Aktualnie mamy dostępnych wiele urządzeń sterujących, jednak nadal tanim i prostym rozwiązaniem dla mniej lub bardziej skomplikowanych układów automatyki są przekaźniki czasowe. Przy ich pomocy możliwe jest sterowanie oświetleniem, wentylacją czy ogrzewaniem. Znajdują one także zastosowanie w budowie maszyn, automatyce przemysłowej oraz budynkowej. Chciałoby się zapytać – a co ze sterownikami? Obecnie są przecież łatwo dostępne i bardzo popularne, a co za tym idzie stosowane praktycznie w każdej, nawet tej najprostszej aplikacji. Trudno się z tym nie zgodzić, jednak dużo niższa cena i szeroki wachlarz realizowanych przez przekaźniki czasowe funkcji daje im stabilną pozycję na rynku i na pewno pozwoli na dalsze funkcjonowanie przez kolejne lata.

Budowa przekaźnika czasowego

Budowa przekaźnika czasowego opiera się standardowo na wykorzystaniu przekaźnika elektromagnetycznego lub półprzewodnikowego w zależności od rodzaju przekaźnika. Dodatkowym elementem jest układ elektroniczny, który jest odpowiedzialny za realizowanie wszelkich funkcji uzależnionych od czasu.

Z zewnątrz utrzymane jest jednolite wzornictwo dla urządzeń modułowych i przekaźników elektromagnetycznych, czyli standardowa obudowa modułu instalacyjnego o szerokości 17,5 mm. Stabilny montaż na standardowej szynie DIN (o szerokości 35 mm) jest możliwy dzięki solidnemu podwójnemu zaczepowi. Uniwersalny zacisk śrubowy pod wkrętak płaski lub krzyżowy pozwala na podłączenie oprzewodowania do 1×2,5 mm². Wszystkie oferowane przekaźniki czasowe posiadają styki wykonane z materiału AgSnO₂, pozwalające na pracę z obciążeniami indukcyjnymi. Maksymalne napięcie zestyków wynosi 300 V AC, natomiast ich obciążenie znamionowe to 16 A / 250 V AC (RPC-1.. – z jednym zestykiem przełącznym) oraz 2 x 8 A / 250 V AC (RPC-2… – z dwoma zestykami przełącznymi). Dodatkowym atutem są możliwe dwa napięcia zasilające: uniwersalne 12…240 V AC/DC (RPC-…-UNI) lub 230 V AC (RPC-…-A230).

Przykładem użytecznej aplikacji, gdzie może zostać wykorzystany przekaźnik czasowy jest sterowanie pompą w zbiorniku na deszczówkę z pływakiem, który powoduje aktywację procesu przepompowywania w momencie gdy poziom wody przekroczy dopuszczalny poziom. W tym wypadku przekaźnik rozwiązuje problem zbyt częstego załączania się pompy i niekontrolowanej pracy spowodowanej niestabilną pracą pływaka. Optymalnym doborem dla tego rozwiązania jest jednofunkcyjny przekaźnik o oznaczeniu RPC-1E-UNI. Realizuje on funkcję opóźnionego załączania, dzięki czemu można opóźnić reakcję na sygnał z zestyku przełączającego znajdującego się w pływaku, a co za tym idzie zapobiec częstym i w tym wypadku niepożądanym załączeniom pompy.
To rozwiązanie w znaczący sposób pozwala na wydłużenie cyklu życia urządzenia poprzez wyeliminowanie liczby krótkich cykli pracy (pompowania).

Skupmy się jednak na przekaźniku i nad tym w jaki sposób będzie realizował zdefiniowaną funkcję opóźnionego załączenia. Sygnał pochodzący z pływaka powinien zostać podłączony na wejście przekaźnika czasowego (zaciski A1 i A2), natomiast sygnał załączający pompę do zacisków wyjściowych o numerze 15 i 18.

Następnie należy skonfigurować czas opóźnienia zadziałania. Do dyspozycji mam dwa pokrętła znajdujące się na froncie obudowy przekaźnika (Rys. 2). Górne odpowiada za zakres czasu, gdzie możemy ustawić następujące wartości: 1s, 10s, 1m, 10m, 1h, 10h, 1d, 10d oraz opcje: ON – stałe załączenie, OFF – stałe wyłączenie. Dolne pokrętło odpowiada za nastawę czasu, w tym wypadku regulacja odbywa się płynnie w przedziale od 0,1 do 1. Idea działania jest następująca:

Odmierzany czas = Zakres czasowy × Nastawa czasu

Chcąc ustawić czas opóźnienia zadziałania równy 5 minut należy ustawić górne pokrętło w pozycji 10m, natomiast dolne w pozycji 0,5 (10m x 0,5 = 5m).

