Większość problemów, z jakimi mierzą się użytkownicy, wynika z niewiedzy o sposobie działania wszelkiego rodzaju przyrządów do lokalizacji uszkodzeń i trasowania instalacji, a co za tym idzie, nieświadomości błędów popełnianych przy doborze przyrządu, metody czy nawet podłączenia takiego przyrządu do badanego obiektu.

W poniższej treści postaram się nieco przybliżyć temat trasowania przewodów i lokalizacji uszkodzeń w budynkach za pomocą przyrządów podręcznych, a także przedstawię jakich przyrządów sam używam i dlaczego.
Dodatkowo pod spodem znajdziesz odsyłacze do stron producenta, który nie prowadzi sprzedaży bezpośredniej, ale znajdziesz tam karty katalogowe wraz z pełną specyfikacją techniczną.

Wiedz też, drogi czytelniku, że poniższa treść nie jest w żaden sposób materiałem sponsorowanym. Jest ona obiektywna i oparta wyłącznie o własne przyrządy i własne doświadczenia, także z ich konkurencyjnymi odpowiednikami, z którymi miałem przyjemność (a czasem żadnej) pracować. Na końcu postaram się też wyjaśnić dlaczego, po latach użytkowania innych przyrządów, mój wybór padł akurat na taki zestaw jakim się obecnie posługuję.

Zestaw do lokalizacji uszkodzeń w instalacjach oraz do ich trasowania

Odmiennie jak robiłem do tej pory, przedstawię cały zestaw przyrządów i ułatwiaczy, które posiadam i którymi posługuje się prawie codziennie.

Jeżeli zajmujesz się takimi zadaniami komercyjnie to zapewniam, że cały zestaw zwróci się po kilku zleceniach w postaci choćby zaoszczędzonego czasu i nerwów.

Adapter MTF230 do gniazd wtykowych będący absolutnym “must have” przy prowadzeniu dowolnych prac pomiarowych w instalacjach. Umożliwia on podłączenie dowolnego urządzenia, wyposażonego we wtyki bananowe, do gniazd wtykowych UNI-Schuko.

Na marginesie: jakiś czas temu zbudowałem na swoje potrzeby odpowiednik, jednak nie ukrywam, że był on o wiele większy i mniej praktyczny, a koszt jego budowy przewyższał koszt zakupu MTF230, o istnieniu którego nie miałem w tamtym czasie pojęcia.

Zestaw adapterów do opraw oświetleniowych LA Kit, w skład którego wchodzą adaptery do opraw oświetleniowych E14, E27 i GU10 umożliwiające podłączenie dowolnego przyrządu pomiarowego za pomocą przewodów z wtykami bananowymi bezpośrednio do gniazda źródła światła.

Zestaw składa się z pięciu adapterów, dwóch przewodów pomiarowych zakończonych wtykami bananowymi i futerałem transportowym.

Swoją drogą, w zestawie LA Kit znajdziesz adaptery do gniazd typu B15 i B22, choć w naszych lokalnych warunkach nie widzę dla nich zastosowania – niemniej w zestawie są.

Powyższe adaptery uważam za niezbędne dla każdego kto prowadzi prace na obiektach czynnych lub uszkodzonych. Znacznie przyspieszają one pracę.

W moim zestawie nie może zabraknąć wskaźnika dwubiegunowego MET1000, który jest wyposażony w funkcję pomiaru rezystancji do 50kΩ i za pomocą którego jestem w stanie określić polaryzację żył badanego przewodu i napięcie pomiędzy nimi.

Więcej o nim możesz przeczytać w materiale o najbardziej przemyślanym wskaźniku jaki miałem. 

Lokalizator zabezpieczeń obwodów pod napięciem MFL205

Jego jedynym zadaniem jest bezzwłoczne wskazanie zabezpieczenia obwodu pod napięciem, do którego jest podłączony nadajnik. I naprawdę, wskazanie jest precyzyjne i bezzwłoczne, a odbiornik natychmiast reaguje na wykryty sygnał. Nie jest to skomplikowany w użyciu przyrząd.

Nadajnik jest bezbateryjny, zasilany bezpośrednio napięciem sieciowym. Jego działanie jest sygnalizowane czerwoną kontrolką na froncie obudowy. Wysyła on odpowiednio zmodulowany sygnał po żyle liniowej, dlatego tak ważne jest określenie polaryzacji w badanym punkcie przyłączenia nadajnika.

Sam odbiornik zasilany jest baterią 9V. 

Mimo, że nie spędza się z nim zbyt wiele czasu, ma on bardzo wygodny uchwyt. Jest wyposażony w jeden przycisk ON/OFF, którego krótkie naciśnięcie powoduje “reset” odbiornika.

Użytkownicy konkurencyjnych przyrządów z pewnością znają problemy z “oswajaniem” się odbiornika z sygnałem, co w ekstremalnych przypadkach skutkowało brakiem wskazań i wymuszało restart poprzez wyłączenie i ponowne uruchomienie. W MFL205 ta niedogodność została wyeliminowana.

Odbiornik jest wyposażony w diodę sygnalizującą stan odbieranego sygnału, która zmienia barwę na zieloną w chwili znalezienia zabezpieczenia obwodu, do którego został wcześniej podłączony nadajnik jednocześnie zwiększając częstotliwość sygnału dźwiękowego. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie.

Czy jest Ci on potrzebny? Tak. Wyobraź sobie, że musisz wyłączyć obwód, na którym będziesz prowadził pracę i tylko ten obwód. Na wyłączenie innych nie ma absolutnie zgody, a tym samym nie ma możliwości zastosowania metody prób i błędów.

U zwyczajnego niewymagającego klienta też dostajesz +50 do doświadczenia za to, że przy okazji przesuwania jednego gniazda w pokoju nie wyłączysz całego mieszkania resetując przy tym wszystkie zegary w sprzętach AGD (których to nikt nie umie ustawić bez instrukcji obsługi) oraz modemy i routery, które potrzebują więcej czasu do ponownego połączenia.

Nie wdawajmy się w przepychanki, że obwody powinny być opisane, bo może kiedyś były… albo i nie.

Będąc przy opisach, nie sposób pominąć, że i w tym zakresie znajdzie zastosowanie i bardzo przyspieszy pracę.

Reasumując: jednoznacznie uważam, że MFL205 jest wart swojej ceny, a skuteczność działania jest niepodważalna.

Lokalizator uszkodzeń i tras przewodów oraz kabli MCT105

Jest to przyrząd, który ma właśnie takie przeznaczenie. Ku mojemu zaskoczeniu sprawdza się również przy lokalizacji zabezpieczenia obwodu, do którego podłączony jest nadajnik. 

Nie ukrywam jednak, że nie jest to jego główne zastosowanie, a w związku z tym – w porównaniu do MFL205 – jest zdecydowanie wolniejszy.

Za jego pomocą możesz określić położenie przewodów pod napięciem bez użycia nadajnika, trasować instalację i poszczególne przewody oraz lokalizować uszkodzenia takie jak zwarcia czy przerwy.

W zestawie otrzymasz odbiornik wraz z nadajnikiem, dwa miękkie i elastyczne przewody zakończone wtykami bananowym, dwa dobrej jakości krokodylki, dwie sondy ostrzowe konstrukcyjnie przystosowane do otworów fi 4mm w gniazdach wtykowych oraz dwie markowe baterie 9V do zasilenia odbiornika i nadajnika. Dzięki temu bezpośrednio po odpudełkowaniu możesz rozpocząć pracę bez konieczności biegania po sklepach w poszukiwaniu odpowiedniego źródła zasilania.

Całość jest zapakowana w walizkę wyłożona gąbką, co zabezpiecza przyrząd podczas transportu i ułatwia przechowywanie.

Odbiornik jest lekki i smukły, co bardzo pozytywnie wpływa na obsługę i użytkowanie. Przycisk ON/OFF jest umieszczony w dolnej części przyrządu, z dala od przycisków funkcyjnych, co skutecznie uniemożliwia jego przypadkowe wyłączenie. Będąc przy przyciskach, mamy do czynienia raptem z sześcioma funkcyjnymi:

• Pierwszy – do obsługi dźwięku i podświetlenia,
• Drugi – do przełączania między funkcją pracy z nadajnikiem a funkcją wykrywania przewodów pod napięciem (działa też przy 12V DC),
• Trzeci – odpowiedzialny za działanie latarki,
• Czwarty- do zmiany trybu lokalizacji sygnału z automatycznego na ręczny,
• Po bokach którego znajdują się dwa przyciski odpowiedzialne za zwiększenie lub zmniejszenie dokładności lokalizowanego sygnału.

Podświetlany białym światłem czytelny wyświetlacz, na którym wyświetlane są informacje takie jak moc odbieranego sygnału, zarówno w postaci cyfrowej jak i graficznej, tryb pracy oraz kod i nastawiona moc nadajnika.

Nadajnik jest zdecydowanie prostszą konstrukcją. Mały i lekki dzięki czemu nie trzeba kombinować “konstrukcji wsporczych” w obawie, że gniazdo, do którego zostanie przyłączony, wyrwie się ze ściany lub wypnie się z przewodów pod własnym ciężarem – co w przypadku konkurencyjnych przyrządów właśnie ma miejsce.

