Brak odbioru budynku przez straż pożarną, grzywna sięgająca 5000 zł, a także odmowa wypłaty ubezpieczenia w razie pożaru czy zaczadzenia – to tylko niektóre z konsekwencji, jakie mogą spotkać właścicieli domów i mieszkań, którzy zignorują nowe przepisy dotyczące obowiązkowego montażu czujników dymu i czadu. Nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji weszła w życie końcem 2024 roku i stopniowo zaczyna obowiązywać różne typy budynków.

Jak zabezpieczyć nasze mieszkania, domy i uniknąć konsekwencji – analizuje Diana Knapczyk, radca prawny z kancelarii prawnej Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Obowiązkowe czujniki w domach i mieszkaniach

Nowe prawo nakłada obowiązek montażu czujników nie tylko w nowo powstałych budynkach, ale także w już istniejących. Dla nowych obiektów obowiązek ten obowiązuje od 23 grudnia 2024 roku. Dla budynków mieszkalnych już użytkowanych termin został przesunięty na 1 stycznia 2030 roku. Istniejące hotele muszą być wyposażone w czujki dymu i czadu od 30 czerwca 2026 roku. Przepisy wskazują, że co najmniej jedna autonomiczna czujka dymu musi znaleźć się w każdym lokalu mieszkalnym, a w przypadku domów jednorodzinnych – na każdym piętrze oraz w pobliżu sypialni. Czujki czadu obowiązkowo powinny być montowane w pomieszczeniach, gdzie dochodzi do procesu spalania, jak kotłownie, łazienki z piecykami gazowymi czy pokoje z kominkiem.

Sankcje za brak czujników: grzywna, odmowa odbioru, brak odszkodowania

Choć rozporządzenie nie przewiduje wprost sankcji za brak montażu czujników, kary istnieją – i są dotkliwe. Przede wszystkim, budynki niespełniające wymogów mogą nie uzyskać odbioru od Państwowej Straży Pożarnej, co skutkuje brakiem możliwości ich legalnego użytkowania.

– Właściciele budynków powinni pamiętać, że za brak wymaganych czujników mogą zostać ukarani mandatem, a w skrajnych przypadkach – grzywną do 5 000 zł, choć zgodnie z przepisami możliwa jest nawet kara aresztu. To nie są tylko techniczne drobiazgi, ale obowiązki wynikające z przepisów o ochronie przeciwpożarowej. Niewyposażenie budynku w czujniki może zostać uznane za rażące niedbalstwo, skutkujące wyłączeniem odpowiedzialności ubezpieczyciela – podkreśla Diana Knapczyk radca prawny z kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Tragiczne statystyki: dziesiątki ofiar, setki poszkodowanych

W kontekście wprowadzenia nowych przepisów warto przypomnieć ponurą rzeczywistość. Jak wynika z danych Państwowej Straży Pożarnej, w 2023 roku w Polsce doszło do ponad 29 tys. pożarów w budynkach mieszkalnych. W wyniku tych zdarzeń zginęło 425 osób, a 3244 zostały ranne. Tylko w ubiegłym sezonie grzewczym odnotowano 1850 przypadków zatrucia czadem, z czego ponad 50 zakończyło się śmiercią.

– Te liczby nie kłamią. Zaledwie jedna czujka może uratować życie – a mimo to wciąż wiele osób ignoruje ten obowiązek. Brak czujników to igranie z losem. Tylko w zeszłym roku z powodu pożarów i zaczadzeń zginęło kilkaset osób. To niedopuszczalne w XXI wieku. Podobne przepisy obowiązują w wielu krajach Unii Europejskiej – komentuje Diana Knapczyk radca prawny z kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Czujka to nie fanaberia – to konieczność

Zasada jest prosta: jeśli w domu znajduje się kominek, piecyk gazowy, bojler lub inne urządzenie grzewcze – należy zainstalować czujnik czadu. Jeśli mieszkasz w budynku wielorodzinnym, czujka dymu powinna znaleźć się w każdym lokalu. Ignorowanie tego obowiązku może kosztować nie tylko pieniądze, ale – co najważniejsze – życie swoje lub bliskich. Warto już dziś upewnić się, że dom lub mieszkanie spełnia nowe wymogi. Koszt jednej czujki to wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych – zdecydowanie mniej niż życie, zdrowie i bezpieczeństwo.