Włączenie napięcia zasilania U (zamknięcie zestyku pływaka) rozpoczyna odmierzanie nastawianego czasu T (5 minut), czyli opóźnienia załączenia przekaźnika wykonawczego R (załączenie pompy).

Po odmierzeniu czasu T przekaźnik wykonawczy R załącza się i pozostaje załączony do momentu wyłączenia zasilania U (obniżenie poziomu wody w zbiorniku powodujące otwarcie zestyku pływaka).

Dodatkową informację o stanie pracy przekaźnika stanowią dwie diody umieszczone na panelu czołowym (Rys. 2). Dioda zasilania (U) świeci światłem ciągłym, gdy czas nie jest odmierzany. W trakcie odmierzania nastawionego czasu pulsuje z okresem 500 ms. Natomiast druga dioda (R) mówi o stanie przekaźnika wykonawczego, świeci gdy jest załączony.

Ciekawą propozycją w ofercie firmy RELPOL jest przekaźnik typu RPC-2SD-UNI. Jest to jednofunkcyjny przekaźnik czasowy z niezależną regulacją czasów T1 i T2, który realizuje funkcję SD czyli rozruch gwiazda-trójkąt. Idealnie sprawdzi się w prostych aplikacjach, np. napęd wentylatorów lub przenośników taśmowych.

W tym modelu na panelu czołowym dostępne są trzy pokrętła (Rys. 4). Górne odpowiada za zakres czasowy T1 (czas rozruchu dla „gwiazdy”), na środku znajduje się pokrętło nastawy czasu (również T1), a na samym dole pokręto czasu przejściowego T2. Nastawę odmierzanego czasu wykonuje się podobnie jak we wcześniejszym przykładzie (Odmierzany czas = Zakres czasowy T1 x Nastawa czasu T1).

Funkcja czasowa realizowana jest w następujący sposób (Rys. 6). Po załączeniu napięcia zasilania U następuje zamknięcie zestyku wykonawczego „gwiazdy” (15-18), co jest sygnalizowane świeceniem żółtej diody LED. Rozpoczyna się odmierzanie nastawionego czasu T1, w trakcie którego zielona dioda LED miga wolno. Po upływie czasu T1 zestyk „gwiazdy” zostaje rozłączony i przekaźnik przechodzi do odmierzania czasu T2, co jest sygnalizowane szybkim miganiem zielonej diody LED. Po upływie czasu T2 następuje załączenie zestyku „trójkąta” (25-28) oraz odpowiadającej mu żółtej diody LED, natomiast zielona dioda LED świeci się światłem ciągłym.

W formie skrótowej przedstawię jeszcze kilka typów przekaźników czasowych, które bez wątpienia mogą się Wam przydać.

Załączenie na nastawiony czas

Przekaźniki: RPC-.MA-…, RPC-.MB-…, RPC-1MC-UNI, RPC-.MD-UNI, RPC-.WU-…

Włączenie napięcia zasilania U powoduje natychmiastowe załączenie przekaźnika wykonawczego R na nastawiony czas T. Po odmierzeniu czasu T przekaźnik wykonwczy R wyłącza się.

Rys. 7: Funkcja czasowa – załączenie na nastawiony czas

Opóźnione załączenie i wyłączenie sterowane zestyskiem S

Przekaźniki: RPC-.MA-…, RPC-.MD-UNI

Wejście przekaźnika czasowego jest zasilone napięciem U w sposób ciągły. Zamknięcie zestyku sterującego rozpoczyna odmierzenie nastawionego czasu T – opóźnienie załączenia przekaźnika wykonawczego R. Po odmierzeniu czasu T przekaźnik wykonawczy R załącza się. Otwarcie zestyku sterującego S rozpoczyna ponowne odmierzenie nastawionego czasu T – opóźnienia wyłączenia przekaźnika wykonawczego R, a po odmierzeniu tego czasu przekaźnik wykonawczy R wyłącza się. Jeżeli w trakcie odmierzania opóźnienia załączenia przekaźnika wykonawczego R czas zamknięcia zestyku sterującego S będzie krótszy od nastawionego czasu T, to przekaźnik wykonawczy R załączy się po odmierzeniu czasu T, a załączenie przekaźnika wykonawczego R będzie trwało przez czas T. W czasie załączenia przekaźnika wykonawczego R zamknięcie zestyku sterującego S nie wpływa na realizowaną funkcję.