Na pokładzie nadajnika mamy raptem dwa przyciski: jeden do włączenia nadajnika i drugi do włączenia podświetlenia przez dłuższe przytrzymanie oraz zmiany mocy nadawanego sygnału. Mamy tu do wyboru 3 ustawienia, co w połączeniu z możliwością zmiany dokładności w odbiorniku daje możliwość dopasowania do panujących w danej sytuacji warunków.

Nadajnik jest wyposażony w czytelny podświetlany ekran, na którym wyświetlane są informacje o kodzie (kanale nadawanego sygnału) nadajnika oraz ustawionej mocy nadawanego sygnału.

Najczęściej popełniane błędy przy lokalizowaniu uszkodzeń oraz trasowaniu instalacji elektrycznej

Najczęściej popełniane błędy:

1. Brak weryfikacji charakteru uszkodzenia,
2. Brak uziemienia żył, w tym drugiego końca uszkodzonej żyły, przy lokalizowaniu przerwy,
3. Brak uziemienia nadajnika,
4. Brak podłączenia 2 przewodów nadajnika do badanych żył zwartych ze sobą,
5. Nieprawidłowy dobór metody do lokalizowania uszkodzenia lub trasowania,
6. Nieprawidłowy dobór przyrządów i ich charakterystyki pracy,
7. Stosowanie metody jednobiegunowej do trasowania obwodów pod napięciem zabezpieczonych RCD,
8. Nieprawidłowe podłączenie nadajnika do żył L-PE przy trasowania obwodów pod napięciem zabezpieczonych RCD,
9. Brak określenia polaryzacji żył obwodu pod napięciem do którego jest podłączony nadajnik,
10. Brak weryfikacji czy uszkodzona jest instalacja czy urządzenie.

Określanie charakteru uszkodzenia

Od tego jest uzależniony dobór przyrządu i metody z jaką zostanie on zastosowany. W celu określenia charakteru uszkodzenia należy przeprowadzić szereg czynności.

W pierwszej kolejności nie zaszkodzi mały wywiad środowiskowy:
– Co się dzieje?
– Kiedy się dzieje?
– Od kiedy się dzieje?
Wszystkie te informacje, które jest w stanie przekazać laik, będą dla Ciebie pomocne przy lokalizowaniu uszkodzenia i zawężą obszar instalacji, na którym będziesz prowadził prace.

Następnie powinieneś odłączyć wszystkie urządzenia podłączone do podejrzanego obwodu w celu eliminacji problemu leżącego po stronie któregokolwiek z nich.

Minimum narzędzi, które powinniśmy mieć pod ręką to wskaźnik dwubiegunowy z funkcją pomiaru rezystancji i ciągłości, taki jak Megger MET1000.

Test ciągłości

Najprostszym sposobem aby tego dokonać, po wyłączeniu zasilania, jest zwarcie wszystkich żył na końcu obwodu np. za pomocą kostki Wago i sprawdzenie ciągłości między nimi w rozdzielnicy. Jest to o tyle wygodne rozwiązanie, że nie wymaga rozciągania niekiedy bardzo długich przewodów pomiarowych.
Ważne jest aby żyły zewrzeć ze sobą na końcu obwodu. w przeciwnym razie test przeprowadzisz między tablicą rozdzielczą a jedynie miejscem obwodu, w którym zwarłeś ze sobą żyły.

Przykładem może być test:
L-N – ciągłość zachowana (powinna być zachowana)
L-PE – brak ciągłości  (powinna być zachowana)
N-PE – brak ciągłości (powinna być zachowana)
Ponieważ między PE a pozostałymi żyłami ciągłość nie jest zachowana, możesz być pewny, że przerwana jest żyła ochronna.

W przypadku układu zasilania TN-C (2 żyły) i TT (3 żyły przy czym żyła ochronna nie jest połączona galwanicznie z żyłą neutralną) sprawa jest o tyle prosta, że praktycznie wystarczy odłączyć zasilanie podejrzanego obwodu i dokonać prób ciągłości pomiędzy żyłami.

W układzie TN-S/TN-CS jest to trochę bardziej utrudnione, ze względu na galwaniczne połączenie żyły ochronnej i żyły neutralnej przez uziom budynku, na którym prowadzisz prace.
Jeżeli obiekt jest wyposażony w wyłącznik różnicowoprądowy, który zabezpiecza uszkodzony obwód, wtedy wystarczy go wyłączyć – nierzadko wyłączając przy okazji pozostałe obwody.
Sytuacja komplikuje się jednak kiedy takim wyłącznikiem uszkodzony obwód zabezpieczony nie jest. W takim przypadku należy wyłączyć całe zasilanie obiektu, najlepiej przez wyłączenie zabezpieczenia przedlicznikowego, a następnie odłączyć przewód neutralny w tablicy obiektu, na którym są prowadzone prace.

Więcej o układach zasilania możesz przeczytać w artykule: https://elektrykapradnietyka.com/21667/tnc-tns-tncs-tt-it/

Test zwarcia

Rozłącz zwarte wcześniej (za pomocą kostki Wago) żyły i dokonaj ponownie testu ciągłości.

Teraz sprawdzasz odwrotność ciągłości a więc szukasz między którymi żyłami będzie zwarcie.

Przykładem może być test:
L-N – brak ciągłości (NIE powinna być zachowana)
L-PE- jest ciągłość (NIE powinna być zachowana)
N-PE – brak ciągłości (NIE powinna być zachowana)
Ponieważ między L-PE ciągłość jest zachowana to możesz być pewny, że zwarte ze sobą są właśnie te żyły.

Oczywiście, istnieją kombinacje tego rodzaju uszkodzeń jak przerwana żyła i przy okazji zwarta do innej inne żyły. Nie ma znaczenia czy zaczniesz od usuwania zwarcia czy przerwy, jednak ja zawsze w pierwszej kolejności lokalizuje i usuwam zwarcia z obwodu.

Trasowanie przewodu bez napięcia – metoda dwubiegunowa (prądowa)

W pierwszej kolejności należy wytrasować przebieg uszkodzonego przewodu. Jest to najlepsza metoda trasowania. Aby tego dokonać podłącz nadajnik MCT105 do żył przewodu których ciągłość jest zachowana. zewrzyj ze sobą te żyły na końcu przewodu, włącz nadajnik i ustaw siłę nadawanego sygnału na poziom II.
W odbiorniku za pomocą przycisku MODE uruchom tryb ręcznej dokładności.
Jest to jedna z najbardziej skutecznych metod ze względu na wymuszenie przepływu prądu w trasowanym przewodzie lokalizowanego obwodu.

Ok, ale co jeżeli przerwane są dwie żyły?

Trasowanie przewodu bez napięcia – metoda jednobiegunowa (napięciowa)

Do przewodu, którego ciągłość jest zachowana, podłącz przewód z czerwonego gniazda nadajnika MCT105, a przewód z gniazda czarnego podłącz do przewodu uziemionego w tablicy rozdzielczej.
Ustaw moc nadawanego sygnału na II poziom, dzięki temu w razie potrzeby będziesz mógł zwiększyć lub zmniejszyć siłę nadawanego sygnału. W celu zwiększenia dokładności (zmniejszenia prezentowanego sygnału naciśnij) naciśnij przycisk MODE na odbiorniku, a następnie sąsiednimi strzałkami zwiększ lub zmniejsz moc prezentowanego sygnału. Podążaj za sygnałem
Ta metoda nie jest tak skuteczna jak metoda dwuprzewodowa, więc spodziewaj się sygnału o mniejszej wskazywanej mocy.

Teraz już posiadasz wszystkie niezbędne informacje do przystąpienia do lokalizacji uszkodzenia.

Lokalizowanie zwarcia

Przed podłączeniem nadajnika warto wcześniej uziemić trzecią (lub pozostałe) żyłę, co zwiększy dokładność odczytów.

Podłącz nadajnik MCT105 do dwóch uszkodzonych, zwartych ze sobą żył (przykładowe L i PE).

Ustaw moc nadawanego sygnału na II poziom, dzięki temu w razie potrzeby będziesz mógł zwiększyć lub zmniejszyć siłę nadawanego sygnału. W celu zwiększenia dokładności (zmniejszenia prezentowanego sygnału naciśnij) naciśnij przycisk MODE na odbiorniku, a następnie sąsiednimi strzałkami zwiększaj lub zmniejszaj moc prezentowanego sygnału.

Sygnał na odbiorniku zacznie zanikać w miejscu gdzie będzie zwarcie.

Co jeżeli uszkodzenie istnieje, ale nie jesteśmy w stanie go określić?
Należy pamiętać o zjawisku przebicia. Używając podręcznego przyrządu może się okazać że na obwodzie na którym problem występuje nie jesteś w stanie jednoznacznie go wykryć. W takiej sytuacji należy posłużyć się miernikiem rezystancji izolacji np. MIT400 mk.2 do określenia między jakimi żyłami dochodzi do przebicia.

Nie wchodząc w szczegóły, muszę jednak przypomnieć że uwzględniając wytyczne normy PN-HD 60364-6 rezystancja między poszczególnymi żyłami w instalacjach odbiorczych musi być większa niż 1MΩ dla napięcia probierczego 500V DC. O uszkodzeniu zatem możesz mówić zawsze jeżeli warunek ten nie zostanie spełniony.

