Jak twierdzą inżynierowie R&D jednego z największych w Polsce producentów maszyn i urządzeń dla sektora górniczego – firmy KGHM Zanam S.A., pojazdy elektryczne mają poprawić warunki pracy górników poprzez zwiększenie sprawności napędów, a także ograniczenie emisji ciepła oraz spalin. Firma jako spółka córka jednego z największych producentów miedzi i srebra rafinowanego na świecie – KGHM Polska Miedź S.A. pracuje obecnie nad pojazdami z napędami elektrycznymi. Jednym z nich jest terenowy pojazd górniczy ZANPER 2.0, który może przewozić 14 osób, w tym także poszkodowanych w wyniku wypadków górniczych. Dodatkowo można używać go również do transportu różnego rodzaju materiałów. ZANPER 2.0 ma 1,4 tony ładowności i przeznaczony jest do pracy w kopalniach niezagrożonych wybuchem.

Pojazd jest w 100% elektryczny, napęd główny zrealizowano w oparciu o synchroniczny silnik elektryczny z magnesami trwałymi o wysokiej gęstości mocy BOSCH serii SMG220 (w prototypie SMG180),  poprzez ważący jedyne 10 kg inwerter INVCON3.3 zasilany z prosto z baterii 400 V. Odzyskuje on energię elektryczną (rekuperacja) przy stromych kopalnianych zjazdach oraz podczas hamowania, a ze względu na możliwość osiągania przez silniko-generatory BOSCH SMG220 wysokich prędkości obrotowych, jego napędowa linia transmisyjna została wyposażona w przekładnie Rexroth serii eGFZ9125 (w prototypie EDT180).

Projekt tego elektrycznego pojazdu był współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, a jego podwozie i nadwozia to autorska konstrukcja inżynierów spółki, co otwiera drogę do uruchomienia jego produkcji seryjnej. Pojazd przeszedł testy, przepracował 273 dni i przejechał 8500 km w podziemnych warunkach kopalni KGHM, gdzie był wykorzystywany w codziennej pracy jako samojezdny wóz transportowy z napędem elektrycznym, udowadniając tym samym swoją funkcjonalność i zasadność dalszego rozwoju w tym kierunku.

Warunki w kopalniach KGHM są bardzo trudne, wręcz ekstremalne, co dało również możliwość sprawdzenia komponentów służących do elektryfikacji maszyn mobilnych firmie Bosch Rexroth. Wywodzący się z automotive silniko-generator BOSCH SMG220 o mocy znamionowej 120 kW posiada stopień ochrony IP 6K9K i wysoką odporność mechaniczną na wibracje oraz na udar do 51 G.

Elektryczny pojazd ZANPER 2.0 to nowa jakość oraz obiecująca wizja przyszłości, z tego powodu producenci maszyn górniczych intensywnie pracują nad rozwiązaniami bateryjnymi, wykorzystując dynamiczny rozwój technologii w tym obszarze. Zastosowanie mogą tu znaleźć między innymi podzespoły firmy Bosch Rexroth i rozwiązania z portfolio eLION do elektryfikacji tego typu pojazdów, które sprawdzają się nie tylko na powierzchni, ale przede wszystkim w tak wymagających warunkach, jakimi są podziemia kopalni. Portfolio napędów elektrycznych Bosch Rexroth opracowane jest z myślą o zastosowaniach w pojazdach roboczych o różnych rozmiarach, charakteryzuje się modułową i skalowalną konstrukcją. Moc znamionowa silników elektrycznych wynosi od 20 do 200 kW (moc szczytowa – ponad 400 kW). Aby umożliwić producentom pojazdów roboczych szybkie znalezienie znormalizowanych rozwiązań dla różnych typów napędów (np. w pełni elektrycznych, hybrydowych lub spalinowo-elektrycznych), oprócz silników elektrycznych i inwerterów oferta obejmuje również niezbędne komponenty systemowe, takie jak przetwornice DC/DC, ładowarki pokładowe i kable wysokiego napięcia.

Pojazdy ZANPER 2.0 na jednym ładowaniu, w warunkach górniczych, są w stanie przejechać do 200 km, a czas ładowania oscyluje w granicach 60–90 minut. Dyspozycyjność pojazdów utrzymuje się na poziomie 90%, co stanowi bardzo dobry wynik. Geneza nazwy maszyny wywodzi się od dwóch słów – ZANAM oraz amper. Jako w pełni elektryczny pojazd terenowy, bezemisyjny i ekologiczny doskonale wpisuje się w ramy transformacji energetycznej, zrównoważonego rozwoju i planów KGHM do osiągnięcia neutralności klimatycznej.

Artykuł opracowali:

mgr inż. Daniel Bajus – Z-ca Głównego Inżyniera ds. Zarządzania Projektami Działu Badań i Rozwoju

KGHM ZANAM S.A.
ul. Kopalniana 7
59-101 Polkowice
+48 76 749 91 65

mgr inż. Pawel Pandzierski – Elektronika Mobilna i Napędy eDRIVE

Bosch Rexroth Sp. z o.o.
ul. Jutrzenki 102/104
02-230 Warszawa
+48 22 738 18 65

Artykuł ZANPER 2.0 – nowoczesny pojazd transportowy KGHM Zanam z napędem elektrycznym pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł STAR WARS po polsku pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Uwaga na martwe strefy w polu widzenia! pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Jezdniowy wózek akumulatorowy Stal 258 został opracowany i był produkowany przez kombinat Huta Stalowa Wola od lat 60. Przeznaczony był do transportu towarów o masie do 2 ton na terenie fabryk i zakładów przemysłowych, pomiędzy wydziałami i halami produkcyjnymi. Pojazd wyposażony w kola pneumatyczne, posiadał także hak, co pozwalało holować nawet kilka przyczep.

Obsługą takich elektrycznych wózków akumulatorowych zajmował się też Lech Wałęsa w czasie swojej pracy w Stoczni Gdańskiej na stanowisku elektryka.

Artykuł Wózek akumulatorowy z czasów PRL pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Pojazd dla służb elektroenergetycznych PUSiO.06

Pojazd do utrzymania sieci i oświetlenia typu PUSiO.06 jest samojezdnym pojazdem kolejowym przeznaczonym do napraw i konserwacji sieci trakcyjnej przy wyłączonym napięciu trakcyjnym, innych urządzeń zawieszonych na konstrukcjach trakcyjnych oraz do bieżącego utrzymania stanu technicznego zadaszeń, oświetlenia mostów, wiaduktów itp. Na pojeździe zamontowane są następujące urządzenia: urządzenia łączności i urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu, żuraw hydrauliczny, pomost roboczy obrotowy, wciągarki liniowe, urządzenia wypierające przewody jezdne i liny nośne, rolki wypierania sieci, pantograf kontrolno-pomiarowy, pomost roboczy stały.

DANE TECHNICZNE

Artykuł Pojazd Utrzymania Sieci i Oświetlenia (PUSiO) pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Autonomiczna drabina pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.