Treść tego rozporządzenia dotyka kwestii, wokół których w ostatnim czasie prowadzono liczne dyskusje, nie tylko w internecie. Dotyczyły one zasadniczo jednego drażliwego tematu, jakim było wydawanie świadectw (uprawnień) osobom bez najmniejszej podstawowej wiedzy, pozwalającej np. na wykonywanie instalacji elektrycznej, gazowej czy ciepłowniczej, gdzie jeden drobny błąd wynikający z niewiedzy może doprowadzić do tragedii.

Kiedy elektryk z lewymi uprawnieniami wymieniający gniazdko w szpitalu, w stanie wskazującym na spożycie, “zapomni” podłączyć PE to naraża na utratę zdrowia lub życia każdego użytkownika takiego gniazdka. Ten przykład to nie jest mój wymysł, tylko prawdziwa sytuacja, której byłem świadkiem nie tak dawno w Krakowie – miałem okazję pracować z tym “elektrykiem” kilka minut. Nie wiedział, co oznacza litera A na mierniku…

Takie doświadczenia utwierdzały mnie zawsze w przekonaniu, że jakieś zmiany w podejściu do weryfikacji wiedzy i rzetelności osób wykonujących zawód elektryka były w Polsce potrzebne, a w wielu środowiskach oczekiwane. Przyjrzyjmy się konkretnym regulacjom, jakie zostały wprowadzone we wspomnianym rozporządzeniu. Na pierwszy rzut oka zmiany wyglądają na profesjonalne i przemyślane. Ale czy na pewno? Pozwolę sobie zacytować chyba najistotniejszy fragment:

Czyli – tak na chłopski rozum – jeśli ktoś miał już świadectwo kwalifikacyjne, to nie ma dla niego problemu. Lecz jeśli przyjdzie jakiś inny jegomość z ulicy i nie okaże żadnego z ww. dokumentów, to nie będzie mógł ot tak wymieniać gniazdek w szpitalu po pijaku… No ale czy rzeczywiście tak będzie, że bez “papierka” nie dostanie “papierka”, czy może nadal będzie to martwy przepis? Osobiście śmiem wątpić – bo kto i jak to będzie sprawdzać?

Inne regulacje w rozporządzeniu

Może nie jestem prawnikiem i nie porównywałem dokładnie tego rozporządzenia z wcześniejszymi istniejącymi, ale gołym wzrokiem zauważalne dla mnie różnice w stosunku do poprzednich przepisów wyglądają tak:

• Możliwość odbycia się egzaminu drogą elektroniczną.
• Egzamin wciąż wyłącznie drogą ustną – brak jakiegokolwiek testu na papierze.
• Możliwość zwrotu zapłaty za egzamin, który nie może się odbyć z powodu braków formalnych lub z przyczyn niezależnych od osoby egzaminowanej.
• Komisja składa się z co najmniej trzech członków stowarzyszenia.
• Protokół przebiegu egzaminu muszą podpisać osoby egzaminujące oraz przewodniczący komisji (poprzednio wystarczał tylko jeden podpis).
• Podział napięć na do 1 kV, do 30 kV, do 110 kV oraz wyższe niż 110 kV (poprzednio było do 1 kV oraz powyżej 1 kV).

Dodane zostały trzy punkty, które wyglądają całkiem ciekawie:

• 14) urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia;
• 15) urządzenia ratowniczo-gaśnicze;
• 16) urządzenia ochrony granic.

Wszędzie tu oczywiście mowa o uprawnieniach energetycznych grupy pierwszej (“elektryczne”). Nie analizowałem zmian w punktach w pozostałych dwóch grupach (gazowe i ciepłownicze), gdyż to nie jest moja specjalność.

Dla chętnych, można zobaczyć pełną treść rozporządzenia.

Jeśli w tych zmianach pominąłem coś istotnego lub źle zinterpretowałem, to proszę poniżej zostawić komentarz – wtedy postaram się poprawić artykuł, tak szybko, jak to możliwe.