Może zajść też konieczność zastosowania bardziej specjalistycznej metody jak reflektometrycza, np. z użyciem TDR500 mk.3 lub TDR1000 mk.3.

Tym samym, w takiej sytuacji MCT105 posłuży Ci jedynie do wytresowania przebiegu instalacji, a TDR500/3 do określenia odległości, na której występuje uszkodzenie (o badaniach reflektometrycznych może jednak opowiem innym razem ).

Lokalizowanie przerwy

W tablicy rozdzielczej odłącz żyłę uszkodzoną pozostałe żyły zewrzyj ze sobą i uziom poprzez podłączenie ich do uziemionej żyły PEN lub PE.
Na końcu obwodu podłącz przewód z czerwonego gniazda nadajnika MCT105 do uszkodzonej żyły, a przewód z gniazda czarnego do jednej z uziemionych wcześniej żył.
Ustaw moc nadawanego sygnału na II poziom, dzięki temu w razie potrzeby będziesz mógł zwiększyć lub zmniejszyć siłę nadawanego sygnału. W celu zwiększenia dokładności (zmniejszenia prezentowanego sygnału naciśnij) naciśnij przycisk MODE na odbiorniku, a następnie sąsiednimi strzałkami zwiększaj lub zmniejszaj moc prezentowanego sygnału.

Sygnał na odbiorniku zacznie zanikać w miejscu gdzie będzie przerwa.

Po zakończeniu prac związanych z lokalizacją uszkodzeń i ich naprawą pamiętaj aby przywrócić wszystkie połączenia przewodów do stanu pierwotnego.

Metody trasowania pod napięciem

Podłączamy L i N do nadajnika MCT105 zgodnie ze wskazaną na nim polaryzacją.

Jest to najmniej skuteczna metoda trasowania ze względu na to, że pola elektromagnetyczne prowadzonych równolegle względem siebie żył będą się znosić wzajemnie.
Aby poprawić skuteczność tej metody należy podłączyć nadajnik do najbardziej oddalonego punktu trasowanego obwodu.

Nie oznacza to, że metoda ta jest bezużyteczna. Zwyczajnie niesie za sobą pewne ograniczenia.
UWAGA!!! W przypadku obciążonych obwodów należy brać pod uwagę że sygnał może osłabnąć lub wręcz zaniknąć w zależności od zakłóceń panujących w badanym obiekcie

Tryb detekcji bezdotykowej NCV (Not Connected Voltage) – bez użycia nadajnika

Piszę to z całą sympatią do zawodu stolarzy i hydraulików, którzy dzięki swoim umiejętnościom zapewniają mi ciągłość prac w zakresie lokalizacji uszkodzeń. Megger MCT105 znajdzie też zastosowanie zarówno u nich jak i w domowym zestawie narzędzi.
Umożliwia określenie czy pod tynkiem, w miejscu planowanego wiercenia, nie znajdują się przewody pod napięciem. Dzięki temu można uniknąć wielu niepotrzebnych nerwów będących wynikiem przypadkowych uszkodzeń instalacji elektrycznej.
W tym celu w odbiorniku należy uruchomić funkcję przyciskiem NCV.

Jak widzisz, możliwości jest wiele, a dobór metody zależy od warunków w jakich prowadzisz prace i ich charakteru. Metodę powinieneś dobrać do obiektu i na podstawie jej przeznaczenia.

Dlaczego zdecydowałem się na zakup poszczególnych elementów mojego zestawu i dlaczego o tym piszę?
Miałem możliwość porównania 4 najpopularniejszych przyrządów w jednym z obsługiwanych obiektów podłączając pod badany obwód nadajniki każdego z nich w taki sam sposób i stosując takie same metody oraz zapewniając takie same warunki pracy dla każdego z nich.

Zestaw przyrządów Megger bardzo dobrze radzi sobie przy trasowaniu i lokalizowaniu uszkodzeń przewodów w bardzo niekorzystnych warunkach. Począwszy od lokalizacji zabezpieczeń obwodów, w których pracują falowniki, przez przewody ułożone w metalowych i uziemionych korytach kablowych aż po trasowanie instalacji oświetlenia ulicznego, którego kable zostały ułożone około 60-70cm poniżej poziomu nawierzchni na dystansie około 90-100m. Mimo że daje radę, trzeba jednak być świadomym, że nie jest to przyrząd przeznaczony do instalacji podziemnych i w pewnych warunkach może nie być wystarczający.

Wybór takiego zestawu mogę uzasadnić jeszcze kilkoma innymi, dla mnie istotnymi, powodami:

Gabaryty urządzeń, a co za tym idzie, także ich waga -konkurencyjne przyrządy są cięższe nie tylko w transporcie ale także w użyciu , w merytorycznym i fizycznym znaczeniu tego określenia. 

Prostota użytkowania: podłączam i działa, nie muszę doktoryzować się ze znajomości instrukcji obsługi i zastanawiać się jakiego trybu użyć, choć i to nie zawsze pomaga.

Odbiornik i nadajnik zasilane są takimi samymi bateriami (9V) – idąc do sklepu nie zastanawiam się ile i jakie baterie kupić, a konkurencyjne przyrządy prawie zawsze są zasilane różną ilością baterii różnego typu.

Żywotność na jednym komplecie baterii – w jednym z konkurencyjnych przyrządów markowe baterie trzeba było wymienić po 2ch roboczo godzinach.

Podświetlany i czytelny wyświetlacz nadajnika – u znacznie droższej konkurencji podświetlenia nie ma, z czytelnością też bywa różnie, a często pracuję w warunkach bardzo ograniczonego oświetlenia.

Cena całego zestawu: MET1000, MCT105, MFL205, MFT230 i LA kit to około 50% brutto samego lokalizatora droższej konkurencji (porównanie na podstawie cen z internetu w 2024 r.)

Gwarancja – kupując markowy sprzęt otrzymuje normalną gwarancję. W przypadku przyrządów zakupionych na pewnym portalu, z czasem oczekiwania na dostawę około dwa tygodnie, z tą gwarancja to jest tak, że nie chciałbym sprawdzać jej skuteczności.

Wskazania – takie same jak u droższej konkurencji, a w pewnych okolicznościach nawet lepsze.

Możliwość pracy z wieloma nadajnikami – jednak w internecie nie znalazłem możliwości jego zakupu, a sprzedawcy u których dokonywałem zakupów informowali mnie, że nigdy nie mieli w ofercie samych nadajników. Nasuwa się jednak pytanie: czy drugi nadajnik jest niezbędny?

Sprzętografia:

• Dane techniczne dotyczące MTF230:
  https://www.megger.com/pl/produkty/msa1363-and-mtf230
• Dane techniczne dotyczące LAkit: 
  https://www.megger.com/pl/produkty/la-kit
• Dane techniczne dotyczące MFL205: 
  https://www.megger.com/pl/produkty/mfl205
• Dane techniczne dotyczące MCT105:
  https://www.megger.com/pl/products/mct105
• Dane techniczne dotyczące MET1000:
  https://www.megger.com/pl/produkty/met1000
• Miernik rezystancji izolacji MIT400 mk2: 
  https://www.megger.com/pl/produkty/seria-mit400/2
• Dane techniczne dotyczące TDR500 mk3:
  https://www.megger.com/pl/produkty/tdr500/3

Galeria:

Artykuł Lokalizacja uszkodzeń i trasowanie przewodów w instalacjach odbiorczych – zestaw podręcznych narzędzi Megger pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

“Jest mały, ale wariat” – takimi słowami można by zacząć ten artykuł. Moje wrażenia są na świeżo. W chwili pisania tego artykułu miernik mam i zapoznaje się z jego urokami. Kupiłem jako drugie, bardziej poręczne urządzenie obok MPI-540.

“Prawdopodobnie najmniejszy miernik na świecie o takich parametrach” – nie sprawdzałem ile w tym prawdy.

MPI-506 robi efekt ŁAŁ przy pierwszym kontakcie. W standardowym zestawie znalazło się prawie wszystko czego potrzebujesz aby zacząć pracę pomiarową. “Prawie” nie jest tu przypadkowym zwrotem, ale o tym za chwilę.

W ładnej firmowej teczce znajdziesz instrukcje obsługi wraz z informacjami o utylizacji, komplet baterii AA, certyfikat kalibracji oraz ulotki zachęcające do przekazania opinii. Osobiście nie skorzystam, ponieważ wychodzę z przekonania, że mówi się albo dobrze albo wcale, a ja nie mam pozytywnej opinii na temat tego wynalazku. Zresztą, patrząc na moje doświadczenia, wszystkie opinie przesyłane przez użyszkodników są ignorowane. Niemniej zachęcam do przekazywania opinii, ponieważ łudzę się, że kiedyś to się zmieni. Tak, wiem – jestem naiwny. 

W zestawie znajdziesz adapter WS-03, trzy przewody 1.2m zakończone bezpiecznymi wtykami bananowymi fi 4mm, trzy sondy ostrzowe do tych przewodów i…

Uwaga! 

…dwa krokodylki. Producent nie uwzględnił niebieskiego krokodylka. Dlaczego? Domyślam się, ale o tym w dalszej części.

