Coraz więcej odbiorców energii z nowymi licznikami

Zakrojona na szeroką skalę krajowa wymiana opomiarowania energii elektrycznej na liczniki zdalnego odczytu (LZO) wchodzi w kolejną fazę. W stołecznej sieci Stoen Operator zainstalował nowe urządzenia już u ponad 380 tysięcy odbiorców. Te działania – wynikające z prawa energetycznego – są częścią unijnego planu zastępowania tradycyjnych liczników prądu nowoczesnymi miernikami. Umożliwiają one zdalne przesyłanie odczytów i samodzielną kontrolę zużycia przez użytkowników.

Znaczące postępy w stołecznym programie wymiany

Obecnie w Polsce na szeroką skalę odbywa się instalacja inteligentnych liczników energii elektrycznej. W stolicy za realizację programu odpowiada Stoen Operator. Spółka do końca lutego br. zamontowała już 380 tysięcy urządzeń, co odpowiada 33 proc. wszystkich liczników w tej sieci.

– Nowe urządzenia zyskali już mieszkańcy czterech warszawskich dzielnic – Bemowa, Pragi-Południe, Pragi-Północ i Targówka. Obecnie prowadzimy wymiany na Białołęce. Do końca 2025 zakładamy zwiększenie liczby odbiorców z licznikami zdalnego odczytu do 520 tysięcy, a do 2027 r. będzie to około 880 tysięcy, czyli 65 proc. – mówi Jakub Tomczak, dyrektor Pionu Zarządzania Pomiarami Stoen Operator.

Do 4 lipca 2031 r. przepisy wymagają, aby 100 proc. odbiorców końcowych miało zainstalowane takie liczniki.

Samodzielny odczyt poziomu zużycia

Pomimo że znaczna część odbiorców energii posiada nowe urządzenia, nie wszyscy jeszcze wiedzą, jak należy odczytywać ich wskazania. Stoen Operator przygotował prostą instrukcję dotyczącą danych, które można sprawdzić bezpośrednio na wyświetlaczu LZO. Są to przede wszystkim: oznaczenie kodu grupy taryfowej danego klienta i wielkość zużycia podawaną w kWh.

Zalety nowych liczników

Inteligentne opomiarowanie przynosi znaczne korzyści zarówno operatorom, jak i klientom. Zastępuje ono tradycyjne liczniki elektroniczne, które służyły do pomiaru zużycia energii przez ostatnich 20 lat.

– Nowe urządzenia automatycznie monitorują, gromadzą i przesyłają informacje nie tylko o zużyciu prądu, ale również o przerwach w dostawie energetycznej czy innych incydentach, takich jak np. próby manipulowania licznikiem. Dzięki temu nie trzeba już samodzielnie przekazywać odczytów do firmy energetycznej, czy wpuszczać do domu inkasenta – poza sytuacjami awaryjnymi. To rozwiązanie komfortowe zarówno dla konsumenta, jak i dla dostawcy. Należy jednak pamiętać, że rozliczenie za energię według danych rzeczywistych lub prognoz zależy od warunków umowy z danym sprzedawcą energii, na co operator nie ma wpływu – zauważa Jakub Tomczak.

Liczniki nowej generacji są niezwykle precyzyjne i dzięki nim można w dowolnym momencie poznać poziom pobranej energii. Użytkownik energii nie musi już polegać na prognozach zużycia, lecz płaci jedynie za rzeczywistą ilość wykorzystanego prądu. Zdalny odczyt liczników pomaga na bieżąco śledzić pobór energii. Przekłada się to na efektywne zarządzanie jej zużyciem i potencjalne oszczędności. Dostęp do dokładnych, rzeczywistych informacji o poziomie zużycia energii może skłonić do zmiany nawyków, co pozwoli zaoszczędzić nawet 10 proc. wcześniej wykorzystywanej energii elektrycznej.

Dodatkowymi zaletami inteligentnego opomiarowania są możliwość skorzystania z taryf dynamicznych oraz prostszy sposób rozliczania i płatności za energię.

Nowoczesne liczniki przesyłają dane bezpośrednio do firmy energetycznej, a to ułatwia naprawę usterek, wykrywanie przyczyn awarii lub rozwiązywanie innych problemów pojawiających się na linii dostawca – odbiorca.

Bezpieczny odczyt licznika energii

Stołeczny OSD podkreśla, że priorytetem podczas realizacji kompleksowego Programu AMI (Advanced Metering Infrastructure) jest ochrona danych. Urządzenia montowane przez Stoen Operator spełniają najwyższe normy bezpieczeństwa cybernetycznego. Już na etapie przetargu zostały poddane szczegółowym badaniom w laboratorium, gdzie sprawdzano ich funkcje, metrologię oraz poziom cyberbezpieczeństwa.