Artykuł Zmiany w uprawnieniach dla elektryków pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Codzienna porcja informacji zamieszczana jest na naszej Grupie w celu promocji i utrwalenia wiedzy, dobrych praktyk i kluczowych zagadnień z zakresu instalacji elektrycznych.

Dzień 1.
Najnowsza norma PN HD 60364-4-41 wymaga stosowania RCD we wszystkich obwodach dla instalacji w budownictwie jedno i wielorodzinnym.

Dzień 2.
Zgodnie z normą PN HD 60364-5-54, punkt 543.4.1 Przewód PEN może być stosowany tylko w instalacjach elektrycznych układanych na stałe, a jego przekrój minimalny to 10mm2 dla miedzi lub 16mm2 w przypadku aluminium.

Dzień 3.
Zgodnie z normą PN-HD 60364-7-704:2018-08, punkt 704.410.3.101 obwody zasilające gniazda wtyczkowe na terenie budowy lub rozbiórki, na prąd znamionowy 32A (włącznie), powinny być zabezpieczone aparatem RCD o znamionowym prądzie różnicowym nieprzekraczającym 30mA.
Zamiennie do powyższego, przedmiotowe obwody mogą być zasilane ze źródeł SELV lub PELV.

Zamiennie do powyższych, przedmiotowe obwody mogą być zasilane ze źródeł z indywidualnych transformatorów separujących (jedno gniazdo – jeden trafo).

Dzień 4.
Zgodnie z normą N-SEP-E-002, punkt 3.7.1 każdy budynek powinien posiadać sztuczny uziom fundamentowy (zgodny z wymaganiami PN IEC 60364-5-54 – obecnie PN HD).

Dzień 5.
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie:

§ 188.2. W instalacji elektrycznej w mieszkaniu należy stosować wyodrębnione obwody: oświetlenia, gniazd wtyczkowych ogólnego przeznaczenia, gniazd wtyczkowych w łazience, gniazd wtyczkowych do urządzeń odbiorczych w kuchni oraz obwody do odbiorników wymagających indywidualnego zabezpieczenia.

Dzień 6.
Zgodnie z normą N-SEP-E-002 punkt 4.2.2.5 Wszystkie gniazdka wtyczkowe jakie znajdują się w mieszkaniu powinny mieć styk ochronny (potocznie zwany “bolcem”).

Styk ten powinien być przyłączony do przewodu ochronnego instalacji.

Dzień 7.
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie:

§ 183. 1a. Połączeniami wyrównawczymi, o których mowa w ust. 1 pkt 7, należy objąć:
1) instalację wodociągową wykonaną z przewodów metalowych;
2) metalowe elementy instalacji kanalizacyjnej;
3) instalację ogrzewczą wodną wykonaną z przewodów metalowych;
4) metalowe elementy instalacji gazowej;
5) metalowe elementy szybów i maszynowni dźwigów;
6) metalowe elementy przewodów i wkładów kominowych;
7) metalowe elementy przewodów i urządzeń do wentylacji i klimatyzacji;
8) metalowe elementy obudowy urządzeń instalacji telekomunikacyjnej.

Dzień 8.
Zgodnie z normą PN HD 60364-4-41 poniższe środki ochrony przeciwporażeniowej są uznane jako dopuszczalne w instalacjach elektrycznych (stosowane wspólnie lub zamiennie):

1. Samoczynne wyłączenie zasilania – SWZ;
2. Zastosowanie izolacji podwójnej lub wzmocnionej;
3. Zastosowanie separacji elektrycznej dla jednego odbiornika;
4. Zastosowanie zasilania SELV i PELV.

Dzień 9.
Zgodnie z normą PN HD 60364-7-701 punkt 701.30.4, dla pryszniców bez basenu (brodzika) nie ma strefy 2, ale w jej miejscu występuje strefa 1. Oznacza to strefę 1 o wymiarze nie 60cm, a 120cm.