Konstrukcja miernika sprawia wrażenie solidnej

Przyciski przypominają mi te ze stacjonarnych telefonów bezprzewodowych z lat końca XX wieku, sprawiają wrażenie solidnych.

Jedyne złącza, w jakie jest wyposażony miernik to trzy złącza pomiarowe bananowe fi 4mm i umożliwiają one podłączenie adaptera WS-03 lub przewodów pomiarowych.

Tradycyjnie mamy elektrodę dotykową przy przycisku START, za pomocą której szybko możesz zweryfikować czy na styku ochronnym lub przewodzie ochronnym nie występuje niebezpieczny potencjał.

Menu po oswojeniu da się przełknąć i staje się proste w obsłudze, wręcz bardzo proste!

Przy pierwszym uruchomieniu miernik automagicznie wchodzi do ustawień, trzeba je zatwierdzić aby przejść dalej. Do tych ustawień możemy wrócić zawsze przy uruchomieniu miernika przytrzymując klawisz SET/SEL przed jego uruchomieniem i trzymając do czasu pełnego uruchomienia.

Miernik jest zasilany 4 bateriami AA (w zestawie) lub akumulatorami. Rodzaj źródła zasilania miernika należy wybrać w menu ustawień. Jest to o tyle istotne aby miernik mógł wskazywać prawidłowo rozładowanie źródła zasilania twojego urządzenia.

Uwagę przykuwa na pewno ekran, który jest równomiernie podświetlony, dzięki czemu jest bardzo czytelny.

Po drugiej stronie obudowy, na pleckach, znajdziemy ściągawkę z opisanym zakresem pomiarowym.

Miernikiem możemy wykonać wszystkie pomiary IPZ, ale uwaga, bez podawania wartości zabezpieczenia. Więc to czy warunki są spełnione czy nie możemy sobie albo sami policzyć albo ocenić po imporcie danych do PE6.

Mówiąc krótko: miernik mierzy IPZ, ale nie ocenia czy wynik jest pozytywny czy negatywny. Dostajemy goły wynik Z_L.

Możemy wykonać pełne badanie RCD AC i A, zwłocznych, selektywnych i ogólnego zastosowania. Generalnie wszystko czego potrzebujemy.

Za pomocą MPI-506 możesz również sprawdzić kolejność faz, napięcie i częstotliwość zasilania, Rcount (prądem 200mA) i Rx, umożliwia też wykonanie badania Riso.

Za pomocą tego urządzenia jesteś w stanie przeprowadzić wszystkie badania z normy 60364-6 z wyjątkiem uziemień metodą tradycyjną.

Co ważne, wyniki możesz zapisać w 10 bankach pamięci zawierających 99 komórek.

Do każdej komórki możesz zapisać kilka wyników, np. Riso, IPZ, RCD. To pomaga identyfikować obwody przy tworzeniu protokołu. Do pamięci masz też wgląd.

To co bardzo mi się podoba, że wkurzające Biiiiiip można wyłączyć z poziomu ustawień. Niby nic, ale jak się robi dla wspólnoty mieszkaniowej i trafi się na mieszkanie, gdzie dziecko akurat śpi… to uwierz mi, nie chcesz budzić tego dziecka. Krzyki i płacze nie sprzyjają pracy, przynajmniej w moim przypadku. Zgłaszałem kiedyś propozycję aby była możliwość wyłączenia tych dźwięków w MPI-540, ale jak zwykle bez efektu.

I na tym koniec zachwytu tym modelem!

Nie bez powodu użyłem zwrotu “umożliwia wykonanie Riso”. Bo tak naprawdę tylko umożliwia.

WS-03 przydaje się tylko do IPZ. Jeżeli ktoś chciałby wykonać pełne Riso przy pomocy WS-03 to się rozczaruje.

MPI-506 przy Riso jednocześnie ma dwa złącza napięciowe. A więc używając WS-03 do tego badania, w wyniku otrzymasz badanie rezystancji izolacji przewodów czynnych zwartych.

Jeżeli chcesz wykonać pełne badanie to w sposób tradycyjny, dwuprzewodowy (trzy pomiary dla obwodów jednofazowych TN-S, 10 pomiarów dla obwodów trójfazowych TN-S). I pozostaje kwestia identyfikacji tych pomiarów, ponieważ miernik nie umożliwia określenie co było badane (L-N, L-PE, L1-L3 itp.), więc tworząc protokół ręcznie musisz posiłkować się notatkami, które wykonasz podczas prac pomiarowych, aby wiedzieć która komórka odpowiada za który pomiar.

Kto robił ten wie, że jest to uciążliwe i podatne na pomyłki. Na litość boską! Czy nie można było chociaż dodać parametru w ustawieniach pomiaru, który by “pamiętał” co z czym było robione? Programista mógł pomyśleć i przygotować pomiar Riso krok po kroku, kolejność wykonywania badania narzucić odgórnie (L-N, L-PE, N-PE) po wcześniejszym wybraniu ilości przewodów, a wynik zapisywać do jednej komórki. Sposób zapisania do pamięci Riso jest całkowicie niepraktyczny. Pomijam już całą masę roboty aby dodać to do protokołu jako osobne pomiary żył, a nie “czynne zwarte”.

A teraz mogę wrócić do brakującego niebieskiego krokodylka.

Producent najwyraźniej założył, jako że Riso nie będzie wymagało użycia niebieskiego przewodu, bo przy pomiarze w sposób tradycyjny dwoma przewodami można podłączyć z założenia czerwony i żółty przewód, Rcount i RX podobnie, czyli niebieski na bank się nie przyda i oszczędność rzędu 20 PLN na każdym takim zestawie na pewno była uzasadniona. Tak jakby krokodylków używało się tylko do Riso…
O losie, wyobraź sobie jakbyś chciał, drogi czytelniku, zrobić IPZ w TN-S wypustu trójfazowego pod kuchnię elektryczną. Życzę wiele cierpliwości i kombinacji. Ależ mnie to zezłościło.

Pamięć i komunikacja w MPI-506

Pamięć. Jest bo jest. Jest bardzo prymitywna i nie jest pozbawiona wad.

W jednej komórce pamięci nie mogą być zapisane dane tego samego typu. Co to oznacza w praktyce? A no to, że wykonując pełny pomiar Riso przewodu/obwodu pięciożyłowego każdy jeden wynik musisz zapisać do osobnej komórki.

Na dzień pisania artykułu jest błąd polegający na braku możliwości skasowania komórki 99 w banku 10 – zobaczymy kiedy zostanie to naprawione.

Dla porównania, w MPI-530 pamięć była bardziej rozbudowana, tutaj do dyspozycji masz tylko numer banku i numer komórki do wyboru. Więc wracają czasy wykonywania notatek na marginesie.

Bardzo irytujące jest że mimo podłączenia miernika pod badany obiekt pod napięciem, jeżeli nie uruchomisz pomiaru to miernik się wyłączy samoczynnie po określonym w ustawieniach czasie. W mojej ocenie lepiej byłoby aby miernik wyłączył się jak leży na stole, a nie jak jest podłączony do obiektu pod napięciem. W końcu wyświetlanie wartości to też pomiar.

Opis na stronie produktu może wprowadzać w błąd i nie należy się nim sugerować! Elektroda dotykowa nie służy do sprawdzenia poprawności podłączenia przewodu ochronnego, a jedynie do weryfikacji czy na tym przewodzie lub styku nie występuje niebezpieczny potencjał. Więc nie daj się nabrać!

Komunikacja z komputerem odbywa się jedynie przez Bluetooth. Jest ona wystarczająca, jeżeli działa. W mojej ocenie w tej klasie miernika, który nie leży na półce w markecie budowlanym, nie powinno być ograniczona tylko do takiego sposobu komunikacji. Aktualizacja oprogramowania odbywa się również przez Bluetooth z użyciem dedykowanej aplikacji na PC.

Osobiście uważam, że brakuje portu USB. W przypadku awarii, z jaką miałem styczność, istnieje duże prawdopodobieństwo że wysyłając miernik na serwis, zgodnie z opisem na stronie www producenta, z powrotem dostaniesz wyczyszczoną pamięć – tak się też stało w moim przypadku. I weź to wytłumacz klientowi!
Ratunkiem z takiej sytuacji, jeżeli miernik uda się uruchomić jest – o zgrozo – ręczne przepisywanie wyników z wyświetlacza do protokołu.

Przy wykonywaniu IPZ na wyświetlaczu możesz się spodziewać “cudów”. Oczywiście nie za każdym razem, ale pewne problemy są powtarzalne.
Miernik potrafi wykonywać jeden pomiar IPZ przez ponad 40 sekund, ale za to wynik zostanie wyświetlony (chyba) prawidłowy. Potrafi, ale nie jest to regułą. Dla porównania ten sam pomiar i w tym samym miejscu MPI-540 wykonuje w około 5-8 sekund.
Jako ciekawostkę powiem, że wspomniane “cuda”, które są wyświetlane, są zapisywane też do pamięci i nie mają zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością.

Po pobraniu danych do komputera, wcale nie wygląda to lepiej. Więc wyobrażam sobie Twoje zdumienie, gdy na wyświetlaczu zobaczysz taki “cudowny” wynik.