Źródło: Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Artykuł Odmowa odbioru budynku bez czujników dymu i czadu, kara grzywny, a w razie pożaru – brak odszkodowania pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Co warto wiedzieć przed wynajmem mieszkania?

W zachodnich krajach wynajem mieszkań i domów jest na porządku dziennym. W Polsce ten trend jest również zauważalny. Wiele osób decyduje się na wynajem, bo jest to opłacalna, a jednocześnie zapewniająca swobodę opcja. Oczywiście trzeba się liczyć z comiesięcznymi opłatami, ale nie ma się zobowiązania w banku w postaci kredytu. Można w każdej chwili umowę wypowiedzieć i się wyprowadzić. Przed zdecydowaniem się na wynajem warto jednak pamiętać o paru kwestiach, a zwłaszcza o podpisaniu umowy. Umowa zabezpiecza obie strony, dzięki czemu każdy czuje się bezpiecznie. Dla większego poczucia bezpieczeństwa i spokoju warto również wykupić ubezpieczenie mieszkania, by w razie nieszczęśliwego zdarzenia otrzymać wsparcie. Umowa najmu musi być sporządzona pisemnie i powinny znaleźć się w niej wszystkie ustalenia między wynajmującym a najemcą. Dzięki temu unikniesz potem niepotrzebnych nieporozumień. 

Jak się zabezpieczyć, wynajmując komuś mieszkanie?

Wynajęcie mieszkania jest z pozoru prostą czynnością, ale przed podjęciem tego kroku należy dokładnie wszystko ustalić z najemcą. Osoba, która ma mieszkanie do wynajęcia, powinna się zabezpieczyć, w razie gdyby najemca nie chciał opuścić lokalu. Z tego względu niezwykle ważne jest, by wszystko odbywało się zgodnie z przepisami prawa. Konieczne jest ustalenie miesięcznych opłat, które muszą obejmować również opłaty za prąd, wodę czy Internet. Wynajmujący powinien pobrać kaucję, która będzie zabezpieczeniem w razie zniszczeń. W przypadku wynajmu istotne jest, by ubezpieczyć mieszkanie, ale uwzględniając fakt, że w mieszkaniu są rzeczy ruchome należące do najemcy. Różnica w opłatach nie będzie duża, ale pozwoli obu stronom spokojnie spać. Kalkulator ubezpieczenia mieszkania pomoże w ustaleniu średnich kosztów, jakie należy ponieść za wykupienie polisy. Na pewno nie warto oszczędzać, bo nieszczęśliwe zdarzenia mogą się zdarzyć zawsze. 

Czy wynajem jest dobrą opcją i dla kogo jest to dobre rozwiązanie?

Wynajem jest dobrą opcją dla wszystkich, którzy nie mają środków na zakup własnej nieruchomości. Z drugiej strony, osoba posiadająca mieszkanie i wynajmująca je, otrzymuje comiesięczne przychody, które są dodatkowym zarobkiem. Jedna i druga strona mogą na takiej transakcji skorzystać – wystarczy ustalić dogodne warunki dla każdego. Najczęściej koszty wynajmu i warunki są ustalane na podstawie warunków obowiązujących w konkretnym mieście i lokalizacji. Oczywiście najdrożej jest zawsze blisko centrum lub na luksusowych osiedlach, a na obrzeżach czy w starym budownictwie koszt wynajmu będzie znacznie niższy. Z opcji wynajmu najczęściej korzystają studenci, osoby młode i pary, które zaczynają wspólne życie. Lepiej wynająć na początek mieszkanie niż wziąć kredyt. Dodatkowo dzięki wynajmowi można poznać okolice i sprawdzić, czy lokalizacja jest dogodna. Znacznie szybciej można wypowiedzieć umowę najmu niż sprzedać własne mieszkanie, które często jest kupione na kredyt. 

Czy wynajmowane mieszkanie można ubezpieczyć?

Ubezpieczenie wynajmowanego mieszkania jest możliwe, choć oczywiście nieobowiązkowe. Zarówno właściciel wynajmowanego mieszkania, jak i najemca mogą wykupić dodatkowe ubezpieczenie OC, dzięki któremu obie strony mogą czuć się bezpiecznie. Żadna ze stron nie zakłada, że coś się może wydarzyć, ale nieszczęścia się zdarzają i często są niezależne od działań człowieka. Dzięki polisie można zabezpieczyć elementy stałe mieszkania, a także ruchomości. 