Inteligentne liczniki nie udostępniają informacji na temat tego, jakie urządzenia są w danym momencie używane w konkretnym mieszkaniu czy domu. Kluczowe jest to, że zebrane przez urządzenia miernicze dane są skutecznie chronione przed dostępem osób nieuprawnionych. Komunikaty przesyłane pomiędzy elementami inteligentnej sieci są szyfrowane przy użyciu protokołów równie zaawansowanych jak te stosowane w bankowości internetowej. Dodatkowo Stoen Operator zapowiada regularne przeprowadzanie analiz bezpieczeństwa cybernetycznego urządzeń i systemów, również pod kątem potencjalnych ataków hakerskich. Dlatego nie ma powodów do obaw o bezpieczeństwo danych. 

Nowoczesne liczniki zdalnego odczytu będą montowane u wszystkich odbiorców energii elektrycznej. Wymiana starego urządzenia na nowe jest nie tylko obowiązkowa, ale też, co ważne – w pełni bezpłatna. Koszty ponosi operator systemu dystrybucyjnego. Wymiana i instalacja liczników zdalnego odczytu jest współfinansowana z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU-RTS (Funduszu Modernizacyjnego). Więcej informacji o programie wymian w sieci Stoen Operator, infografika pokazująca, jak odczytywać pomiar, a także harmonogram wymian są dostępne na stronie https://www.stoen.pl/pl/strona/liczniki-zdalnego-odczytu.

Niniejszy materiał został dofinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Stoen Operator Sp. z o.o.

Artykuł Jak odczytać wskazania z licznika zdalnego odczytu? Najważniejsze kody w grupie taryfowej G11 i G12 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Dlaczego efektywność energetyczna to więcej niż tylko oszczędność?

W kontekście gospodarczym, inwestycje w efektywność energetyczną to nie tylko sposób na obniżenie kosztów operacyjnych. To również strategiczny krok w kierunku zrównoważonego rozwoju, budowania przewagi konkurencyjnej oraz spełniania wymogów środowiskowych, takich jak ESG czy Zielony Ład.

Firmy, które świadomie zarządzają zużyciem energii, są lepiej przygotowane na zmienność rynku i oczekiwania inwestorów, klientów oraz partnerów biznesowych. Co istotne – efektywność to nie tylko technologia. To również dane, procesy i kultura organizacyjna. Jak podkreślają specjaliści z Bureau Veritas, realne rezultaty przynosi dopiero podejście systemowe – np. zgodne z normą ISO 50001.

Przemysł ciężki i produkcja: największy potencjał oszczędności

Branże energochłonne, takie jak hutnictwo, przemysł chemiczny, produkcja cementu czy metali, należą do grupy o największym potencjale oszczędności energetycznych. Wysokie zużycie energii wynika tutaj z intensywnych procesów cieplnych, napędowych i mechanicznych.

Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), możliwości poprawy efektywności w przemyśle sięgają nawet 26%. Wdrażanie nowoczesnych rozwiązań – takich jak odzysk ciepła, modernizacja układów napędowych czy systemów sprężonego powietrza – może przynieść firmom wielomilionowe oszczędności rocznie. Dodatkowo, firmy zyskują możliwość ubiegania się o białe certyfikaty oraz środki z programów krajowych i unijnych, co przyspiesza zwrot z inwestycji.

Zwiększenie efektywności energetycznej jest także coraz częściej warunkiem uzyskania finansowania z programów unijnych czy środków krajowych, a także spełnienia wymogów dużych kontrahentów w ramach łańcucha dostaw.

Budownictwo i nieruchomości: korzyści dla deweloperów i zarządców

Sektor budownictwa odpowiada za ok. 40% całkowitego zużycia energii w UE. W przypadku budynków mieszkalnych i komercyjnych ogromne znaczenie ma jakość izolacji, sprawność systemów grzewczych i wentylacyjnych oraz inteligentne zarządzanie zużyciem mediów.

Deweloperzy coraz częściej projektują budynki zgodnie z wymaganiami certyfikatów BREEAM i LEED, które premiują niskie zapotrzebowanie na energię. Zarządcy nieruchomości wdrażają z kolei automatyczne systemy kontroli zużycia – np. BMS (Building Management Systems), które pozwalają dynamicznie reagować na zmiany w użytkowaniu budynków.