MPI-506 + PE6

Współpraca 506 z “Sonel PE6” jest na poziomie… nie, nie jest na poziomie. Ogranicza się wyłącznie do importu IPZ, podstawowych wyników pomiaru RCD oraz Riso przewodów czynnych zwartych. Wszystkie inne wyniki trzeba przepisywać RĘCZNIE! Zarówno szczegółowe wyniki badania RCD jak i pełnego Riso między poszczególnymi żyłami. To mocno ogranicza możliwość szybkiego i dokładnego wykonania prac pomiarowych a także skrócenia czasu przygotowania protokołu i jest bardzo rozczarowujące.

Tutaj jednak nie może zabraknąć dobrego słowa w kierunku firmy DASL, która to jest producentem oprogramowania na PC dla Sonela. Bowiem programiści interesują się tematem i zgłoszone problemy leżące wyłącznie po stronie programu na PC są usuwane na bieżąco. Brawo – niech inni biotą z Was przykład!

Przypominam, że w chwili pisania artykułu, miernik ten nie jest żadną nowością na rynku i w międzyczasie wyszedł przecież model MPI-507, MPI-536 i inne! O zgrozo, ależ bym się wściekł gdybym pokusił się o zakup 507 w nieadekwatnie wyższej cenie.

Z drobiazgów, które wpływają na komfort pracy, brakuje mi płynnej regulacji paska, choćby takiej jak w futerale od P-6 i bocznych kieszeni w torbie miernika, na których zapiąć można krokodylki albo schować klucze od szaf.

Podsumowując:

Miernik jest fizycznie bardzo dobrze wykonany, jeśli zaciśniesz zęby to możesz nim wykonać pełny przegląd okresowy zgodny z normą, a wyniki zapisać do bardzo prostej pamięci. To tyle z pozytywów.

W zestawie producent mógł jednak nie oszczędzać na tym jednym brakującym krokodylku. 

Zasilanie miernika przy użyciu 4 szt. baterii AA jest dobrym rozwiązaniem. W mojej ocenie lepszym byłoby umożliwienie ładowania akumulatorków AA bezpośrednio w mierniku, bez konieczności odkręcania klapki.

Czas pracy na jednym zestawie markowych baterii wynosi około 100x IPZ, 40x Riso przewodów jednofazowych i 8x Riso trójfazowych w układzie TN-S napięciem 500V – bez użycia podświetlenia ekranu! Umyślnie nie podaje tu czasu, bo ten jest uzależniony od tego jakie prace chcesz wykonać. Podkreślam, że do miernika zostały włożone markowe baterie, a nie te z zestawu. Niestety nie udało mi się wykorzystać ich do końca, bo miernik uległ awarii i został odesłany na serwis.

Największymi bólami tego modelu, moim zdaniem, jest brak możliwości wykonania pełnego Riso za pomocą WS-03 i brak możliwości zapisania wyniku w jednej komórce.

Import danych do PE6 jedynie ręczny, między innymi IPZ, RCD w formie podstawowej. Mimo że ręczny, ale jest to nadal import.

Na szczęście po zaznaczeniu zakresu w Sonel Reader i po wcześniejszym utworzeniu odpowiedniej tabeli w protokole na PC, wybrany i zaznaczony zakres do protokołu pobierany jest w całości (dot. osobno IPZ, Riso czynne zwarte, Rcont, i RCD wyniki bez szczegółów).

Jeżeli chcesz w protokole zamieścić szczegółowe wyniki z badania RCD to trzeba zacisnąć zęby i ręcznie przepisywać z pliku z miernika do protokołu w PE6. Tak, naprawdę przepisywać! Ten wie o czym mówię kto wykonywał pomiary RCD w obwodach trójfazowych wraz z rezystancją izolacji tych obwodów i potrzebuje szczegółowe wyniki, a do tego ma upierdliwego inspektora, dla którego ocena końcowa “negatywna” pomimo pozytywnych uproszczonych wyników w protokole jest błędem edytorskim i wszystko jest OK. Dlatego dla mnie tak istotne są szczegółowe wyniki.

Z pliku z wynikami nie stworzysz prawie gotowego protokołu jak ma to miejsce w przypadku flagowego MPI 540.

Jest to dobre narzędzie do pracy na mikro-skalę, dla osób które wykonują pomiary na pojedynczych obiektach nie częściej niż raz w miesiącu i dla mało wymagających klientów.

Dużym błędem w mojej ocenie jest to że producent nie przeprowadza testów użytkowych. Choć z własnego doświadczenia przypuszczam że nawet gdyby to robił to i tak nie brałby opinii pod uwagę.

Z mojej perspektywy, jeżeli przyrząd ten w obecnej formie spełnia wszystkie założenia producenta, i przeszedł wszystkie jego testy , to drugi raz bym go nie kupił! A wręcz odradzałbym jego zakup innym zainteresowanym. Szkoda nerwów. Zdecydowanie nie jest to w mojej ocenie narzędzie profesjonalne. Do tego dochodzi szereg błędów i problemów związanych z eksploatacją tego “zaawansowanego” przyrządu z którymi trzeba się mierzyć na co dzień.

Nadzieja jednak w tym, że producent się otrząśnie i dojdzie do wniosku że produkt nie jest obecnie jeszcze w wersji finalnej, poprawi to co jest dramatem w tym mierniku i pozwoli zmienić zdanie, nie tylko moje, stawiając na jakość. Przyrząd ma bardzo duży potencjał, szkoda że zmarnowany. 

Nie jest to dobre urządzenie dla osób, które zaczynają swoją przygodę z pomiarami. Pomijam kwestię zakresu posiadanej wiedzy, którą pomiarowiec powinien posiadać, trzeba być bardzo świadomym tego co się robi oraz co z czego wynika. Inaczej wyniki i napotkane problemy będą rodzić dziesiątki jak nie setki pytań, na które odpowiedzi dla dużej ilości “fachowców” będą uważane za oczywiste. Nie można też zakładać że 506 jest nieomylny, bo to bzdura. Nie jest to narzędzie na którym można polegać. Choć z drugiej strony, jeżeli nauczysz się pracy na takim mierniku, po przesiadce na bardziej zautomatyzowany i dopracowany przyrząd, będzie Ci zdecydowanie łatwiej.

Do prac na większą niż mikro-skalę, wybierając ze stajni Sonela, skłaniałbym się do sprawdzonego miernika MPI-530 lub luksusowego, ale wciąż według mnie nie do końca dopracowanego modelu MPI-540.

Zanim napisałem ten artykuł byłem “w kontakcie” z działem “wsparcia” producenta.
Z mojej strony wyczerpałem wszystkie możliwe sposoby aby coś zostało zmienione zarówno w MPI-506, jak i w MPI-540. Szkoda, że bez efektu!
“Wsparcie” jest tylko z nazwy, nie ma czasu na kontakt z użytkownikiem, zainteresowanie się błędami i problemami, bo ma cyt. “inne obowiązki”. Po dwóch latach zgłaszania i dokumentowania błędów na potrzeby producenta oraz walki o naprawę błędów w 540, czarę goryczy przelało podejście (a właściwie jego brak) Działu Wsparcia do problemów z 506. Ja mam dość!

BONUS: Adaptery magnetyczne, czyli MUST-HAVE pomiarowca!

Jako akcesorium dodatkowe producent mierników poleca adaptery magnetyczne. I ma rację! Po co utrudniać sobie życie jeżeli można je ułatwić.

Pomiarowcu! Musisz to mieć!

Te, w których posiadaniu jestem, mają już trochę czasu, noszą ślady użytkowania i są w ciągłej eksploatacji.

Komplet to trzy czarne i niebieski. Koszt, na dzień pisania tego artykułu, wynosi – o zgrozo – 289,05 PLN brutto bezpośrednio w sklepie Sonela (+ koszty logistyczne). Choć dla pomiarowca pracującego na dużej ilości obiektów są one bezcenne!

Detaliczna cena rynkowa dokładnie tego samego artykułu od francuskiego producenta PJP-Electro wynosi – uwaga – ~36 PLN brutto za sztukę. Tyle że nie dostaniemy rachunku z nazwą “Sonel” w tytule.

“Złoty Kontakt” dla osoby, która rozróżni które z nich były kupione od polskiego producenta mierników. Sam nie wiem. Mimo że Sonel nigdzie nie napisał, że jest producentem tego akcesorium, to wszystko na to wskazywało. Sam dałem się nabrać. Niestety jestem dociekliwy.

Łatwo więc policzyć, że za ten sam zestaw zapłacisz 144 PLN, więc realnie 50% ceny (+ koszty logistyczne ~22 PLN). 

Przykre jest to, że Sonel ma taką politykę marketingową. “Mamy markę, więc jak chcesz kupić od nas to płać, a jak chcesz taniej to sobie szukaj i kombinuj”, a jako że tematy pomiarowe są niszowe i stricte specjalistyczne to pewne informacje znajdziesz dopiero na ostatniej stronie internetu.