Wynajem mieszkania w Polsce staje się coraz popularniejszy i dotyczy nie tylko studentów, ale też starszych osób i rodzin z dziećmi. Jest to opłacalna opcja dla obu stron, ale ważne jest, by umowa najmu była sporządzona w formie pisemnej. W umowie powinny znaleźć się wszystkie ustalenia, aby uniknąć późniejszych nieporozumień. Ważnym aspektem jest też ubezpieczenie zarówno ze strony wynajmującego, jak i najemcy. Dzięki polisie obie strony są bezpieczne i mają pewność, że w razie nieszczęśliwego zdarzenia otrzymają wsparcie finansowe.  

Artykuł Czy wynajmując mieszkanie, powinieneś myśleć o dodatkowych zabezpieczeniach? Sprawdź, co warto wiedzieć! pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Przepięcie – co to?

Na początku nic nie zwiastuje problemu. Korzystanie z komputera, telewizora czy załączenie ekspresu do kawy, by napić się ulubionej małej czarnej to codzienne zajęcia przeciętnego Polaka. Jednak wystarczy skok napięcia spowodowany burzą lub jakaś nieprawidłowość w sieci, aby zdarzyło się przepięcie. Podczas niego dochodzi do przeciążenia przewodów elektrycznych, które pokaźną dawkę energii przesyłają również do sprzętów podpiętych do prądu. W zależności od skali problemów i zastosowanych zabezpieczeń, skutki tego zdarzenia mogą wyglądać następująco:

• wybicie i spalenie korków lub wkładów topikowych

W tym przypadku wystarczy wymiana tych urządzeń, która zazwyczaj nie wiąże się z dużym wydatkiem. Natomiast bardzo ważne jest zlokalizowanie problemu, tak by nie nawracał.

• zniszczenie sprzętu elektrycznego

Może to dotyczyć każdego urządzenia podłączonego do sieci podczas przepięcia. Straty mogą być ogromne, wystarczy przeliczyć wartość stale zasilanych sprzętów, takich jak: lodówka, kuchenka, telewizor czy pralka.

• spalenie instalacji elektrycznej

Ten problem dotyczy głównie starszych sieci, w których nie zastosowano zabezpieczeń przeciwprzepięciowych. Przepięcie może nastąpić nie tylko od uderzenia piorunem, ale również przez przeciążenie instalacji. Jest to szczególnie niebezpieczna sytuacja, gdyż można uszkodzić także wszystkie sprzęty podłączone do sieci. Zdarzają się także przypadki pożaru instalacji, co wiąże się już z zagrożeniem zdrowia i życia.

Bez względu na to, czy mieszkasz w nowym, czy starym budownictwie, może Cię spotkać przepięcie, którego skutki są trudne do przewidzenia. Warto ubezpieczyć się na wypadek takich sytuacji.

Jak wygląda ubezpieczenie od przepięć?

Przed zawarciem umowy ubezpieczeniowej, zawsze trzeba dokładnie przeczytać warunki. Otóż to co, dla jednego wydaje się oczywiste, nie zawsze jest zgodne ze stanem faktycznym. Wiele firm ubezpieczeniowych rozróżnia przepięcie powstałe na skutek uderzenia piorunem oraz te spowodowane wadliwą instalacją elektryczną. W zależności od wybranej oferty te pierwsze mogą pojawić się w podstawowym ubezpieczeniu domu. Należy więc przeanalizować warunki ubezpieczenia, aby sprawdzić, czy odszkodowanie przysługuje w danej sytuacji. Zazwyczaj przepięcie spowodowane zwarciem lub wyładowaniem elektrostatycznym jest zawarte w dodatkowych pakietach ochronnych. 

Co można ubezpieczyć od przepięć?