Opóźnione wyłączenie po zaniku napięcia zasilania

Przekaźniki: RPC-2A-UNI

Włączenia napięcia zasilania U powoduje załączenia przekaźnika wykonawczego R. Wyłączenie napięcia zasilania rozpoczyna odmierzanie nastawionego czasu T. Po odmierzeniu czasu T przekaźnik wykonawczy R wyłączy się. Jeśli napięcie zasilania zostanie ponownie włączone przed upływem czasu T, wcześniej odmierzony czas zostanie wyzerowany i rozpocznie się jego ponowne odmierzanie przy kolejnym cyklu.

Załączenie na nastawiony czas, wyzwalanie otwarciem zestyku sterującego S

Przekaźniki: RPC-.MA-…, RPC-1MC-UNI, RPC-.MD-UNI

Wejście przekaźnika czasowego jest zasilane napięciem U w sposób ciągły. Zamknięcie zestyku sterującego S nie rozpoczyna odmierzania czasu T i nie zmienia stanu przekaźnika wykonawczego R. Otwarcie zestyku sterującego spowoduje natychmiastowe załączenie przekaźnika wykonawczego R na nastawiony czas T. Po odmierzeniu czasu T przekaźnik wykonawczy R wyłącza się. Zamykanie i otwieranie zestyku sterującego S w trakcie odmierzania czasu T nie wpływa na realizowaną funkcję. Ponowne załączenie przekaźnika wykonawczego R na nastawiony czas jest możliwe, po odmierzeniu czasu T, kolejnym zamknięciem i otwarciem zestyku sterującego S.

Jak sami widzicie oferta przekaźników czasowych firmy RELPOL jest naprawdę szeroka i nie sposób zaprezentować wszystkie dostępne urządzenia. Dlatego po więcej informacji odsyłam Was bezpośrednio na stronę producenta: http://www.relpol.pl/

Artykuł Przekaźnik czasowy – budowa, typy i funkcje popularnej czasówki pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Nowe przekaźniki interfejsowe z zaciskami Push-in, to kompletne, funkcjonalne i wygodne w montażu rozwiązania dla każdej aplikacji.   

Podstawowe zalety nowych zestawów interfejsowych RELPOL:

• Łatwy i szybki montaż za pośrednictwem zacisków skierowanych pod kątem 
• Bezpieczeństwo i niezawodność – dzięki przyciskom zwalniającym zaciski
• SWOBODNE MOSTKOWANIE dzięki bogatej ofercie akcesoriów: 8-polowe złącza grzebieniowe oraz szeroka oferta zworek pozwala na swobodne mostkowanie w każdej aplikacji
• Trwałe i widoczne oznakowanie – dzięki możliwości umieszczania dużych taśm opisowych bezpośrednio na gnieździe (obszar maks. 15 x 9 mm dla GZP80, 30 x 9 mm dla GZP4)

Bogata oferta akcesoriów do zestawów interfejsowych push-in daje możliwość SWOBODNEGO MOSTKOWANIA – a tym samym nieograniczonych możliwości powielania wspólnych sygnałów i szybkiego łączenia grup przekaźników:

•  złącze ZGZP80-8 mostkuje wspólne sygnały wejść (zaciski cewki A1 lub A2) przekaźników interfejsowych w technologii push-in PI84, PI85, PI84P, PI85P. Maksymalny dopuszczalny prąd wynosi 10 A / 250 V AC, możliwość połączenia 8 gniazd lub przekaźników.

• złącze ZGZP80-2 mostkuje wspólne sygnały wejść (zaciski cewki A1 lub A2) albo wyjść przekaźników interfejsowych w technologii push-in PI84, PI85, PI84P, PI85P. Możliwość połączenia 2+n gniazd lub przekaźników.
• złącze ZGZP4-2 mostkuje wspólne sygnały wejść (zaciski cewki A1 lub A2) albo wyjść przekaźników interfejsowych w technologii push-in PIR2, PIR4. Możliwość połączenia 2+n gniazd lub przekaźników.

• zworka międzytorowa ZGZP-2 mostkuje sąsiednie tory pojedynczego gniazda GZP80 lub GZP4 – dedykowana do wszystkich typów przekaźników interfejsowych i gniazd w technologii push-in. 
• złącze ZGZP4-8 mostkuje wspólne sygnały wejść (zaciski cewki A1 lub A2) przekaźników interfejsowych w technologii push-in PIR2, PIR4. Maksymalny dopuszczalny prąd wynosi 10 A / 250 V AC, możliwość połączenia 8 gniazd lub przekaźników.