Artykuł Sonel MPI-506 – pierwsze wrażenia i recenzja miernika pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Ilość osprzętu w standardowym zestawie robi wrażenie przemyślanego, ale nie do końca. Otrzymujemy przewody do badania uziemień metodą techniczna o długości 15m i 30m. Pomijając ten “drobiazg” dostajemy wszystko czego potrzebujemy na start, a duży czytelny i dotykalski ekran przy pierwszym uruchomieniu zwala z nóg. Miernik jest wyposażony we wszystkie potrzebne funkcje. Po szczegóły odsyłam do instrukcji obsługi, a w zakresie wyposażenia standardowego na stronę producenta.

Konstrukcja miernika jest solidna, a przycisk START – co zresztą jest bardzo charakterystyczne – został wyposażony w elektrodę dotykową. Pozwala ona, jak czytamy w instrukcji, na sprawdzenie czy na bolcu ochronnym lub przewodzie ochronnym nie występuje niebezpieczny potencjał. Nie służy ona do sprawdzenia poprawności tych elementów instalacji.

Zdarzyło mi się kilkukrotnie podłączyć adapter WS-03 do gniazda z mostkiem na bolcu uziemienia, bo ktoś oszczędził na przewodzie obiektu, a miernik nawet nie jęknął. Więc do sprawdzenie poprawności połączeń ochronnych w ten sposób przy pomiarze IPZ podchodzę z dystansem.

Same przyciski (aż dwa) są jak opakowanie od witaminy C – jak naciskasz to zastanawiasz się czy nie pęknie czy pozostanie wciśnięty. Jednak moje wytrzymały już ponad dwa lata eksploatacji.

Do miernika załączony jest długopis z gumką do obsługi wyświetlacza dotykalskiego – na wypadek gdyby przyszło Ci pracować w rękawicach. Swoją drogą, jest on świetnie wkomponowany w miernik.

Ciekawym rozwiązaniem jest system pomocy, a raczej podpowiedzi, do którego mamy dostęp z każdego ekranu pomiarowego. Znajdziesz tam opisy ikon, komunikatów oraz sposób podłączenia miernika.

Nie bez powodu użyłem określenia “system podpowiedzi”, ponieważ jest on raczej ubogi i wydaje mi się, że można by trochę go rozbudować. Ale lepsze to niż nic.

Na dzień pisania artykułu w systemie podpowiedzi nie ładuje się grafika, jednak będzie to poprawione w najbliższej aktualizacji.

Przy pomiarze IPZ możesz dodać zabezpieczenia odpowiedniej mocy. Dzięki temu po wykonaniu pomiaru miernik sam dokona niezbędnych obliczeń by ocenić czy są spełnione warunki SWZ badanego punktu. Mało tego, możesz dodawać własne zabezpieczenia, producentów, typy, charakterystyki. Dzięki temu po zaimportowaniu danych z miernika do komputera uzyskujemy praktycznie wypełnioną tabelę, a podczas pomiaru jesteśmy w stanie odczytać bezpośrednio z wyświetlacza czy wynik jest pozytywny czy negatywny.

Wszystkie pomiary są maksymalnie zautomatyzowane.

W przypadku IPZ i adaptera WS-03 miernik pokaże nam z której strony jest podłączona faza, czy jest niebezpieczny potencjał na bolcu gniazdka, napięcie pomiędzy poszczególnymi przewodami w danym gniazdku oraz czy jest podłączony bolec ochronny i przewód neutralny. Nie zawsze pokaże nam czy w gniazdku jest zrobiony mostek między N i PE.

Wykonując pomiar rezystancji izolacji (Riso) za pomocą adaptera WS-03 lub Autoiso1000 przełączenia między poszczególnymi żyłami są wykonywane automagicznie, a to bardzo ułatwia, przyspiesza i ogranicza możliwość popełnienia błędu.

Jednak brakuje mi opcji 4p dla TN-S, które często wykorzystywane jest do oświetlenia awaryjnego (faza stała, faza sterowana np z przycisku, N i PE), ale i z tym można sobie bez problemu poradzić.

Nie ma możliwości zautomatyzowania wykonywania tych pomiarów w przypadku używania przewodów podłączonych bezpośrednio do miernika.

Dostęp do pamięci mamy zawsze po wejściu do odpowiedniego menu. Możemy odczytać wszystkie wykonane pomiary i edytować nazwy klientów, obiektów i punktów. Możemy też kasować poszczególne pomiary.

Pamięć ma konstrukcję drzewa, co bardzo ułatwia pracę na wielu obiektach.

Zastosowane rozwiązania pozwalają definiować nam często używane nazwy, zarówno punktów jak i obiektów, a autoinkrementacja automagicznie tworzy kolejny punkt pomiarowy na podstawie poprzedniego. Takie rozwiązanie baaaardzo ułatwia i przyspiesza pracę.

W MPI-540 dostajemy możliwość tworzenia własnych sekwencji pomiarowych, np. sprawdzając IPZ i RCD z gniazda danego obwodu jednofazowego, możemy od razu ustawić wykonanie Riso, a wynik będzie zapisany automagicznie jako jeden punkt.

Do komunikacji dostajesz WiFi, Bluetooth i w przypadku MPI-540-PV interface LoRa (z ang. Long Range) tylko do IRM-1! oraz dwa porty USB – jeden do pendrive’a, drugi do komunikacji z PC. WiFi służy do komunikacji miernika ze światem. W obecnej wersji do pobierania aktualizacji oprogramowania, która może zostać też wykonana z pendrive’a po umieszczeniu na nim pliku aktualizacji. WiFi “kiedyś” mogło nam posłużyć do wysyłania maili gołych wyników z pamięci miernika. Koncepcja słuszna, ale nie nadążyła za realiami. Wbudowany klient poczty nie obsługuje weryfikacji dwuetapowej, co już nawet teraz uniemożliwia wysłanie wiadomości przez Google. Rozwiązaniem może być postawienie własnego serwera, ale chyba nie o to chodzi.

Ale żeby nie było tak kolorowo jak to producent opisuje – MPI-540 nie jest wolny od wad.

Podświetlenie ekranu jest bardzo prądożerne, więc warto ustawić minimum podświetlenia potrzebnego do pracy (nie mylić z minimum skali podświetlenia).

Czasem automagicznie (bez powodu i Twojej woli) włącza się WiFi. Kontrolka ładowania świeci się w “nieskończoność” jeżeli miernik zostanie odłączony od sieci przed pełnym naładowaniem. Ten błąd nazwałem “bezprzewodowym ładowaniem”. Niby nic wielkiego, ale jest bardzo denerwujące że miernik robi coś wbrew Twojej woli i w sposób zupełnie niekontrolowany.

Dwa powyższe niedopracowania, zgłoszone dwa lata temu, nie mają (chyba) wpływu na wyniki pomiarów.

Ni mniej, ni więcej trzeba się do tego przyzwyczaić, bo od czasu mojego zgłoszenia, nic się nie zmieniło. To wskazuje, że raczej sobie nie radzą z rozwiązaniem. Tutaj jednak będę trochę bronił producenta, ponieważ błąd z Wi-Fi bardzo ciężko odtworzyć i nie mam pojęcia od czego on zależy.

Przy pomiarze oświetlenia i po zapisywaniu wyniku punktu pomiarowego, miernik wykonuje pomiar, następnie zeruje wynik i znowu wykonuje pomiar. Ten, w mojej ocenie, błąd sprawia że czas między pomiarami i zapisaniem ich wyniku wynosi 20 sekund a mógłby być o połowę krótszy. O litości, ile razy nadziałem się z zapisem punktu na to “zerowanie”. Ten czas to niby niewiele ale wyobraźmy sobie klatkę schodową w budynku wielorodzinnym i 400 pomiarów. Albo hale widowiskowo sportową, strefę otwarta, gdzie tych pomiarów mamy setki jak nie tysiące.

Na dzień pisania tego artykułu ten problem nadal występuje. Zgłaszałem to półtora…? Tak, chyba półtora roku temu!

Dopiero kilka dni temu dostałem informację od producenta, że błąd udało się odtworzyć (o bogowie, pomimo przesłanych wcześniej nagranych filmów) i zostanie on naprawiony w kolejnej, nie najbliższej, aktualizacji. Dodam że wszystko co zgłaszam jest opatrzone filmem oraz zdjęciami. Pytanie ile czasu będzie trzeba czekać na tę “nie najbliższą” aktualizację?

Pamięć nie radzi sobie z pracą z “dużą” ilością danych w plikach w mierniku.

Import danych pomiarowych z 50 mieszkań (około 1500 IPZ, 100 RCD, 600 Riso z czego 100 5p) do komputera… przerasta możliwości USB w mierniku. Zrezygnowałem po ponad dwóch godzinach nieprzerwanego “importu”. Ratunkiem jest export danych na kartę pamięci, a następnie przełożenie tej karty do komputera, jeżeli ten oczywiście jest wyposażony w czytnik. Ten zabieg skraca czas do 6 (słownie: sześciu) minut.

Kasowanie danych z pamięci miernika hurtem przy “dużej” ilości danych też nie działa tak jak powinno. Właściwie to nie działa wcale. Próbując skasować dane z powyższego przykładu uderzyłem w ścianę, w ścianę w metaforycznym sensie.

Każda próba usunięcia większej ilości wybranych danych kończyła się restartem miernika i znowu, i znowu, i znowu… aż zwątpiłem. Nie da się usunąć większej ilości danych bez kasowania całej pamięci, ale do tego nie zawsze mamy możliwość się posunąć.

