Zestaw fotowoltaiczny „plug-and-play” na balkonie miał być sposobem na niższe rachunki. Tymczasem dla jednego z mieszkańców Śląska stał się początkiem sporu ze spółdzielnią mieszkaniową. Zarząd spółdzielni postawił mu twardy warunek: lokator może zostawić panele, pod warunkiem że… wymieni instalację elektryczną w całym pionie budynku.
Historia opisana przez portal wyborcza.biz rzuca nowe światło na bariery, z jakimi mierzą się mieszkańcy bloków chcący korzystać z OZE. Lokator zamontował niewielką instalację o mocy 800 W – typowe dwa panele z mikroinwerterem. Choć dopełnił formalności w zakładzie energetycznym i posiada odpowiednie certyfikaty, to spółdzielnia uznała inwestycję za zagrożenie dla infrastruktury budynku.
Spór o fotowoltaikę balkonową w starym budownictwie
Balkonowe zestawy PV o mocy do 800 W są promowane jako proste i bezpieczne rozwiązanie obniżające rachunki za prąd. Pan Błażej, po uzyskaniu zgód od sąsiadów, zamontował taką instalację i wystąpił do spółdzielni o formalne zatwierdzenie. Odpowiedź zarządu była jednak negatywna i zawierała nakaz natychmiastowego demontażu.
Kluczowym argumentem spółdzielni stał się stan techniczny budynku. Zarząd wskazał, że w obiekcie funkcjonuje przestarzały układ zasilania TN-C (w którym funkcję ochronną i neutralną pełni wspólny przewód PEN) oraz występuje brak głównej szyny uziemiającej (GSU). Zdaniem spółdzielni, parametry te uniemożliwiają bezpieczne przyłączenie jakiejkolwiek instalacji wytwórczej.
Kontrowersyjne wymagania modernizacyjne
Sytuacja zaostrzyła się, gdy inwestor zaproponował wykonanie uziemienia do swojego mieszkania na własny koszt. Spółdzielnia postawiła warunek zaporowy: pełna modernizacja wewnętrznej instalacji elektrycznej (WLZ) w całym budynku, opracowanie projektu przez uprawnionego projektanta oraz zapewnienie nadzoru inwestorskiego – wszystko sfinansowane przez jednego lokatora.
Warto zauważyć, że operator systemu dystrybucyjnego (OSD) nie zgłosił zastrzeżeń co do bezpieczeństwa samej instalacji pana Błażeja. Eksperci cytowani przez Wyborcza.biz sugerują, że powoływanie się na układ TN-C w tym kontekście może być traktowane jako „wytrych” prawno-techniczny, mający na celu wymuszenie demontażu paneli, a nie realną troskę o bezpieczeństwo sieci.
Choć od strony technicznej spór dotyczy standardów bezpieczeństwa elektrycznego, od strony prawnej kluczowy jest status elewacji i balkonów jako części wspólnych nieruchomości:
- Mec. Anna Skubiszyńska podkreśla, że przed zakupem paneli należy sprawdzić statut spółdzielni.
- Brak jasnych uregulowań sprawia, że zarządcy mogą dowolnie interpretować wpływ mikroinstalacji na istniejącą infrastrukturę.
Z punktu widzenia obowiązujących norm, przejście z układu TN-C na TN-S (z rozdzielnym przewodem ochronnym PE i neutralnym N) jest standardem przy modernizacjach, jednak obciążanie kosztami takiej przebudowy całego pionu jednego mieszkańca budzi ogromne kontrowersje i wydaje się działaniem zaporowym.
Źródło: wyborcza.biz – „Znowu walczą z fotowoltaiką. Pan Błażej szykanowany przez spółdzielnię”
Pułapki formalne dla prosumentów w blokach
Przypadek ze Śląska pokazuje, że największym problemem nie są przepisy ogólnokrajowe, a wewnętrzne regulaminy spółdzielni i ich interpretacja przez zarządy.
- Zgoda na ingerencję w część wspólną: Balustrada i elewacja są częścią wspólną nieruchomości. Montaż paneli na zewnątrz zawsze wymaga pisemnej zgody zarządcy.
- „Złośliwość rzeczy martwych” czy troska o sieć? Eksperci wskazują, że żądanie modernizacji całego bloku może być formą „straszaka” mającego zniechęcić innych lokatorów do podobnych inwestycji.
Sprawa ze Śląska to sygnał, że brakuje jasnych i ogólnopolskich wytycznych dla „fotowoltaiki balkonowej” w starym budownictwie mieszkaniowym. Czy spółdzielnia ma prawo żądać modernizacji całego bloku? Wydaje się to rażącą nadinterpretacją przepisów, jednak dopóki kwestie te nie zostaną uregulowane ustawowo, każdy prosumenci w bloku musi liczyć się z oporem materii.
O czym pamiętać przed montażem?
- Zawsze występuj o pisemną zgodę administracji przed zakupem sprzętu.
- Upewnij się, że Twój mikroinwerter posiada polską certyfikację.
- Zleć montaż uprawnionemu elektrykowi – protokół z pomiarów i oświadczenie o poprawności wykonania to Twoja główna linia obrony w sporze.