Dostępne wersje nowych zestawów interfejsowych:

• PI84 z gniazdem push-in GZP80 
  Zestaw: przekaźnik RM84 o obciążalności 8A, gniazdo push-in GZP80, moduł przeciwprzepięciowy oraz obejma GZP80-0400 – Pobierz kartę 
  (W wersji standardowej obudowa biała, w wersjach  specjalnych obudowa pomarańczowa dla wersji AC i niebieska dla wersji DC) 
• PI85 z gniazdem push-in GZP80  
  Zestaw: przekaźnik RM85 o obciążalności 16A, gniazdo push-in GZP80, moduł przeciwprzepięciowy oraz obejma GZP80-0400 – Pobierz kartę  
  (W wersji standardowej obudowa biała, w wersjach  specjalnych obudowa pomarańczowa dla wersji AC i niebieska dla wersji DC)
• PI84P z gniazdem push-in GZP80 
  Zestaw: przekaźnik RMP84 o obciążalności 8A, gniazdo push-in GZP80, moduł przeciwprzepięciowy oraz obejma GZP80-0400 – Pobierz kartę 
• PI85P z gniazdem push-in GZP80 
  Zestaw: przekaźnik RMP85 o obciążalności 16A, gniazdo push-in GZP80, moduł przeciwprzepięciowy oraz obejma GZP80-0400 – Pobierz kartę 
• PIR2 z gniazdem push-n GZP4 
  Zestaw: przekaźnik R2N o obciążalności 12A, gniazdo push-in GZP4, moduł przeciwprzepięciowy oraz obejma GZP4-0400 – Pobierz kartę 
• PIR4 z gniazdem push-n GZP4 
  Zestaw: przekaźnik R4N o obciążalności 6A, gniazdo push-in GZP4, moduł przeciwprzepięciowy oraz obejma GZP4-0400 – Pobierz kartę 

Przekaźniki interfejsowe w technologii Push-in zostały nagrodzone podczas targów Energetab 2021. Za nasze innowacyjne rozwiązanie otrzymaliśmy Puchar Izby Gospodarczej Energetyki i Ochrony Środowiska. 

>> Przekaźniki interfejsowe w technologii Push-in

Artykuł Przekaźniki interfejsowe z zaciskami Push-in pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Firma Relpol SA, polski producent przekaźników elektromagnetycznych, wprowadziła do oferty kolorowe wersje przekaźników RM84, RM85, RM87 w przeźroczystych obudowach. Wprowadzona kolorystyka zgodna jest z powszechnie przyjętymi standardami:

1. kolor pomarańczowy – cewki AC
2. kolor niebieski – cewki DC

Zalety przekaźników transparentnych:

• proste wizualne rozróżnienie obwodów sterowania AC od DC
• wygodne i szybkie sprawdzenie stanu styków 
• zwiększona wytrzymałość elektryczna przerwy zestykowej, oddzielenie pełne :RM84 (zestyki 2Z); RM85 (zestyk 1Z); RM87 (zestyk 1Z)
• wysoka jakość materiałów izolacyjnych – klasa CTI 250
• przekaźniki w nowych obudowach mogą być stosowane z gniazdami do PCB oraz z przemysłowymi gniazdami na szynę DIN zgodnie z informacjami zawartymi w kartach katalogowych:
  – karta katalogowa: RM84 
  – karta katalogowa: RM85
  – Karta katalogowa: RM87
• przekaźniki w transparentnych obudowach dostępne są również w nowych zestawach interfejsowych w technologii PUSH-IN PI84 z gniazdem push-in GZP80 oraz PI85 z gniazdem push-in GZP80

Nowe wersje kolorystyczne zastępują dotychczasowe wykonania w obudowie transparentnej – bezbarwnej. Oznacza to, że dotychczas stosowane indeksy i kody do zamówień z sufiksem …-01 pozostają bez zmian. Kolor obudowy transparentnej przypisywany jest automatycznie w zależności od rodzaju cewki – AC kolor pomarańczowy, DC kolor niebieski.

Sprawdź tabelę i przykłady kodowania TUTAJ.

Artykuł Miniaturowe przekaźniki RELPOL w kolorowych przeźroczystych obudowach pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W układzie składającym się z nieograniczonej liczby włączników, użytkownik dowolnym przyciskiem włącza światło i również dowolnym przyciskiem je wyłącza. W efekcie, dzięki zastosowaniu przekaźników impulsowych, przyciski włączające i wyłączające oświetlenie można montować w dowolnych miejscach i liczbie, co zasadniczo podnosi komfort użytkowania oświetlenia w obiekcie.

Największym polskim producentem przekaźników jest firma Relpol S.A., która działa w branży od ponad 60-ciu lat. W szerokiej gamie oferowanych przez wspomnianą markę produktów są również przekaźniki bistabilne. W tym artykule zostaną zaprezentowane dostępne modele oraz opisane ich podstawowe funkcje.