Dzień 10.
Zgodnie z normą PN EN 60445, punkt 6.3.2 kolor zielono-żółty może być stosowany jedynie dla przewodów OCHRONNYCH.

Dzień 11.
Zgodnie z normą PN HD 60364-7-704 punkt 704.410.3.5 na placu budowy nie wolno stosować, jako środka ochrony, przeszkód lub umiejscawiania części czynnych poza zasięgiem ręki.

Dzień 12.
Zgodnie z normą PN HD 60364-4-41 punkt 411.3.2.3, w układach TN dopuszczalny czas samoczynnego wyłączenia zasilania może wynosić nie więcej niż 5 sekund dla obwodów rozdzielczych i obwodów niewymienionych w punkcie 411.3.2.2 powyższej normy.

Dzień 13.
Zgodnie z normą N-SEP-E-001 punkt 4.8, w liniach napowietrznych nn, gdzie występują przewody nieizolowane, przewód PEN nie powinien być umieszczony nad przewodami fazowymi.

Dzień 14.
Zgodnie z rozporządzeniem Dz.U. nr 74 poz. 836 paragraf 55, do obowiązków właściciela budynku w zakresie właściwego utrzymania stanu technicznego instalacji elektrycznej należy:1) zapewnienie realizacji napraw i wymian przez osoby posiadające kwalifikacje zawodowe wymagane przy świadczeniu usług oraz wykonywaniu napraw lub dozoru nad eksploatacją urządzeń i instalacji elektrycznych.

Dzień 15.
Zgodnie z normą PN EN 1838 punkt 4.2.1, dla dróg ewakuacji o szerokości do 2 metrów natężenie oświetlenia w osi drogi ewakuacyjnej (wzdłużne) – nie mylić z osią korytarza – nie powinno być mniejsze jak 1 luks.

Dzień 16.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U. 2007 nr 93 poz. 623), na podstawie § 38. 3 wymaga się co następuje:

Dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych III-V ustala się następujące parametry jakościowe energii elektrycznej — w przypadku sieci funkcjonującej bez zakłóceń:

• 1) wartość średnia częstotliwości mierzonej przez 10 sekund powinna być zawarta w przedziale:
  • a) 50 Hz ±1 % (od 49,5 Hz do 50,5 Hz) przez 99,5 % tygodnia,
  • b) 50 Hz +4 % / –6 % (od 47 Hz do 52 Hz) przez 100 % tygodnia;
• 2) w każdym tygodniu 95 % ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia zasilającego powinno mieścić się w przedziale odchyleń ±10 % napięcia znamionowego;
• 3) przez 95 % czasu każdego tygodnia wskaźnik długookresowego migotania światła Plt spowodowanego wahaniami napięcia zasilającego nie powinien być większy od 1;

Dzień 17.
Zgodnie z Ustawą Prawo Budowlane, Art. 62. 1. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: (…)

2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;

Dzień 18.
W połączeniu z informacją z poprzedniego dnia, dorzucam nowy art. 62a który wejdzie w życie z dn. 19.09.2020 r.

Zgodnie z Ustawą Prawo Budowlane Art. 62a. 1. Z kontroli, o których mowa w Art. 62 ust. 1, osoba przeprowadzająca kontrolę sporządza protokół.
2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:

• datę przeprowadzenia kontroli;
• imię i nazwisko, a także numer uprawnień budowlanych wraz ze specjalnością, w której zostały wydane, osoby przeprowadzającej kontrolę oraz jej podpis;
• imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub zarządcy użytkowanego obiektu budowlanego;
• określenie kontrolowanego obiektu budowlanego umożliwiające jego identyfikację;
• zakres kontroli;
• ustalenia dokonane w zakresie kontroli, w tym wskazanie nieprawidłowości, jeżeli zostały stwierdzone;
• zalecenia, jeżeli zostały stwierdzone nieprawidłowości;
• metody i środki użytkowania elementów obiektów budowlanych narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników, w przypadku kontroli tych elementów;
• zakres niewykonanych zaleceń określonych w protokołach z poprzednich kontroli.

