej produkcji pochodziło z zaledwie trzech krajów.

	Kraj	Wydobycie w 2021 [t]	Udział w rynku [%]
#1	Australia	55416	52%
#2	Chile	26000	25%
#3	Chiny	14000	13%
#4	Argentyna	5967	6%
#5	Brazylia	1500	1%
#6	Zimbabwe	1200	1%
#7	Portugalia	900	1%
#8	USA	900	1%
	Reszta świata	102	0.1%
	Razem	105,984	100%

Sama Australia produkuje 52% światowego litu. W przeciwieństwie do Chile, gdzie metal wydobywany jest z solanek, australijski lit pochodzi z kopalni twardego minerału – spodumenu.

Chiny, obecnie trzeci co do wielkości producent, mają silną pozycję w łańcuchu dostaw litu. Oprócz rozwoju krajowych kopalni, chińskie firmy nabyły w ciągu ostatniej dekady aktywa litowe o wartości około 5,6 mld USD w krajach takich jak Chile, Kanada i Australia. Znajduje się tam również 60% światowej zdolności rafinacji litu na potrzeby baterii.

Gdzie wykorzystuje się lit?

Chociaż lit jest najbardziej znany ze swojej roli w akumulatorach to ma on wiele innych ważnych zastosowań. Zanim rynek pojazdów elektrycznych i akumulatorów litowo-jonowy zdominował popyt na lit, zastosowania tego metalu wyglądało zupełnie inaczej niż obecnie:

Jeszcze w 2010 roku największy udział w zużyciu litu miały ceramika i wyroby szklane (31%). Węglan litu zwiększa wytrzymałość i zmniejsza rozszerzalność cieplną, co często jest niezbędne w przypadku nowoczesnych płyt kuchennych ze szkła ceramicznego.

Lit jest również używany do produkcji smarów dla przemysłu transportowego, stalowego i lotniczego oraz innych mniej znanych zastosowań.

Przyszłość produkcji litu

W miarę jak świat produkuje coraz więcej akumulatorów i pojazdów elektrycznych, przewiduje się, że zapotrzebowanie na lit osiągnie 1,5 mln ton ekwiwalentu węglanu litu (LCE) do 2025 r. i ponad 3 miliony ton do 2030 r.

Dla porównania: w 2021 r. świat wyprodukował 540 tys. ton LCE. Z powyższych prognoz popytu wynika, że ​​do 2025 r. produkcja musi się potroić, a do 2030 r. wzrosnąć prawie sześciokrotnie. Jednocześnie uruchomienie nowych projektów wydobywczych może zająć od sześciu do ponad 15 lat. W rezultacie przewiduje się, że przez kilka najbliższych lat będziemy mieć do czynienia z deficytem na rynku litu.

Źródło: visualcapitalist.com

Artykuł Wzrost wydobycia litu na świecie w latach 1995–2021 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.