Oferowane przez firmę Relpol S.A. przekaźniki bistabilne można podzielić na dwie główne grupy: jedno- i wielofunkcyjne. Do pierwszej z nich zalicza się urządzenia z serii RPB-1P.-… oraz RPB-.Z-…, natomiast w skład drugiej wchodzą RPB-1.M.-UNI i RPB-2.SM.-UNI.

Przekaźniki impulsowe – bistabilne jednofunkcyjne

RPB-1P-… są to przekaźniki impulsowe – bistabilne typu „włącz–wyłącz”, jednofunkcyjne bez pamięci. Oznacza to, że ich podstawowa funkcja to SET/RESET (RESET) – załączenie i wyłączenie, sterowane impulsami na zestyku S.

Po podaniu napięcia zasilania przekaźnik wykonawczy R pozostaje wyłączony. Pojawienie się impulsu na wejściu sterującym S powoduje załączenie przekaźnika wyjściowego R (SET). Stan ten jest utrzymywany do momentu pojawienia się kolejnego impulsu sterującego – wtedy przekaźnik wyjściowy R zostanie wyłączony (RESET). Kolejne impulsy na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R na przeciwny. Wyłączenie zasilania spowoduje wyłączenie przekaźnika wyjściowego R. Ponowne załączenie zasilania i podanie impulsu sterującego na wejście S doprowadzi do załączenia przekaźnika R. Kolejne impulsy sterujące pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków przekaźnika na przeciwny.

W tej grupie przekaźników wyróżnia się dwa modele. Pierwszy z nich to RPB-1P-A230, może być on zasilany napięciem przemiennym 50/60 Hz o wartościach 195,5 … 264,5V. Drugi to RPB-1P-U24, ten zaś może być zasilany napięciem stałym lub przemiennym 50/60Hz o wartościach 20,4 … 27,6 V. Oba przekaźniki są wyposażone w jeden zestyk przełączny (bez kadmu), którego trwała obciążalność prądowa wynosi 16A, natomiast maksymalny prąd załączania to 30A . Maksymalne napięcie zestyku to 300V AC oraz DC.

Przekaźniki bistabilne z pamięcią

RPB-1PM-… są to przekaźniki impulsowe – bistabilne typu „włącz–wyłącz”, jednofunkcyjne z pamięcią. Ich podstawowa funkcja to SET/RESET z pamięcią (NORMAL) – załączenie i wyłączenie z pamięcią, sterowanie impulsami na zestyku S.

Pojawienie się impulsu sterującego na wejściu S, powoduje załączenie przekaźnika wyjściowego R (SET). Ten stan trwa do momentu pojawienia się kolejnego impulsu sterującego – wtedy przekaźnik wyjściowy R zostanie wyłączony (RESET). Kolejne impulsy pojawiające się wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R na przeciwny. W przypadku przerwania zasilania U, a potem ponownego jego załączenia, zestyk R przekaźnika wykonawczego wróci do stanu sprzed wyłączenia zasilania U i przekaźnik zacznie pracę zgodnie z opisaną powyżej funkcją.

Podobnie jak we wcześniejszej, również w tej grupie przekaźników wyróżnia się dwa modele. Pierwszy z nich to RPB-1PM-A230, który może być zasilany napięciem przemiennym 50/60 Hz o wartościach 195,5 … 264,5V. Drugi to RPB-1PM-U24, ten zaś może być zasilany napięciem stałym lub przemiennym 50/60Hz o wartościach 20,4 … 27,6V. Oba przekaźniki są wyposażone w jeden zestyk przełączny (bez kadmu), którego trwała obciążalność prądowa wynosi 16A, natomiast maksymalny prąd załączania to 30A . Maksymalne napięcie zestyku to 300V AC oraz DC.

RPB-2Z-… są to przekaźniki impulsowe – bistabilne typu „włącz–wyłącz”, jednofunkcyjne bez pamięci (ich funkcja to SET/RESET (RESET) – patrz RPB-1P.-…). Wyposażone są one w dwa styki zwierne (bez kadmu), dla których trwała obciążalność prądowa zestyków wynosi 8A, a maksymalny prąd załączania 15A. Maksymalne napięcie zestyków wynosi 300V AC i DC.

W tej grupie dostępne są dwa modele przekaźników: RPB-2Z-A230 – możliwość zasilania napięciem przemiennym 50/60Hz o wartościach 195,5 … 264,5V oraz RPB-2Z-U24 z możliwością zasilania napięciem stałym lub przemiennym 50/60Hz o wartościach 20,4 … 27,6V.