Wykupienie dodatkowego pakietu ubezpieczeniowego na wypadek przepięć wiąże się z podaniem wartości sprzętu elektrycznego, który znajduje się w wyposażeniu domu. Polisa może objąć ochroną także samą instalację. Natomiast warto wiedzieć, że zdarzają się sytuacje, w których ubezpieczyciel zastosował wyłączenia umowne. Odszkodowanie w przypadku przepięć może nie być wypłacone, gdy:

• wraz z uszkodzeniem sprzętu stracono dane, pliki elektroniczne czy program komputerowy

Polisa obejmuje dane urządzenia elektryczne, ale jeśli właśnie ukończyłeś na nich powieść lub miałeś na dysku autorski program komputerowy, to niestety straty związane z utraceniem pliku nie będą uwzględnione w ubezpieczeniu.

• instalacja nie była uziemiona

Należy przejrzeć dokładne warunki ubezpieczenia, gdyż nieprawidłowo wykonana instalacja elektryczna może być powodem do odmowy ubezpieczenia.

Część ubezpieczycieli nie zgodzi się objąć ochroną budynki w budowie lub podczas remontu.

Jaki jest koszt ochrony od przepięć?

Trzeba mieć na uwadze, że wartość ochranianych ruchomości ma wpływ na wysokość składki. W zależności od tego, jaka będzie suma ubezpieczenia, należy się spodziewać wzrostu opłaty miesięcznej za ubezpieczenie na dom. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się, wchodząc na stronę: https://rankomat.pl/nieruchomosci/ile-kosztuje-ubezpieczenie-domu-mieszkania.

Artykuł Jak ubezpieczyć dom i mieszkanie od skutków przepięcia? pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Bardzo często w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU) można znaleźć rozdział Wyłączenia odpowiedzialności, w których często spotyka się stwierdzenia, że ubezpieczyciel „nie odpowiada za szkody powstałe w następstwie (…) niewykonania określonych przepisami prawa przeglądów technicznych lub kontroli okresowych” (na przykładzie: §11 OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PZU Dom). Jako przepisy prawa chodzi tu o artykuł 62. Prawa budowlanego, który wyraźnie precyzuje, że obiekt budowlany w okresie jego eksploatacji należy poddawać kontroli okresowej co najmniej raz na 5 lat, a „kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów”.

Nasuwają się tu dwie kwestie: po pierwsze takie pomiary należy wykonywać, a po drugie instalacja powinna być wykonana tak, aby w okresie eksploatacji budynku zapewniała uzyskanie prawidłowych wyników pomiarów. Może to być problematyczne w przypadku instalacji uziemiających, o czym przekonują się chociażby grupy energetyczne. Tam przeprowadzane systematycznie pomiary rezystancji uziemienia na stacjach prowadzą często do sytuacji, że już po kilkunastu latach uziemienia wymagają poprawy. W przypadku domów jednorodzinnych instalacja uziemiająca powinna być wykonana jednak tak aby takie remonty nie były tak często wymagane, co można uzyskać między innymi przez wykonanie uziomu fundamentowego, staranne wykonywanie i zabezpieczanie połączeń lub stosowanie odpowiednich materiałów. Obecnie stosowane najczęściej kryterium najniższej ceny prowadzi do sytuacji, że w większości przypadków stosuje się stal ocynkowaną, która niestety jest najmniej odporna na korozję spośród materiałów stosowanych na uziemienia. Ostatnio spotkałem się z ciekawym stwierdzeniem: dawniej w instalacjach elektrycznych stosowano aluminium i stal ocynkowaną, aluminium zastąpiono w końcu miedzią, a ocynk pozostał do dziś. Nie lubię porównań do „zachodu”, ale tam jednak uziemień nikt nie wykonuje ze stali ocynkowanej. Nie do końca wiem czy chodzi tu o cenę czy bardziej o mentalność i przysposobione nawyki.  

DARMOWY EBOOK: 10 zasad dobrego wykonania układu uziemiającego [contact-form-7]

Właścicielowi obiektu, powinno zatem zależeć aby określona wartość rezystancji uziemienia uzyskana była nie tylko na etapie odbioru, ale także aby była zachowana w całym okresie eksploatacji obiektu. Nie będzie mu jednak na tym zależało, o ile nikt go nie uświadomi. Poinformowanie inwestora o konieczności wykonywania pomiarów okresowych, i znaczeniu stosowania odpowiednich materiałów na uziemienia powinno być wystarczające do przebicia kryterium najniższej ceny, zwłaszcza jeżeli buduje on własny dom. 

A co Wy sądzicie na ten temat?

Artykuł Jakie są konsekwencje niewykonania okresowych pomiarów instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym? pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.