Zakaz wprowadzania do obrotu tradycyjnych świetlówek fluorescencyjnych sprawił, że modernizacja oświetlenia z tematu „na przyszłość” stała się realnym wyzwaniem tu i teraz. U wielu właścicieli budynków, firm czy instytucji decyzja o wymianie źródeł światła rodzi jednak liczne pytania dotyczące prawidłowego przeprowadzenia instalacji, bezpieczeństwa, zgodności produktu czy znaku CE. Poniżej rozwiewamy wątpliwości dot. wymiany istniejących świetlówek liniowych na zamienniki Philips LED od Signify.

Unijna dyrektywa RoHS = koniec ery oświetlenia fluorescencyjnego

Od 24 sierpnia 2023 roku nie można stosować świetlówek T5 oraz T8 do ogólnych celów oświetleniowych. Ten zakaz wprowadziła dyrektywa unijna w sprawie ograniczenia stosowania substancji niebezpiecznych (RoHS) w nowym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Tym samym niezbędna do działania tradycyjnych świetlówek rtęć stała się symbolem technologii, która nie pasuje już do współczesnych wymagań regulacyjnych (zwłaszcza środowiskowych).

Jaki jest efekt tego zakazu? Ogromna liczba istniejących instalacji wymaga modernizacji – a firmy muszą podjąć decyzję, na co wymienią fluorescencyjne źródła światła. Istotne jest to, by rozwiązanie zostało odpowiednio dobrane nie tylko do bieżącej instalacji, ale również wymagań i budżetu klienta. Dostępne są 3 główne opcje, takie jak:

• wymiana świetlówek liniowych na zamienniki LED,
• modernizacja z wykorzystaniem opraw LED,
• modernizacja z wykorzystaniem inteligentnych systemów zarządzania.

Jak Signify zapewnia bezpieczną modernizację oświetlenia? Zgodność produktów

Korzystając z oferty produktów Philips LED od Signify, możesz zdecydować się zarówno na wymianę i modernizację źródeł światła, jak i przejście na zintegrowane systemy oświetlenia. Dostarczane przez nas źródła LED są zgodne z uznawanymi na całym świecie normami bezpieczeństwa (np. Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej), a jednocześnie spełniają normy unijnych dyrektyw dotyczących:

• bezpieczeństwa elektrycznego i fotobiologicznego (dyrektywa niskonapięciowa LVD),
• kompatybilności elektromagnetycznej (dyrektywa EMC dot. niegenerowania zakłóceń elektromagnetycznych, które mogłyby wpływać na inne urządzenia oraz braku podatności na takie zakłócenia)
• projektowania ekologicznego produktów związanych z energią (dyrektywa ErP),
• ograniczenia stosowania substancji niebezpiecznych (dyrektywa RoHS),
• bezpieczeństwa i zdrowia, kompatybilności elektromagnetycznej i efektywnego wykorzystania widma radiowego (dyrektywa RED).

Tuby LED zostały z kolei przetestowane i zatwierdzone przez niezależne laboratorium zewnętrzne zgodnie z normą EN/IEC 62776, która bezpośrednio dotyczy dwustronnie zasilanych tub LED przeznaczonych do wymiany świetlówek liniowych. Norma określa wymagania w zakresie bezpieczeństwa, wymiany, metody i warunków badań oraz wymagań dot. informacji i oznakowania, które są niezbędne do wykazania zgodności.

Dopuszczalne sposoby wymiany świetlówek na LED

W jaki sposób można zamienić istniejące świetlówki na źródła LED? Wyróżniamy dwa główne sposoby:

1. Wymiana 1:1 z zachowaniem statecznika

W tym scenariuszu istniejący statecznik pozostaje elementem instalacji, a świetlówka fluorescencyjna zostaje zastąpiona kompatybilną tubą LED. Ta forma modernizacji nie zmienia konstrukcji oprawy.

2. Podłączenie zasilania bezpośrednio do napięcia sieciowego z ominięciem statecznika

W tym przypadku statecznik zostaje usunięty z obwodu, a zasilanie doprowadzane jest bezpośrednio do tuby LED. Takie rozwiązanie eliminuje przyszłe koszty związane z konserwacją statecznika i może zwiększyć wydajność systemu, przez co stanowi bardziej optymalny wybór.

Oba sposoby są dopuszczalne – jednak pod warunkiem, że instalacja zostanie wykonana zgodnie z lokalnymi przepisami elektrycznymi oraz instrukcją instalacji.

Czy wymiana świetlówek to „istotna modyfikacja”?