RPB-1ZI-… podobnie jak powyżej opisane są to przekaźniki impulsowe – bistabilne typu „włącz–wyłącz”, jednofunkcyjne bez pamięci (funkcja SET/RESET (RESET) – patrz RPB-1P.-…). Ich cechą charakterystyczną jest odporność na prąd udarowy o natężeniu do 120A (w czasie 20ms). Wyposażone są w jeden styk zwierny, którego trwała obciążalność prądowa wynosi 16A, a maksymalne napięcie zestyku to 300V AC/DC.

Również w tej grupie wyróżnia się dwa modele przekaźników: RPB-1ZI-A230 – możliwość zasilania napięciem przemiennym 50/60Hz o wartościach 195,5 … 264,5V oraz RPB-1ZI-U24 z możliwością zasilania napięciem stałym lub przemiennym 50/60Hz o wartościach 20,4 … 27,6V.

Przekaźniki impulsowe – bistabilne wielofunkcyjne

RPB-1PM-UNI są to przekaźniki impulsowe – bistabilne typu „włącz–wyłącz”, wielofunkcyjne z pamięcią. Oznacza to, że dysponują one dwiema funkcjami SET/RESET z pamięcią (NORMAL) – załączanie i wyłączanie z pamięcią, sterowane impulsami na zestyku S (patrz RPB-1PM-…) oraz SET/RESET(RESET) – załączanie i wyłączanie, sterowane impulsami na zestyku S (patrz RPB-1P.-…). Wybór funkcji jest możliwy po wyłączeniu i ponownym załączeniu napięcia zasilania. W przypadku, gdy wcześniej była ustawiona funkcja z pamięcią, a następnie zostaje ustawiona funkcja bez pamięci, to w takim przypadku pamięć zostaje skasowana.

Przekaźniki są wyposażone w jeden zestyk przełączny, a jego trwała obciążalność prądowa wynosi 16A (maksymalny prąd załączania to 30A), a maksymalne napięcie zestyków to 300V AC/DC. Mogą one być zasilanie napięciem stałym lub przemiennym 50/60Hz o wartościach 12… 240V.

RPB-1ZMI-UNI jest „bratem bliźniakiem” pod względem funkcjonalnym opisanego wcześniej RPB-1PM-UNI. Różnica polega na rodzaju i właściwościach zestyku. Jest on wyposażony w jeden zestyk zwierny, którego trwała obciążalność prądowa wynosi 16A, natomiast maksymalny prąd udarowy do 80A (w czasie 20ms). Znamionowe napięcie wejścia to 12…240V AC/DC.

Przekaźniki bistabilne sekwencyjne

RPB-2PSM-UNI są to przekaźniki impulsowe – bistabilne typu „włącz-wyłącz”, wielofunkcyjne – sekwencyjne z pamięcią. Dysponują one czterema funkcjami:

BOTH – jednoczesne załączanie i wyłączanie z pamięcią, sterowane impulsami zestyku S

Przy pojawieniu się impulsu na wejściu sterującym S załączane są przekaźniki wyjściowe R1, R2. Stan taki trwa do momentu pojawienia się kolejnego impulsu sterującego, wówczas przekaźniki wyjściowe R1, R2 zostają wyłączone. Kolejne impulsy pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R1, R2 na przeciwny. W przypadku przerwania zasilania U, a potem ponownego jego załączenia, zestyki R1, R2 przekaźników wykonawczych wrócą do stanu sprzed wyłączenia zasilania U i przekaźnik zacznie pracę zgodnie z opisaną wyżej funkcją.

RESET BOTH – jednoczesne załączenie i wyłączenie, sterowane impulsami na zestyku S.

Przy pojawieniu się impulsu na wejściu sterującym S załączane są przekaźniki wyjściowe R1, R2. Stan taki trwa do momentu pojawienia się kolejnego impulsu sterującego – wtedy przekaźniki wyjściowe R1, R2 zostają wyłączone. Kolejne impulsy pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R1, R2 na przeciwny. W przypadku przerwania zasilania U, a potem ponownego jego załączenia, zestyki R1, R2 przekaźników wykonawczych zaczną pracę od wyłączenia (R1 i R2 wyłączone). Następnie, po pojawieniu się impulsu na wejściu sterującym S, przekaźnik zacznie pracę zgodnie z opisaną wyżej funkcją.

SEQ – sekwencyjne załączenie i wyłączenie z pamięcią, sterowane impulsami na zestyku S.