Inwestycje w poprawę efektywności energetycznej nie tylko zmniejszają koszty eksploatacji, ale także zwiększają wartość nieruchomości i komfort jej użytkowników. Co istotne, od 2028 roku planowane są unijne wymogi dotyczące zerowej emisji nowych budynków, co jeszcze mocniej podkreśla znaczenie inwestycji w energooszczędne rozwiązania już dziś.

Logistyka i transport: mniej paliwa, większa wydajność

Firmy transportowe i logistyczne odczuwają wzrost cen paliw niemal natychmiast. Z tego względu inwestycje w efektywną flotę, szkolenia z ecodrivingu, systemy telematyczne oraz logistykę opartą na danych stają się nieodzowne.

Efektywność energetyczna w transporcie to również mądre planowanie tras, ograniczanie jazd pustych, konsolidacja ładunków i wdrażanie pojazdów niskoemisyjnych. Duże centra logistyczne dodatkowo korzystają z fotowoltaiki oraz inteligentnych systemów zarządzania oświetleniem i chłodzeniem.

Firmy, które wdrażają takie rozwiązania, nie tylko oszczędzają, ale również lepiej wypadają w ocenie partnerów biznesowych i instytucji finansujących.

Hotele i gastronomia: ograniczanie strat bez obniżenia jakości

Branża HoReCa charakteryzuje się wysokim zużyciem energii, szczególnie w kuchniach, systemach HVAC oraz oświetleniu. Wdrożenie energooszczędnych urządzeń kuchennych, LED-owego oświetlenia, systemów odzysku ciepła i automatyki pokojowej przynosi znaczące obniżenie rachunków przy jednoczesnym utrzymaniu standardów obsługi klienta.

Nowoczesne hotele stosują inteligentne systemy zarządzania pokojami, które automatycznie dostosowują temperaturę, oświetlenie i wentylację w zależności od obecności gości. Takie podejście wspiera zarówno efektywność, jak i zrównoważony wizerunek marki – coraz ważniejszy w oczach świadomych konsumentów.

Sektor IT i centra danych: wyścig po efektywność

Zapotrzebowanie na moc obliczeniową rośnie z każdym rokiem, a wraz z nim – zużycie energii w centrach danych. W przypadku dużych serwerowni, efektywność chłodzenia i sprawność energetyczna infrastruktury IT mają kluczowe znaczenie.

Rozwiązania takie jak „free cooling”, wykorzystanie chłodu nocnego, separacja ciepłych i zimnych korytarzy czy migracja do chmury obliczeniowej pozwalają firmom IT znacząco ograniczyć pobór mocy. Z danych rynkowych wynika, że nawet 40-50% zużycia energii w typowym centrum danych pochłania chłodzenie, dlatego każda optymalizacja w tym obszarze przekłada się na realne korzyści.

Która branża zyska najwięcej na inwestycji w efektywność energetyczną?

Każdy z analizowanych sektorów ma inne wyzwania i inne możliwości optymalizacji, jednak najwięcej zyskać może przemysł – szczególnie ten, który charakteryzuje się dużą skalą zużycia energii w procesach produkcyjnych. To właśnie tam potencjał oszczędności liczony jest często w milionach złotych rocznie. Nie oznacza to jednak, że mniejsze firmy czy inne branże powinny ignorować temat – wręcz przeciwnie.

Odpowiednio wdrożona efektywność energetyczna może być przewagą konkurencyjną niezależnie od skali działalności. Korzyści obejmują nie tylko oszczędności finansowe, ale także lepszy wizerunek, zgodność z regulacjami i przygotowanie na przyszłe zmiany legislacyjne związane z neutralnością klimatyczną.

W dobie niestabilności rynku energetycznego, świadome zarządzanie energią staje się jednym z najważniejszych elementów strategii operacyjnej – niezależnie od tego, czy firma działa w sektorze przemysłowym, usługowym czy technologicznym. To nie tylko dobra praktyka, ale wręcz konieczność, jeśli myślimy o stabilnym i odpornym biznesie w dłuższej perspektywie.

Podsumowując, każda branża może zyskać na poprawie efektywności energetycznej – choć zakres i sposób wdrożenia będą inne. Największy potencjał oszczędności drzemie w sektorze przemysłowym, ale równie istotne zmiany można wdrożyć w logistyce, nieruchomościach, HoReCa czy IT. Efektywność energetyczna nie jest jedynie narzędziem optymalizacji – to fundament nowoczesnego i zrównoważonego biznesu.

Artykuł Które branże mogą najbardziej skorzystać na efektywności energetycznej? Przykłady i najlepsze praktyki pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.