Dzień 19.
Zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA ENERGII z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych §25. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania prac przy urządzeniach elektroenergetycznych odłączonych od napięcia:

1. stosuje się zabezpieczenie przed przypadkowym lub celowym załączeniem napięcia w sposób określony w instrukcji eksploatacji;
2. oznacza się w sposób widoczny wszystkie miejsca odłączenia;
3. sprawdza się, czy nie występuje napięcie na odłączonych urządzeniach;
4. uziemia się odłączone urządzenia, jeżeli wymaga tego technologia prac;
5. oznacza się strefę pracy znakami bezpieczeństwa.

Bardzo ważne: Najpierw sprawdzamy napięcie – czy go nie ma, a dopiero potem uziemiamy.

Dzień 20.
Zgodnie z normą PN HD 60364, punkt 411.4.5 w układzie TN-C nie wolno stosować aparatów RCD.

Dzień 21.
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie:§ 189. 2. Instalacja oświetleniowa w pokojach powinna umożliwiać załączanie źródeł światła za pomocą łączników wieloobwodowych.Oznacza to potrzebę wykorzystywania przewodów cztero- i pięciożyłowych na linii łącznik – oprawa oświetleniowa.

Dzień 22.
Zgodnie z zapisami normy Norma N SEP-E-001 (sieci elektroenergetyczne) punkt 10.4. Stosowane zabezpieczenia do celów samoczynnego wyłączenia zasilania (SWZ) linii niskiego napięcia i obwodów odbiorczych odbiorników, mogą się składać z:

1. zabezpieczeń nadprądowych
lub
2. zabezpieczenia różnicowoprądowych (jedynie w sytuacji gdy będą one zainstalowane w obwodzie rozdzielczym lub odbiorczym pracującym w układzie TN-S – tam gdzie nie będą przerywać PEN lub PE).

Zatem nie wymaga się, aby ochronę przeciwporażeniową w układzie sieci TN spełniało jednocześnie zabezpieczenie nadprądowe i RCD – wystarczy że jedno z tych dwóch zapewnia ochronę.
Nie mylić z brakiem wymogu stosowania poszczególnych zabezpieczeń (!)

Dzień 23.
Zgodnie z normą PN EN 60445, punkt 6.3.6 przewody połączeń wyrównawczych powinny być identyfikowane kolorem zielono-żółtym.

Dzień 24.
Zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz.U. 2019 poz. 1830):

§ 29. Bez polecenia pisemnego jest dozwolone:
1) wykonywanie czynności związanych z ratowaniem zdrowia lub życia ludzkiego lub środowiska naturalnego;
2) zabezpieczanie przez osoby uprawnione mienia przed zniszczeniem;
3) prowadzenie przez osoby uprawnione i osoby upoważnione prac eksploatacyjnych określonych w instrukcji eksploatacji ustalonych przez pracodawcę.

Najważniejsze: Należy ratować wpierw życie i zdrowie, a potem środowisko i mienie. I to wszystko robimy bez zastanawiania się o zgody i pozwolenia pisemne.

Dzień 25.
Zgodnie z normą PN HD 60364-7-701 punkt 701.415.1, wszystkie obwody znajdujące się w pomieszczeniu zawierającym wannę lub prysznic powinny być wyposażone w jeden lub kilka aparatów RCD, o znamionowym prądzie różnicowym nie większym niż 30mA.

Wyjątek od powyższego stanowią obwody zasilane z SELV/PELV oraz w których zapewniono ochronny środek – separację elektryczną.

cdn. na Grupa Elektryka prąd nie tyka

Artykuł Normy elektryczne: Codzienna porcja informacji z Grupy Elektryka prąd nie tyka pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.