Przy pojawieniu się impulsu na wejściu sterującym S załączany jest przekaźnik wyjściowy R1. Stan taki trwa do momentu pojawienia się kolejnego impulsu sterującego, wtedy przekaźnik R1 zostanie wyłączony, a zostanie załączony przekaźnik R2. Kolejny impuls spowoduje załączenie zestyku R1 – oba przekaźniki R1, R2 są załączone. Następny impuls sterujący S wyłączy oba przekaźniki R1, R2. Kolejne impulsy pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R1, R2 według opisanej wyżej sekwencji, czyli:

• R1 wyłączony, R2 wyłączony ( załączenie zasilania, wcześniej R1, R2 były wyłączone),
• R1 załączony, R2 wyłączony (pierwszy impuls sterujący),
• R1 wyłączony, R2 załączony (drugi impuls sterujący),
• R1 załączony, R2 załączony (trzeci impuls sterujący),
• R1 wyłączony, R2 wyłączony (czwarty impuls sterujący) itd.

W przypadku przerwania zasilania U przekaźniki R1, R2 zostają wyłączone. Ponowne załączenie napięcia zasilania spowoduje odtworzenie stanu załączenia/wyłączenia przekaźników R1, R2 sprzed wyłączenia zasilania U. Kolejne impulsy pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R1, R2 według opisanej wyżej sekwencji, od stanu sprzed wyłączenia zasilania.

RESET SEQ – sekwencyjne załączanie i wyłącza, sterowane impulsami na zestyku S.

Przy pojawieniu się impulsu na wejściu sterującym S załączany jest przekaźnik wyjściowy R1. Stan taki trwa do momentu pojawienia się kolejnego impulsu sterującego – wówczas przekaźnik R1 zostanie wyłączony, a zostanie załączony przekaźnik R2. Kolejny impuls spowoduje załączenie zestyku R1 – oba przekaźniki R1, R2 są załączone. Następny impuls sterujący S wyłączy oba przekaźniki R1, R2. Dalsze impulsy pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R1, R2 według opisanej wyżej sekwencji, czyli:

• R1 wyłączony, R2 wyłączony ( załączenie zasilania, wcześniej R1, R2 były wyłączone),
• R1 załączony, R2 wyłączony (pierwszy impuls sterujący),
• R1 wyłączony, R2 załączony (drugi impuls sterujący),
• R1 załączony, R2 załączony (trzeci impuls sterujący),
• R1 wyłączony, R2 wyłączony (czwarty impuls sterujący) itd.

W przypadku przerwania zasilania U przekaźniki R1, R2 zostają wyłączone. Po ponownym załączeniu napięcia zasilania R1, R2 pozostaną wyłączone. Kolejne impulsu pojawiające się na wejściu sterującym S spowodują zmianę stanu zestyków R1, R2 według opisanej wyżej sekwencji.

Zmiana funkcji jest możliwa po wyłączeniu i ponownym załączeniu napięcia zasilania. Jeśli wcześniej była ustawiona funkcja z pamięcią, a następnie funkcja bez pamięci, to w takim przypadku pamięć zostaje skasowana.

Przekaźniki wyposażone są w dwa zestyki przełączne, których trwała obciążalność prądowa wynosi 16A (maksymalny prąd załączania 30A), a maksymalne napięcie zestyków 300V AC/DC. Znamionowe napięcie wejścia 12 … 240V AC/DC.

RPB-2ZSMI-UNI posiada wszystkie cechy funkcjonalne opisanego wcześniej RPB-2PSM-UNI z tą różnicą, że jest wyposażony w dwa zestyki zwierne, które charakteryzują się odpornością na udar prądowy do 80A (w czasie 20ms).

Wszystkie opisane przekaźniki mają takie same wymiary i są przeznaczone do bezpośredniego montażu na szynie 35mm wg PN-EN 60715. Położenie ich pracy jest dowolne.

Podział przekaźników impulsowych-bistabilnych:

Artykuł Przekaźniki impulsowe bistabilne do sterowania oświetleniem pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Tak naprawdę możemy wyszczególnić dwie podstawowe funkcje przekaźnika. Pierwsza z nich to galwaniczna separacja pomiędzy obwodem sterowania, a obwodem obciążenia. Natomiast druga to możliwość przełączania obciążeń dużej mocy z wysokim napięciem lub prądem o wysokim natężeniu, przy pomocy sygnałów małej mocy (lub odwrotnie). Przyłożenie napięcia do cewki powoduje wytworzenie siły elektromagnetycznej, a ta z kolei porusza zworę i powoduje przełączenie zestyków. Gdy napięcie wejściowe zanika, styki wracają do pierwotnego położenia, powodując rozwarcie zestyku i rozłączenie obwodu obciążenia.