Jeżeli stworzyliśmy swoją bazę zabezpieczeń (w moim przypadku była dość pokaźna), producent nie daje możliwości wykonania jej kopii bezpieczeństwa. Nie możemy ani importować ani eksportować stworzonej bazy. 
Dlaczego jest to takie irytujące? Ponieważ wysyłając miernik na serwis możemy spodziewać się pełnego resetu. Taka informacja też widnieje na stronie producenta.

Uniemożliwia to też tworzenie kompletnych baz między kilkoma miernikami. 

Dodatkowo nie możesz wymieniać danych w zakresie bazy zabezpieczeń między programem Sonel PE6 a miernikiem MPI-540.

Pocieszające jest to, że wsparcie techniczne producenta działa i część zgłaszanych problemów jest rozwiązywana… Jednak nie wszystkie.

W przypadku awarii jest bardzo dobry kontakt z serwisem, który działa szybko i sprawnie.

Zbliżając się do końca, mam takie przemyślenia:

Czy jestem zadowolony? Tak i nie. To takie zmieszane zadowolenie… Do wszystkich bolączek trzeba się przyzwyczaić. Niestety trzeba! Jak widać Sonel albo sobie nie radzi albo ma do tego bardzo seksualne podejście. Mimo, że część problemów została rozwiązana, to druga część wisi od dawna. Dużym ułatwieniem, w mojej ocenie, jest możliwość stworzenia prawie gotowego protokołu w PE6 po zaimportowaniu danych z miernika. “Prawie” nie jest przypadkowe, ponieważ import nie jest kompletny i część danych trzeba wstawiać ręcznie.

MPI-540 to z pewnością flagowiec ze stajni Sonela. Dla kogo jest ten przyrząd?

Dla osób które wykonują pracę głównie na dużą skalę.
Dla osób dla których, ze względu na pamięć, prawidłowo zapisane dane eliminują czas pracy przy komputerze do minimum.
Dla osób, które chcą mieć wszystko w jednym i mają duży plecak z zapasem cierpliwości.

Trzeba pamiętać, że jest to tylko narzędzie. Niemniej, kupując cokolwiek w takiej cenie jestem nastawiony na jakość i liczę, że zweryfikowane problemy będą wyeliminowane bezzwłocznie. Jednak w tym zakresie producent kuleje.

I prośba ode mnie – ponieważ sam “głową muru nie przebije”, mimo wielokrotnych prób:

Jeżeli dostrzegasz jakieś problemy czy uciążliwości w swoim egzemplarzu, nie bój się tego zgłosić bezpośrednio do Sonela. O niektórych problemach producent może nawet nie wiedzieć, traktuje pojedyncze zgłoszenia jako incydent nie mający znaczenia. Albo wie i dobrze to ukrywa, a zgłoszenie w najgorszym przypadku zakończy się odpowiedzią “tak wiemy, ale i tak nic z tym nie zrobimy” i choć ja sam nigdy takiej odpowiedzi nie dostałem, to część problemów “wisi” dalej nierozwiązanych.

Dodatki i akcesoria

Jeszcze kilka słów o akcesoriach dodatkowych i tu już nie będzie zbyt wiele pochlebstw.

Uchwyt sondy luxomierza by Sonel:

Jeżeli chodzi o samą sondę to odsyłam do kart katalogowych i dobraniu do swoich potrzeb. Wykonując pomiary oświetlenia awaryjnego nie celuj w najtańszą LP-1, a co najmniej w LP-10B.

Sonel dobrze sobie liczy za sondy, jednak pamiętaj o tym, że ktoś to zaprojektował, wyprodukował, wzorcuje i bierze odpowiedzialność za jakość. Ty za swoją pracę też nie bierzesz tyle ile kosztuje papier do drukarki.

A dokładność i powtarzalność pomiaru jest duża.

Jeżeli ktoś nie lubi się czołgać po korytarzach wykonując pomiary oświetlenia awaryjnego to Sonel jako akcesorium dodatkowe proponuje kijek z uchwytem. Jednak jak odbieramy zamówienie, przychodzi wielkie rozczarowanie. Nie bez powodu akcesorium nazwałem Kijkiem.

W cenie kilkuset złotych otrzymujemy kijek do selfie o wartości rynkowej 19 PLN w okresie (w którym kupiłem to akcesorium). Obecnie można taki kupić za ~39 PLN w popularnym serwisie aukcyjnym.

Do tego kawałek wygiętej blachy dopasowanej mniej więcej do kształtu sondy z paseczkiem rzepa, który pomaga utrzymać sondę w tym uchwycie.

Uchwyt sondy do kijaszka jest przykręcany na uchwyt do kamer sportowych.

Ile frustracji kosztowało mnie używanie tego badziewia. Jeżeli masz więcej niż 150 cm wzrostu to kijaszek jest za krótki.

Jest zbyt delikatny, nie można stabilnie dokręcić uchwytu do kijka, a po kilkudziesięciu punktach, mimo dokręcania, sonda zaczęła latać jak… wściekła osa.

Na szczęście sam uchwyt sondy jest wyposażony w wyżej wspomniany uchwyt do kamer sportowych. Więc możemy kupić statyw, a raczej Monopod taki jak nam będzie pasował. Ja kupiłem za 100 PLN od producenta zajmującego się profesjonalnymi statywami fotograficznymi. I o losie, teraz wszystkie moje problemy związane z tym akcesorium zniknęły.

Koncepcja tego akcesorium jest słuszna, ale wykonanie w stosunku do ceny beznadziejne, wręcz powiedziałbym, że wiedząc jak to wygląda przed zakupem, pokusiłbym się o zrobienie podobnego we własnym zakresie.

Ale tak jak już wcześniej pisałem, ktoś wpadł na taki pomysł, ktoś inny go zrealizował i wszyscy muszą zarobić. Tylko jakość uciekła jak to zobaczyła. A szkoda.

Artykuł MPI-540 po kilku latach użytkowania pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Elektryk wykonujący pomiary instalacji elektrycznych musi być wyposażony w odpowiedni sprzęt. KROPKA. Jeśli pomiary mają być rzetelne to nie ma innej drogi, niezależnie od talentu pomiarowca lub tego co można wyczytać w niektórych ogłoszeniach  

Nie tak dawno sam byłem zmuszony do zakupu nowego miernika i jestem pod wrażeniem bogatej oferty urządzeń pomiarowych. Producenci prześcigają się dziś nowinkami technicznymi i pomysłowym marketingiem. Dla mnie najważniejsze było znalezienie urządzenia, które pozwoli mi zawsze spać spokojnie po pomiarach oraz nie będzie wymagało dyplomu doktora elektrotechniki do jego obsługi.

Przyjrzymy się dziś jednemu z popularniejszych obecnie przyrządów na polskim rynku, jakim jest Wielofunkcyjny Miernik Parametrów Instalacji Sonel MPI-530. Pracuję na nim już kilka tygodni, więc postaram się przybliżyć Wam moje odczucia. Wcześniej zaś używałem poprzednika tego modelu, czyli Sonel MPI-525 i z tej perspektywy piszę ten artykuł – wiem, że na rynku dostępne są już nowsze i bardziej „bogate” wersje

W dalszym tekście streszczę najważniejsze funkcjonalności Sonel MPI-530 oraz sprawdzę, czym odróżnia się to urządzenie od reszty mierników z rodziny MPI, przechodząc następnie do omówienia pomiarów, gdzie postaram się Wam przekazać parę przydatnych porad. Poruszę też kilka spornych kwestii, w których liczę na Waszą opinię.

Zacznijmy od informacji o producencie. Dla mnie osobiście ważne było to, że jest to polska firma. Jej założyciele od 1989 r. nie przestają rozwijać swoich technologii, przez co Sonel jest dziś rozpoznawalną marką o bardzo dobrej opinii wśród użytkowników, nie tylko w Polsce. Gama produktów z logo Sonela jest ogromna, od bezdotykowych wskaźników napięcia aż po kamery wyładowań koronowych, ale ja skupię się dzisiaj na tzw. kombajnach z serii MPI.

Cała rodzina wielofunkcyjnych mierników parametrów instalacji elektrycznej spełnia szereg norm – m.in. PN-EN 61557 czy PN-HD 60354-6 – które mówią o wymaganiach dla przyrządów pomiarowych oraz sprawdzania odbiorczego i okresowego instalacji elektrycznej. Producent zaleca, aby mierniki takie wzorcować maksymalnie co 12 miesięcy – świadczy to o naszej dbałości o rzetelność wyników pomiarów.

Co wyróżnia MPI-530 na tle pozostałych Mierników Parametrów Instalacji?

Sonel MPI-530 względem poprzednich mierników z tej serii został rozbudowany o kilka przydatnych funkcji. Dodane zostały metody pomiaru uziemień, takie jak metody cęgowe ułatwiające pomiary uziomów wielokrotnych. Nowością dla mnie jest także pomiar rezystywności gruntu, który pomoże wybrać jaki uziom najlepiej będzie zastosować na danym gruncie.

