Na drodze do neutralności emisyjnej nie wystarczy przestawić się na OZE. Energetyka musi podejmować także działania, które pozwolą jej osiągać zerowy współczynnik ocieplenia globalnego (GWP, ang. Global Warming Potential) w obszarze wytwarzania i przesyłu energii. Krokiem w tym kierunku jest unijne zalecenie w sprawie stosowania sześciofluorku siarki.

Izolacyjne wyzwania

Zrównoważony rozwój, a także wyjątkowa troska o środowisko naturalne są elementem strategii wielu firm. Stoen Operator, odpowiedzialny za dostawy energii elektrycznej na terenie Warszawy, od wielu lat wdraża innowacyjne rozwiązania i wspiera inicjatywy ekologiczne. W swoich działaniach wykorzystuje technologie, które ograniczają niekorzystny wpływ na otoczenie. Jest to ważny element transformacji energetycznej kraju i wsparcia OZE.

Wzrost popularności „zielonej energii” bezpośrednio przekłada się na rozwój infrastruktury elektroenergetycznej. To, z kolei, oznacza zwiększoną emisję SF₆, który jest wykorzystywany w rozdzielnicach wysokiego i średniego napięcia jako izolator. Ten związek chemiczny jest jednym z najsilniejszych gazów cieplarnianych, a ponieważ utrzymuje się w atmosferze przez bardzo długi czas, to jego wpływ na klimat jest długotrwały. Co niezwykle ważne, SF₆ ma bardzo wysoki współczynnik GWP, zatem jego potencjał cieplny 25 tys. razy wyższy niż CO₂.

Z tego powodu już dekadę temu Unia Europejska zakazała stosowania tego gazu w różnych produktach, a teraz stopniowo wycofuje się go z energetyki. Zgodnie z wymaganiami Parlamentu Europejskiego oraz Rady UE od 1 stycznia 2028 roku nie może on być wykorzystywany w nowych urządzeniach energetycznych o napięciu do 123 kV. O dwa lata wcześniej, od 1 stycznia 2026 roku, zostanie całkowicie wycofany z rozdzielnic średniego napięcia (do 24 kV).

Ekologiczne alternatywy

Propozycje nowych regulacji, które mają na celu ograniczenie emisji gazów fluorowanych, Komisja Europejska przedstawiła w 2022 roku. Parlament Europejski zatwierdził ten plan w 2023 roku, a ostateczna wersja została uzgodniona na początku października. Zgodnie z nią do 2050 roku gazy te zostaną całkowicie wycofane z użycia.

Sektor energetyki już od pewnego czasu przygotowywał się do takich wymogów. Na rynku dostępne są alternatywne technologie i substancje, które zastąpią SF6. Wykorzystuje się w tym zakresie np. powietrze, próżnię oraz mieszanki gazów (w tym CO2) lub mieszanki gazów naturalnych.

Unijne zalecenia w lokalnym wydaniu

Rozdzielnice odgrywają istotną rolę w bezpiecznym i efektywnym działaniu systemu elektroenergetycznego. Ponieważ unijne rozporządzenie zacznie wchodzić w życie już za kilka miesięcy, polscy operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Przesyłu i Rozdziału Energii opracowali zasady zakupu nowych urządzeń z SF₆. Przygotowany dla producentów takich rozwiązań komunikat informuje o nowych wymogach i rekomenduje uwzględnienie ich w procesach produkcji, dostawy i dokumentowania urządzeń dla sieci OSD.

Jedną z pierwszych rozdzielnic wysokiego napięcia wolną od sześciofluorku siarki będzie model typu 8VN1 produkcji firmy Siemens Energy. Zostanie on zamontowany w stołecznej sieci elektroenergetycznej obsługiwanej przez Stoen Operator, w RPZ Batory. W ramach tej inwestycji wykonawca dostarczy pole mobilne oparte również na rozdzielnicy 8VN1 wyposażonej w niekonwencjonalne przekładniki małych mocy. Rozwiązanie to wpisuje się w politykę redukcji SF₆ obu firm oraz innowacyjny charakter tego przedsięwzięcia.

Źródło: Stoen Operator

Artykuł Polska energetyka odchodzi od SF6 w rozdzielnicach wysokiego i średniego napięcia pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Prototyp hełmu opracowany w 1925 roku przez Hugo Gernsbacka. Urządzenie zwane „izolatorem” blokowało nawet 90 proc. dźwięków otoczenia – miało to pomóc jego użytkownikom w koncentracji podczas pracy. 

Izolator do walki z prokrastynacją

Hełm urządzenia był wykonany z drewna, wewnątrz i na zewnątrz wyłożony korkiem oraz pokryty miękkim filcem. W miejsce oczu włożono kawałki szkła, a przed ustami znajdowała się przegroda, która umożliwia oddychanie. Taka konstrukcja blokowała podobno około 90 procent dźwięków.

Urządzenie jednak nie sprawdzało się przy dłuższym użytkowaniu. Spędzenie kilkunastu minut w dźwiękoszczelnym hełmie na głowę powodowało senność. Dlatego do zestawu zdecydowano się dołączyć butlę z tlenem, by ułatwić oddychanie.

Aby “Izolator” miał jakikolwiek sens, butla z tlenem musiałaby być wymieniana co pół godziny. Ten dość rozpraszający i kosztowny system skupiania uwagi sprawił, że wynalazek się nie przyjął. Nikt nie chciał pracować w takim hełmie, a sam pomysł redukcji hałasu w celu poprawy koncentracji w pracy został porzucony na kolejne dziesięciolecia.

Źródło: manifold.umn.edu, wikipedia.org

Artykuł Izolator – wynalazek z 1925 roku pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Pocztówka z 1908 roku w stylu secesyjnym z motywem izolatorów składających życzenia noworoczne na słupach telefonicznych.

Artykuł Noworoczne pocztówki z początku XX wieku pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Źródło: Grupa Elektryka prąd nie tyka

Artykuł Przegroda międzyfazowa pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Trafo-babka wielkanocna pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Suszarka na pranie pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Wymiana uszkodzonego izolatora liniowego na sieci SN pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Ostatnie polowanie rybołowa pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.