Ten artykuł poświęciłem przekaźnikowi instalacyjnemu RPI-1Z1-U24A firmy Relpol, o którym możecie również obejrzeć materiał przygotowany przez Amper TV:

Oznaczenie przekaźnika

Oznaczenie RPI-1Z1-U24A na pierwszy rzut oka wydaje się dosyć skomplikowane, jednak wystarczy zajrzeć do karty katalogowej urządzenia, żeby zrozumieć sposób kodowania zaproponowany przez producenta:

Jest to przekaźnik w obudowie modułu instalacyjnego o szerokości 17,5 mm, z jednym stykiem zwiernym w wersji inrush (odporność na prąd udarowy 120A), ze znamionowym napięciem wejścia 24V AC/DC AC 50Hz lub 230V AC 50Hz.

Budowa i zastosowanie przekaźnika instalacyjnego

Ten typ przekaźnika jest przeznaczony dla rozdzielnic aparatury modułowej do bezpośredniego montażu na szynie 35mm według PN-EN 60715. Posiada dwa zaczepy (jeden znajdujący się z góry, drugi – z dołu), pozwalające na stabilny montaż przy dowolnym położeniu pracy urządzenia. W czołowej części urządzenia została umieszczona zielona dioda LED, która sygnalizuje stan pracy (jeżeli świeci ciągle, to oznacza, że zasilanie jest prawidłowe).

W tym konkretnym przypadku mamy do dyspozycji jeden styk zwierny, co oznacza, że w momencie podania napięcia na cewkę styk się zewrze (zamknie). Wybierając sposób zasilania cewki użytkownik ma dosyć duże „pole manewru”, ponieważ producent dał możliwość wykorzystania w tym celu napięcia stałego lub przemiennego – 24V DC lub 24V AC 50Hz lub 230V AC 50Hz. Należy jednak przy tym pamiętać, aby właściwie podłączyć przewody zasilające, 24V AC/DC zaciski A1 i A2, natomiast 230V AC zaciski A1 i A3.

Znamionowa wartość prądu obciążenia zestyku to 16A, jednak istotną cechą wyróżniającą ten przekaźnik jest jego odporność na prąd udarowy o natężeniu 120A w czasie 20 ms, co pozwala na zastosowanie go w miejscach, w których wymagane jest załączanie obwodów o wysokim prądzie początkowym. Przykładem takiej aplikacji jest sterowanie obwodami oświetleniowymi. Producent podaje kilka wartości maksymalnej mocy łączeniowej dla tego typu przekaźnika, ze względu na rodzaj zastosowanego obciążenia. W przypadku lamp jarzeniowych jest to 800W, dla lamp halogenowych 2500W, natomiast dla lamp typu LED 500W. Innym typem obciążenia, z którym „poradzi” sobie ten przekaźnik jest załączanie  silników klatkowych o mocy do 650W.

Maksymalne napięcie zestyków, czyli maksymalne napięcie, jakie możemy podać na styki dla omawianego modelu oraz dla pozostałych przekaźników instalacyjnych oferowanych przez firmę Relpol wynosi 300V AC/DC.

Istotnym parametrem jest również trwałość łączeniowa czyli minimalna liczba cykli, jaką przekaźnik jest zdolny wykonać przy podanym obciążeniu w określonych warunkach, przy czym cykl oznacza pełną operację przełączania od stanu OFF do stanu ON i z powrotem do stanu OFF. W przypadku opisywanego przekaźnika jest to 50 tysięcy przełączeń (przy obciążeniu znamionowym 16A, 250V AC w kategorii AC1 – obciążenia rezystancyjne lub o małej indukcyjności, piece oporowe).

Podsumowując, niewielkich rozmiarów przekaźnik instalacyjny typu RPI – 1ZI – U24A, jest doskonałym rozwiązaniem tam, gdzie istotną kwestią jest oszczędność miejsca, niski pobór mocy oraz możliwość załączania obwodów o wysokim prądzie początkowym. Aktualnie coraz częściej przekaźniki są stosowane w naszych domach – gdzie ułatwiają sterowanie wentylacją oraz ogrzewaniem oraz są bardzo ważnym elementem nowoczesnych systemów typu „smart dom”. Szerokie możliwości zastosowania w połączeniu z wysoką jakością wykonania, bez problemu spełnią wszystkie potrzeby użytkownika, zapewniając przy tym stabilną pracę urządzeń.

Artykuł Przekaźniki instalacyjne: budowa, funkcje i zastosowanie na przykładzie RPI-1Z1-U24A firmy Relpol pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.