Pojęcie istotnej modyfikacji zostało szczegółowo opisane w tzw. Blue Guide dotyczącym wdrażania unijnych przepisów dotyczących produktów. Zgodnie z wytycznymi tego typu istotna modyfikacja ma miejsce wtedy, gdy:

• zmienia charakter zagrożeń związanych z produktem lub
• wzrasta poziom ryzyka (np. porażenia prądem, pożaru, obrażeń czy zakłóceń elektromagnetycznych).

Sama wymiana świetlówki fluorescencyjnej na źródła LED marki Philips od Signify (zarówno z zachowaniem statecznika, jak i z jego pominięciem) nie jest uznawana za istotną modyfikację – o ile instalacja została wykonana zgodnie z instrukcjami producenta. W takim przypadku oprawa nadal spełnia swoją pierwotną funkcję, a poziom ryzyka nie ulega zwiększeniu.

Czy modernizacja oświetlenia wpływa na znak CE?

Znak CE umieszczany jest na produktach wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej. Stanowi deklarację producenta, że dany produkt jest zgodny ze wszystkimi obowiązującymi przepisami unijnymi (pod warunkiem, że jest używany zgodnie z przeznaczeniem i specyfikacją).

Wątpliwości budzi jednak fakt, czy przy wymianie świetlówek musi być nadawany nowy znak CE. Zgodnie z przepisami nowe oznakowanie CE jest wymagane, gdy produkt został wycofany z rynku, poddany znaczącym zmianom, a następnie ponownie wprowadzony do sprzedaży.

Nowy znak CE oprawy oświetleniowej nie jest więc niezbędny przy wymianie świetlówek na energooszczędne tuby LED marki Philips od Signify. Nie ma w tym zakresie znaczenia również, czy statecznik zostanie zachowany, czy pominięty. W tej drugiej sytuacji istotne jest jednak to, by modernizacja odbywała się w miejscu użytkowania i oprawa pozostawała w użyciu przez tego samego właściciela – czyli nie można jej sprzedać lub przekazać nowemu właścicielowi.

Tuby LED Philips od Signify – modernizacja bez ryzyka

Modernizacja oświetlenia poprzez wymianę świetlówek fluorescencyjnych to dzisiaj konieczność, ale z tubami LED Philips można przeprowadzić ten proces bezpiecznie oraz sprawnie. Zarówno wymiana 1:1, jak i instalacja z pominięciem statecznika pozostają zgodne z obowiązującymi normami, jeśli wykonuje je wykwalifikowany instalator według zaleceń producenta.

Co więcej, taka modernizacja nie jest traktowana jako istotna modyfikacja oraz nie wymaga nadawania nowego znaku CE. Dzięki temu możesz bez obaw przejść na nowoczesne, energooszczędne LED-y, zyskując niższe koszty eksploatacji, większą niezawodność i pełną zgodność z unijnymi regulacjami.

Dowiedz się więcej o modernizacji oświetlenia z wykorzystaniem tub LED marki Philips od Signify z naszego Whitepaper:
>> Modernizacja oświetlenia na LED: Najczęściej zadawane pytania dotyczące zgodności produktu i znaku CE.

Artykuł Tuby LED zamiast świetlówek fluorescencyjnych: bezpieczeństwo, znak CE i zgodność produktów Philips od Signify pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Jako instalator oświetlenia masz obowiązek przestrzegania przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEE), do którego zalicza się zużyty sprzęt oświetleniowy. Dzięki współpracy z firmą Ledvance, wiodącym producentem oświetlenia oraz bazując na jej wieloletniej współpracy z ElektroEko, przygotowaliśmy dla was zbiór najważniejszych informacji na temat prawidłowego postępowania ze zużytym oświetleniem.

Zacznijmy od Ustawy o odpadach, która podmiot świadczący usługi w zakresie m.in. budowy, rozbiórki, remontu obiektów, konserwacji i napraw definiuje jako wytwórcę odpadów. Zatem każdy elektroinstalator, który realizuje usługę wymiany oświetlenia (opraw, źródeł światła i systemów sterowania oświetleniem lub jedynie samych źródeł światła) jest wytwórcą odpadów i na nim ciąży obowiązek zgodnego z przepisami postępowania ze zużytym oświetleniem.

Jeśli, jako elektroinstalator, przytoczone wyżej usługi świadczysz regularnie, możesz być zobowiązany do rejestracji w BDO jako wytwórca odpadów i do prowadzenia ewidencji wytwarzanych przez siebie odpadów oraz do przekazywania ich wraz z Kartą Przekazania Odpadów rejestrowaną w BDO.

