W sobotę 3 stycznia 2026 r. doszło do jednego z najpoważniejszych w skutkach aktów sabotażu na sieć elektroenergetyczną Berlina. W wyniku podpalenia mostu kablowego nad kanałem Teltow przerwane zostały kluczowe powiązania sieciowe, co doprowadziło do rozległego blackoutu w południowo-zachodnich dzielnicach stolicy Niemiec. Awaria sieci pozbawiła prądu ponad 45 tys. gospodarstw domowych oraz ponad 2200 przedsiębiorstw. W wyniku zdarzenia znacząco ucierpiały również usługi publiczne, m.in. ogrzewanie, łączność i mobilność.
Z informacji opublikowanych przez stołecznego operatora systemu dystrybucyjnego Stromnetz Berlin wynika, że bezpośrednią przyczyną blackoutu był pożar mostu kablowego biegnącego nad kanałem Teltow w dzielnicy Lichterfelde. Płomienie uszkodziły kilka kabli wysokiego i średniego napięcia, odcinając kluczowe połączenia sieciowe zasilające dużą część południowego Berlina. Pożar został ugaszony, ale rozległe uszkodzenia infrastruktury elektrycznej wymuszają czasochłonne prace naprawcze.
Pożar wybuchł w sobotę około godziny 6:00 rano w strategicznym punkcie przesyłowym, którym przebiegają linie wyprowadzające moc z elektrowni gazowej Lichterfelde. Według oświadczenia operatora sprawcy użyli ładunków zapalających, aby trwale uszkodzić połączenia kablowe.
Do ataku przyznała się lewicowa grupa ekstremistyczna „Vulkangruppe”, swoje działanie motywując walką z „przemysłem kopalnym” i niekontrolowaną cyfryzacją (rozbudowa centrów danych AI). To ta sama grupa, która w 2024 r. była odpowiedzialna za atak na sieć zasilającą niemiecką fabrykę Tesli pod Berlinem.
Incydent nad kanałem Teltow wymusił natychmiastowe wyłączenie uszkodzonego odcinka. Ze względu na mroźną aurę i temperatury poniżej 0°C, sytuacja stała się krytyczna dla odbiorców korzystających z miejskiej sieci ciepłowniczej, której pompy i systemy automatyki są zasilane energią elektryczną z lokalnej sieci.
Zakres zniszczeń infrastruktury energetycznej:
- Doszczętnie spalone zostały trzy linie kablowe wysokiego napięcia 110 kV,
- Uszkodzeniu uległo dziesięć linii średniego napięcia 10/20 kV,
- Zniszczone trasy kablowe na moście, co uniemożliwia proste „przełączenie” obciążeń na inne nitki.
Operator podkreśla, że ze względu na rozległe uszkodzenia kabli oraz trudne warunki pogodowe (śnieg i mróz) prace naprawcze przebiegają wolniej niż pierwotnie zakładano, co tłumaczy przedłużenie terminu pełnej odbudowy zasilania. Pełne przywrócenie dostaw energii może potrwać do czwartku 8 stycznia. Na miejscu jest ponad 100 monterów i techników, którzy pracują w systemie zmianowym 24/7.
Główne trudności i wyzwania podczas naprawy to:
- Niskie temperatury: Utrudniają one prace ziemne i montaż muf kablowych na nowych odcinkach przewodów (wymagane są specjalne namioty grzewcze). Kable 110 kV wymagają niezwykle precyzyjnego montażu muf w warunkach wysokiej czystości i odpowiedniej temperatury, co przy obecnych mrozach w Berlinie stanowi największe wyzwanie inżynieryjne.
- Konieczność wymiany całych sekcji: Ze względu na stopień degradacji izolacji XLPE (polietylen sieciowany) pod wpływem wysokiej temperatury pożaru, konieczna jest wymiana całych odcinków magistrali, a nie tylko ich punktowa naprawa.
Jeszcze przed fizyczną naprawą spalonych kabli operator podejmuje próby tymczasowego „przepinania” obciążeń na inne stacje (Umspannwerke), co pozwoliło przywrócić zasilanie u części odbiorców.
Aktualizacja: Zarządzanie kryzysowe i pomoc mieszkańcom Berlina
Choć udało się przywrócić zasilanie do 14 tys. odbiorców to pozostałe 31 tys. domów i tysiące firm muszą czekać na usunięcie awarii do czwartku. Sytuację pogarszają mrozy i paraliż komunikacyjny.
Sabotaż na moście kablowym nad Kanałem Teltow uderzył nie tylko w odbiorców indywidualnych, ale sparaliżował kluczowe systemy miejskie:
- Kolej S-Bahn i regionalna: Wstrzymano ruch na liniach S1 (między Zehlendorf a Wannsee) oraz S7 (między Charlottenburg a Poczdamem). Powodem jest brak zasilania systemów sterowania ruchem (nastawni). Wprowadzono komunikację zastępczą.
- Edukacja: Ponad tuzin szkół w dzielnicy Steglitz-Zehlendorf pozostanie zamkniętych co najmniej do środy. Dla dzieci, których rodzice nie mogą zapewnić opieki, zorganizowano świetlice awaryjne w innych placówkach.
- Łączność: Policja ostrzega przed możliwymi przerwami w działaniu telefonii komórkowej i stacjonarnej na dotkniętym obszarze.
Władze dzielnicy oraz organizacje pomocowe (m.in. Niemiecki Czerwony Krzyż) uruchomiły szeroko zakrojone działania wspierające:
- Schroniska awaryjne: Otwarto punkty noclegowe i ogrzewalnie (m.in. w Cole Sports Center i ratuszu w Zehlendorf), gdzie mieszkańcy mogą się ogrzać, otrzymać ciepły posiłek oraz naładować telefony.
- Punkty kontaktowe (Emergency Call Centres): Straż pożarna wyznaczyła specjalne lokalizacje (m.in. Mexikoplatz, dworzec S-Bahn Wannsee), gdzie w razie awarii sieci telefonicznej można osobiście zgłosić nagły wypadek.
- Bezpieczeństwo: Na ulice skierowano dodatkowe 300 funkcjonariuszy policji. Zwiększono liczbę patroli, zwłaszcza po zmroku, a wybrane obszary są doświetlane za pomocą mobilnych masztów oświetleniowych.
Straż pożarna wydała kategoryczny zakaz używania gazowych grzejników wewnątrz pomieszczeń oraz apeluje o szczególną ostrożność przy używaniu świec. Mieszkańcy są proszeni o sprawdzanie, czy ich sąsiedzi – zwłaszcza osoby starsze i wymagające opieki – nie potrzebują pomocy w związku z niedziałającym ogrzewaniem.
Źródła: Kryzysowa strona operatora Stromnetz Berlin, berlińska Straż Pożarna, Urząd Miasta berlin.de