Dużym plusem jest również funkcja ładowania z gniazda samochodowego 12 V. Nie można dokonywać pomiarów ładując miernik, więc aby nie tracić czasu, na pomiary należy przyjechać z naładowanym urządzeniem. Jeśli zapomnimy zrobić to przed wyjazdem z domu to zawsze możemy podpiąć miernik w aucie w drodze na nasz obiekt.

Kolejnym dodatkowym aspektem jest pomiar i rejestracja napięcia, częstotliwości, prądu przemiennego, cosφ mocy oraz harmonicznych napięcia i prądu. Interpretacja wyników tych pomiarów wymaga dużej wiedzy elektrotechnicznej, ale może pomóc w rozwiązaniu ciężkich do wyjaśnienia awarii.

Nowością jest możliwość pomiaru natężenia oświetlenia. Niestety, w podstawowym zestawie nie dostajemy głowicy luksomierza, możemy ją natomiast dokupić.

Ciekawostką jest dołączona do zestawu klawiatura QWERTY łącząca się z naszym miernikiem przez Bluetooth – z pewnością bardzo przydatna i usprawniająca pracę pomiarowca. Nie należy jej traktować jak gadżet, który będzie jedynie zalegać w walizce – pod warunkiem, że wykonujemy dużą ilość pomiarów na różnych budynkach.

Miernik MPI-530 umożliwia nam segregowanie naszych wyników pomiarów z podziałem na klienta, obiekt, pomieszczenie, punkt pomiarowy. Pomiary zostają zapisane w wewnętrznej pamięci miernika – maksymalnie do 10000 wyników każdego rodzaju pomiaru. Po przyzwyczajeniu się do klawiatury ta na pewno przyśpieszy nam pracę oraz ułatwi tworzenie gotowych protokołów.

Warto zwrócić uwagę na maksymalne napięcie probiercze pomiaru rezystancji izolacji, które jest niższe niż w poprzednim mierniku z serii i wynosi 1000 V (dla MPI-525 – 2500 V).

Protokół pomiarowy

Po skończonych pomiarach musimy wypisać protokół. Aby uznać go za ważny, pomiary musi wykonać uprawniona do tego osoba, następnie jej podpis z numerem odpowiednich uprawnień powinien znaleźć się na protokole pomiarowym. Uprawnienia, jakie powinniśmy posiadać, aby podpisać protokół to E+D, czyli eksploatacja oraz dozór ze stopniem odpowiednim do wykonywanych pomiarów.

Podpisując protokół pomiarowy powinniśmy już wiedzieć co różni pomiary odbiorcze od pomiarów okresowych oraz jakich prób powinniśmy dokonać i jak je interpretować, więc pominę te kwestie. Przedstawię natomiast kilka porad, które ułatwiają mi sporządzanie protokołów oraz pozwalają spać spokojnie po podpisaniu protokołu. Liczę, że Wy również podzielicie się swoimi sposobami na forum publicznym.
Dużym uproszczeniem jest używanie dedykowanych do używanego miernika oprogramowań, np. Sonel PE5 wspomagający i przyśpieszający tworzenie protokołów.

Zawszę staram się chronić budynek oraz ich użytkowników skrupulatnie dokonując pomiarów, ale także chronię siebie, tak aby nikt nie mógł zarzucić mi czegoś, czego winien nie jestem. Dlatego podczas pomiarów staram się spisać i w przypadku braku aktualnego planu instalacji – rozrysować wszystkie punkty, których pomiaru dokonywałem. Robię tak od chwili kiedy usłyszałem o przypadku, gdzie uratowało to pewnego pomiarowca przed odpowiedzialnością karną. W budynku, który posiadał aktualne badania, doszło do porażenia z uszczerbkiem na zdrowiu. Jak się potem okazało, źle zainstalowane było gniazdo elektryczne, które podczas pomiarów było schowane za szafą. Dozorca budynku upierał się, że tam na pewno nie ma żadnego punktu elektrycznego. Gdyby nie schemat rozrysowany przez pomiarowca i dołączony do protokołu, ciężko byłoby mu udowodnić, że nie dokonał pomiaru tego gniazda.

Zdarza się też tak, że klient nie chce abyśmy przestawiali meble etc. aby dokonać pomiaru. Zawsze w takiej sytuacji odnotowujemy to w protokole. Zawieramy w nim również wyniki wszystkich dokonanych pomiarów, kiedy mierzymy daną wartość parokrotnie, wpisujemy wartość każdej próby.

Nie zapomnijmy również wpisać daty, ewentualnie dat, kiedy dokonywaliśmy pomiarów. Należy również zamieścić termin następnych badań oraz wszystkie nasze zalecenia i uwagi.

Pomiar RCD

Wyłącznikom różnicowoprądowym stawiane są wymagania dotyczące czasów zadziałania oraz prądów upływowych wyzwalających wyłącznik. Dostępne są w normie PN-HD 60364. Pomiarów tych parametrów możemy dokonać miernikiem MPI-530. Oczywiście musimy pamiętać o odłączeniu wszystkich odbiorników instalacji elektrycznej, ponieważ mogą wprowadzać prąd upływu zakłócający pomiar. Popularne w dzisiejszych czasach tzw. różnicówki charakteryzuje też typ. Najczęściej spotykany i montowany w polskich domach to typ AC. Oznacza on tyle, że różnicówka ta jest przeznaczona do wyłączania sinusoidalnych prądów upływu. Na pierwszy rzut oka montaż jej w domu może wydawać się czymś normalnym, lecz kiedy uwzględnimy to, że w domu będą również pracowały odbiorniki pobierające nieidealny prąd sinusoidalny, np. zasilacze, nasuwa się pytanie, czy nie powinniśmy zastosować wyłącznika RCD typu A, który zapewnia ochronę również przy prądzie upływowym stałym pulsującym. Pamiętajmy również o pralce w domu, która może posiadać falownik, wymagający zabezpieczenia typem B, który jest kilkukrotnie droższy niż AC. Każdy z wymienionych typów możemy zbadać miernikiem MPI-530, a po przeprowadzonych pomiarach przekonamy się, że RCD typu AC nie zapewnia normalizowanych czasów wyłączenia w przypadku pomiaru niesinusoidalnym prądem upływu. Dlatego podaję do dyskusji temat zapewnienia bezpieczeństwa przez wyłącznik różnicowoprądowy typu AC, w końcu prąd upływu może przepływać przez ludzkie ciało, a wtedy czas oraz prąd zadziałania wyłącznika stanowią o naszym życiu.

Pomiar IPZ

Pomiar impedancji pętli zwarcia wykonuję podczas pomiarów jako pierwszy, ponieważ załatwia to nam również sprawę ciągłości przewodów. Po odpowiednim ustawieniu miernika oraz wpięciu wtyku UNI-Schuko dodawanego do MPI-530 (lub sond) do gniazda elektrycznego przed naciśnięciem przycisku START zawsze pamiętajmy o dotknięciu metalowej pinezki znajdującej się obok przycisku START. W przypadku pojawienia się napięcia na bolcu ochronnym miernik zasygnalizuje nam to bardzo głośno, a każdy wie co może spowodować pojawienie się napięcia na obudowie urządzenia przyłączonego do takiego gniazda. Dobrą praktyką jest takie „macanie” pinezki przed każdym naciśnięciem przycisku START.

Ale wróćmy do pomiarów impedancji pętli zwarcia. Wynik pomiaru potrzebny jest do zapewnienia samoczynnego wyłączenia zasilania. Za pomocą wartości impedancji pętli zwarcia oraz wartości napięcia obliczamy prąd zwarciowy I_k, a ten potrzebny nam jest do odczytania z tabeli czasów zadziałania wyłącznika nadprądowego. Wymagane czasy wyłączenia dostępne są w normie PN HD 60364. Czasy te podobno zostały ustalone w czasie badań przeprowadzanych na więźniach w Rosji. Kiedy nie mamy ochoty przeliczać prądu zwarciowego, może to za nas zrobić miernik. Jeżeli wprowadzimy parametry zabezpieczenia, miernik również może podać nam wartość prądu zwarciowego powodującego wyłączenie wyłącznika nadprądowego w czasie np. 0,4 s. Prąd ten opisany jest jako prąd I_a. Następnie, porównując go do prądu I_k, wiemy czy nasz prąd zwarciowy jest większy od wymaganego I_a. W ten sposób nie musimy dokonywać żadnych obliczeń, jedynie prawidłowo wprowadzić nastawy oraz zinterpretować wyniki.

Poniżej zdjęcia z pomiarów impedancji pętli zwarcia z wtykiem UNI SCHUKO:

Podsumowanie

Uważam, że Sonel MPI-530 jest kolejną solidną pozycją z serii mierników wielofunkcyjnych Sonela i każdy elektryk pomiarowiec powinien być zadowolony z takiego wyboru. Warto też dodać, że miernik ten umożliwia m.in. analizę sieci i warto zagłębić się w ten temat, zważywszy na aktualne trendy na rynku pracy.

W celu lepszego zapoznania się z ergonomią i specyfikacją techniczną miernika przed ewentualnym zakupem zachęcam do zabawy z nim na stronie: https://www.sonel.pl/symulatory/mpi530/pl.html

Artykuł Pomiary z MPI-530 – miernikiem parametrów instalacji firmy SONEL pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.