Na drodze do neutralności emisyjnej nie wystarczy przestawić się na OZE. Energetyka musi podejmować także działania, które pozwolą jej osiągać zerowy współczynnik ocieplenia globalnego (GWP, ang. Global Warming Potential) w obszarze wytwarzania i przesyłu energii. Krokiem w tym kierunku jest unijne zalecenie w sprawie stosowania sześciofluorku siarki.

Izolacyjne wyzwania

Zrównoważony rozwój, a także wyjątkowa troska o środowisko naturalne są elementem strategii wielu firm. Stoen Operator, odpowiedzialny za dostawy energii elektrycznej na terenie Warszawy, od wielu lat wdraża innowacyjne rozwiązania i wspiera inicjatywy ekologiczne. W swoich działaniach wykorzystuje technologie, które ograniczają niekorzystny wpływ na otoczenie. Jest to ważny element transformacji energetycznej kraju i wsparcia OZE.

Wzrost popularności „zielonej energii” bezpośrednio przekłada się na rozwój infrastruktury elektroenergetycznej. To, z kolei, oznacza zwiększoną emisję SF₆, który jest wykorzystywany w rozdzielnicach wysokiego i średniego napięcia jako izolator. Ten związek chemiczny jest jednym z najsilniejszych gazów cieplarnianych, a ponieważ utrzymuje się w atmosferze przez bardzo długi czas, to jego wpływ na klimat jest długotrwały. Co niezwykle ważne, SF₆ ma bardzo wysoki współczynnik GWP, zatem jego potencjał cieplny 25 tys. razy wyższy niż CO₂.

Z tego powodu już dekadę temu Unia Europejska zakazała stosowania tego gazu w różnych produktach, a teraz stopniowo wycofuje się go z energetyki. Zgodnie z wymaganiami Parlamentu Europejskiego oraz Rady UE od 1 stycznia 2028 roku nie może on być wykorzystywany w nowych urządzeniach energetycznych o napięciu do 123 kV. O dwa lata wcześniej, od 1 stycznia 2026 roku, zostanie całkowicie wycofany z rozdzielnic średniego napięcia (do 24 kV).

Ekologiczne alternatywy

Propozycje nowych regulacji, które mają na celu ograniczenie emisji gazów fluorowanych, Komisja Europejska przedstawiła w 2022 roku. Parlament Europejski zatwierdził ten plan w 2023 roku, a ostateczna wersja została uzgodniona na początku października. Zgodnie z nią do 2050 roku gazy te zostaną całkowicie wycofane z użycia.

Sektor energetyki już od pewnego czasu przygotowywał się do takich wymogów. Na rynku dostępne są alternatywne technologie i substancje, które zastąpią SF6. Wykorzystuje się w tym zakresie np. powietrze, próżnię oraz mieszanki gazów (w tym CO2) lub mieszanki gazów naturalnych.

Unijne zalecenia w lokalnym wydaniu

Rozdzielnice odgrywają istotną rolę w bezpiecznym i efektywnym działaniu systemu elektroenergetycznego. Ponieważ unijne rozporządzenie zacznie wchodzić w życie już za kilka miesięcy, polscy operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Przesyłu i Rozdziału Energii opracowali zasady zakupu nowych urządzeń z SF₆. Przygotowany dla producentów takich rozwiązań komunikat informuje o nowych wymogach i rekomenduje uwzględnienie ich w procesach produkcji, dostawy i dokumentowania urządzeń dla sieci OSD.

Jedną z pierwszych rozdzielnic wysokiego napięcia wolną od sześciofluorku siarki będzie model typu 8VN1 produkcji firmy Siemens Energy. Zostanie on zamontowany w stołecznej sieci elektroenergetycznej obsługiwanej przez Stoen Operator, w RPZ Batory. W ramach tej inwestycji wykonawca dostarczy pole mobilne oparte również na rozdzielnicy 8VN1 wyposażonej w niekonwencjonalne przekładniki małych mocy. Rozwiązanie to wpisuje się w politykę redukcji SF₆ obu firm oraz innowacyjny charakter tego przedsięwzięcia.

Źródło: Stoen Operator

Artykuł Polska energetyka odchodzi od SF6 w rozdzielnicach wysokiego i średniego napięcia pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Ekosłup z funkcją doniczki pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Wcale nie było tak łatwo ją znaleźć! A w środku:

Krok od tragedii…

Bo projektantce “nie podobał się wygląd nowej stacji”

Artykuł Zielona stacja transformatorowa na osiedlu w Trójmieście pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Uprawa energetyczna w Górce pod Koninem pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Elektrownia Szczytowo-Pompowa Żarnowiec o mocy 716 MW w miejscowości Czymanowo nad Jeziorem Żarnowieckim została uruchomiona w 1983 roku. Wybór lokalizacji na północy Polski był spowodowany potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa pracy Krajowego Systemu Energetycznego (KSE), ponieważ stabilność dostaw energii elektrycznej w tamtym czasie była zagrożona. Elektrownia miała również zapewnić wyższy standard i bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej. Ponadto, intensywnie rozwijające się Trójmiasto wymagało coraz większych dostaw energii.  