Rejestr BDO to Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Jest to system informatyczny utworzony na bazie przepisów zawartych w Ustawie o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Celem systemu jest przeciwdziałanie nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami. Aby indywidualnie ustalić, czy podlegasz obowiązkowi rejestracji w systemie BDO i do rejestrowania Kart Przekazania Odpadów, należy zapoznać się z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów. Kluczowa będzie masa odpadów wytwarzanych w ciągu roku, wskazywana osobno dla każdego kodu odpadu.

Jako instalator oświetlenia – niezależnie od tego, czy podlegasz, czy też nie podlegasz, obowiązkowi rejestracji w BDO i obowiązkowi rejestracji Kart Przekazania Odpadów – jesteś każdorazowo zobowiązany do zgodnego z przepisami magazynowania zużytego oświetlenia i do przekazywania go wyłącznie podmiotom posiadającym zezwolenia na jego transport i przetwarzanie. Przepisy zabraniają wyrzucania zużytego oświetlenia razem z odpadami komunalnymi oraz jego demontażu poza zakładem przetwarzania. Pamiętaj też, aby każdorazowo wyjąć ze zużytych opraw zużyte źródła światła (świetlówki liniowe i kompaktowe, lampy sodowe i rtęciowe, metalohalogeny oraz żarówki LED i świetlówki LED) i aby przekazać je oddzielnie, razem z pozostałym zużytym oświetleniem.

ElektroEko, organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, oferuje bezpłatny odbiór zużytego sprzętu oświetleniowego oraz pozostałego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a także zużytych baterii, akumulatorów i UPS-ów. Za pośrednictwem formularza internetowego w prosty sposób zamówisz bezpłatny odbiór zużytego sprzętu ze wskazanego przez Ciebie miejsca.

>> Dowiedz się więcej na www.oddajdoelektrosmieci.pl

Dystrybutorzy, czyli sklepy oraz hurtownie sprzedające oświetlenie: sprzedając nowe oświetlenie, mają oni obowiązek bezpłatnego przyjęcia zużytego oświetlenia w miejscu sprzedaży lub w miejscu jego dostawy. Należy pamiętać, że dystrybutorzy, jako nieprofesjonalni zbierający, nie potwierdzą faktu przekazania im zużytego oświetlenia na Karcie Przekazania Odpadów. W takich sytuacjach, najlepszym rozwiązaniem będzie skorzystanie z usług ElektroEko i zarejestrowanie zlecenia bezpłatnego odbioru na stronie zuzyteoswietlenie.pl. Rejestrując zlecenie, można wskazać chęć jednoczesnego bezpłatnego przekazania także innego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz zużytych baterii i akumulatorów (w tym UPS-ów). Wystarczy dodać ten sprzęt do listy.

Sankcje za nieprzestrzeganie przepisów

Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEE), w tym ze zużytym sprzętem oświetleniowym, może skutkować różnymi sankcjami, które są określone w przepisach. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz Ustawa o odpadach przewidują możliwość nałożenia administracyjnych kar pieniężnych na podmioty, które nie przestrzegają przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem oświetleniowym. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej może sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych, w zależności od rodzaju i zakresu naruszenia. Ponadto, Ustawa o odpadach, za postępowanie wbrew zawartym w niej przepisom, oprócz grzywny przewiduje w niektórych przypadkach również karę aresztu.

Aby uniknąć przytoczonych sankcji ważne jest to, aby przestrzegać przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem oświetleniowym. Ponadto, regularne śledzenie aktualnych regulacji prawnych, współpraca z ElektroEko przy przekazywaniu zużytego oświetlenia i pozostałego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz prowadzenie odpowiedniej ewidencji wytwarzanych odpadów to kluczowe kroki, które pomogą w należytym spełnieniu obowiązków ustawowych i ochronie środowiska.

Artykuł powstał we współpracy z firmą LEDVANCE oraz z ElektroEko Organizacją Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego S.A.

Firma LEDVANCE nieustannie dąży do minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko poprzez projektowanie swoich produktów w taki sposób, aby już jako zużyty sprzęt oświetleniowy były łatwe w przetwarzaniu. Dodatkowo, firma ta podejmuje różne inicjatywy i wdraża programy mające na celu ochronę środowiska. Jedną z nich jest edukacja konsumentów oraz użytkowników profesjonalnych w zakresie właściwego postępowania ze zużytym sprzętem oświetleniowym. Dzięki ścisłej współpracy z ElektroEko, największą w Polsce organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, firma LEDVANCE skutecznie realizuje swoje ustawowe obowiązki w zakresie zbiórki i przetwarzania zużytego sprzętu, przyczyniając się do ochrony środowiska i do promowania idei zrównoważonego rozwoju.

www.oddajdoelektrosmieci.pl

Artykuł Już nie świeci? Oddaj do elektrośmieci pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.