– Największa w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa W Żarnowcu od 40 lat stanowi pewne źródło energii, przyczyniając się do stabilnej pracy Krajowego Systemu Energetycznego. Obecnie, w dobie transformacji energetycznej i rosnącej ilości odnawialnych mocy w systemie, elektrownie, jak ta w Żarnowcu, zyskują na znaczeniu z uwagi na to, że pełnią także funkcję wielkoskalowego magazynu zielonej energii. Z uwagi na strategiczne położenie oraz ze względu na rozwój morskich farm wiatrowych na północy Polski przy elektrowni planowana jest budowa największego w Europie bateryjnego magazynu energii elektrycznej o mocy co najmniej 200 MW oraz pojemności przekraczającej 820 MWh – mówi Wojciech Dąbrowski, prezes zarządu PGE Polskiej Grupy Energetycznej.

Obecnie Elektrownia Żarnowiec to obiekt nowoczesny i zmodernizowany. Generalny program modernizacji ESP Żarnowiec został opracowany w latach 2000-2006. Prace trwały do 2012 r. Przeprowadzona modernizacja przyniosła znaczące usprawnienie pracy, zarówno w wymiarze operacyjnym, jak i ekonomicznym. 

Jak działa elektrownia szczytowo-pompowa?

Elektrownia szczytowo-pompowa Żarnowiec wykorzystuje energię kinetyczną i potencjalną wody płynącej lub zatrzymanej w zbiornikach do generowania energii elektrycznej. W momentach gdy zaczyna brakować energii, np. w godzinach szczytu, następuje zrzut wody z górnego zbiornika do dolnego, co napędza turbiny, które przekształcają ruch w energię kinetyczną. Z kolei w momentach nadwyżki energii następuje przepompowanie wody z dolnego zbiornika do górnego, gdzie jest przechowywana jako energia potencjalna. 

Zbiornik górny elektrowni jest budowlą sztuczną, stworzoną do magazynowania energii elektrycznej. Jego powierzchnia całkowita wynosi 135 ha. Zbiornik może pomieścić aż 13,8 mln m³ wody, co czyni go znaczącym zasobem wody gotowej do wykorzystania w procesie generacji energii. W zbiorniku górnym można zgromadzić wodę umożliwiającą produkcję około 3 600 000 kWh. Ta ogromna zdolność magazynowania i oddawania energii pozwala na zasilenie systemu elektro­energetycznego przez ok. 5,5 godz. – w sposób ciągły o mocy 700 MW.

Bateryjny Magazyn Energii Elektrycznej w Żarnowcu

Obecnie przy elektrowni planowana jest budowa największego w Europie bateryjnego magazynu energii elektrycznej o mocy co najmniej 200 MW oraz pojemności przekraczającej 820 MWh. Docelowo zapewni on spójny i zrównoważony dostęp do energii w okresach zwiększonego zapotrzebowania na nią, jak również zwiększy możliwości stabilizacji Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz ułatwi rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych. Jest to szczególnie ważne, za względu na rozwój morskich farm wiatrowych na północy Polski. Lokalizacja magazynu przy ESP Żarnowiec jest oddalona o ok. 10 km od Morza Bałtyckiego, gdzie PGE w ciągu najbliższych kilku lat wybuduje morskie farmy wiatrowe o łącznej mocy 3,5 GW.  

Należąca do Grupy Kapitałowej PGE spółka PGE Energia Odnawialna jest obecnie największym producentem zielonej energii w Polsce. Posiada 21 farm wiatrowych, 29 elektrowni wodnych przepływowych, 4 elektrownie szczytowo-pompowe oraz 31 farm fotowoltaicznych. Łączna moc zainstalowana wszystkich obiektów wynosi ok. 2520 MW. 

Źródło: PGE

Artykuł Elektrownia Szczytowo-Pompowa Żarnowiec pracuje od 40 lat pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Nie dotyczy prosumentów

Artykuł Zakaz wjazdu ⛔ pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Magazyn energii odnawialnej pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Instalacja PV na gruncie w okolicy Parku Troparewskiego, Moskwa 2019

Artykuł Fotowoltaika w cieniu drzewa pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Lampa hybrydowa solarno-wiatrowa w jednej z podlaskich wsi.

Artykuł Lampa uliczna hybrydowa pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Michael Shellenberger – ekolog i aktywista klimatyczny, współautor Manifestu Ekomodernistów, promotor odnawialnych źródeł energii tłumaczy dlaczego zmienił swoje zdanie na temat energii jądrowej.

Artykuł Dlaczego odnawialne źródła energii nie mogą ocalić planety? pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.