17 maja 2021 r. doszło do jednego z największych i najbardziej spektakularnych incydentów w historii polskiej elektroenergetyki. W wyniku zdarzenia z systemu rzeczywiście wyłączono 10 z 11 bloków, co przełożyło się na nagłą utratę ok. 3640 MW mocy. Szczegółowy raport opublikowany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) wykazał, jak dokładnie doszło do tej sytuacji.

Materiał opracowany na podstawie ustaleń wewnętrznej Komisji Badania Zakłócenia w PSE

Przebieg zdarzenia

• Błąd człowieka: Podczas prac związanych z instalacją nowej automatyki w polu Ołtarzew, dyżurny stacji pomylił szafki sterownicze.
• Zwarcie: Wycofał blokadę zabezpieczającą, co doprowadziło do zadziałania uziemnika i wywołania zwarcia o charakterze łukowym.
• Reakcja systemu: Z powodu zwarcia nastąpił potężny spadek napięcia. Zabezpieczenia w samej Elektrowni Bełchatów zadziałały prawidłowo – aby chronić generatory przed uszkodzeniem, odłączyły od sieci pracujące bloki energetyczne.

Czynniki potęgujące awarię

• Ukryte wady: Skutki błędu ludzkiego zostały poważnie spotęgowane przez trudnowykrywalne wady samej stacji w Rogowcu.
• Problem z uziemieniem: Uziemienie stacji pochodzące z lat 80. okazało się niezgodne z pierwotnym projektem, przez co nie było w stanie odprowadzić tak dużego prądu zwarciowego.

Jak poradzono sobie z kryzysem?

Z perspektywy krajowej było to ogromne wyzwanie, ponieważ nagle z systemu ubyło blisko 10% ówczesnej mocy wytwórczej. Do katastrofy (blackoutu) jednak nie doszło, ponieważ Polskie Sieci Elektroenergetyczne natychmiast zareagowały:

1. Uruchomienie rezerw: Błyskawicznie aktywowano rezerwy wirujące w innych elektrowniach oraz uruchomiono generację w elektrowniach szczytowo-pompowych.
2. Pomoc zagraniczna: Uruchomiono awaryjny import energii elektrycznej z systemów sąsiedzkich (m.in. z Niemiec, Czech i Słowacji).

Jak przekazał za pomocą Twittera Konrad Purchała, Dyrektor Departamentu Zarządzania Systemem w PSE, łącznie Polska importowała 5,5 GW energii elektrycznej, z czego 3,5 GW nieplanowo:

Dzięki tym skoordynowanym działaniom braki mocy nie były odczuwalne dla indywidualnych odbiorców, a Elektrownia Bełchatów stopniowo przywracała swoje bloki do pracy jeszcze tego samego wieczoru. Całe zdarzenie podsumowano w oficjalnym podcaście PSE:

Awaria stacji elektroenergetycznej Rogowiec zwraca uwagę na konieczność dywersyfikacji źródeł energii [komentarz analityka]

Niedostępność elektrowni, odpowiadającej w danym momencie za 17% mocy krajowej, miałaby poważniejsze skutki, gdyby nie rezerwy mocy w elektrowniach krajowych i zagranicznych. Zdaniem ekspertów, awaria przypomina, jak istotny udział w zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw ma udział Polski w zintegrowanym Europejskim Rynku Energii. Nie bez znaczenia jest także dalsza dywersyfikacja źródeł wytwórczych, budowa mniejszych jednostek gazowych i inwestowanie w OZE.

Tym razem z tak ogromnej awarii udało się wyjść bez większych konsekwencji. Eksperci z branży energetycznej przypominają jednak o konieczności zadbania o bezpieczeństwo energetyczne w Polsce.

– Problem stanowi przede wszystkim budowa tak dużych elektrowni. Sytuację uratowało relatywnie małe zapotrzebowanie na energię elektryczną w systemie oraz dostępność rezerw mocy w elektrowniach krajowych i zagranicznych. Gdyby nie to, awaryjne wyłączenie elektrowni odpowiadającej w danym momencie za 17% mocy w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym, mogłoby mieć poważniejsze skutki. To pokazuje, jak ważny jest dalszy rozwój połączeń transgranicznych, bez których stabilność dostaw mogłaby być zagrożona. Ale nie tylko. Po raz kolejny okazuje się, że konieczna jest dywersyfikacja źródeł energii, budowa mniejszych, elastycznych jednostek gazowych i dalszy rozwój OZE w Polsce – powiedział Kamil Maziarz, Portfolio Analyst z Axpo Polska.  

Problem z koncentracją mocy w dużych blokach

17 maja o godz. 16:34 doszło do zakłócenia na stacji elektroenergetycznej Rogowiec, czego efektem było wyłączenie 10 bloków Elektrowni Bełchatów o łącznej mocy 3640 MW. Dzięki reakcji służb, Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) pracował stabilnie i został zbilansowany przy użyciu elektrowni szczytowo-pompowych, dostępnej rezerwy w krajowych elektrowniach, a także międzyoperatorskiemu importowi z Niemiec, Czech i Słowacji.

– W ramach międzyoperatorskiej wymiany międzysystemowej importowaliśmy do 1400 MW energii elektrycznej. Niewykluczone, że bez wsparcia naszych sąsiadów doszłoby do ograniczenia dostaw energii. Awaria ta przypomina nam, jak istotny udział w zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw ma udział Polski w zintegrowanym Europejskim Rynku Energii – dodaje Kamil Maziarz.

To nie pierwsza tego typu awaria, w której nagła niedostępność dużej mocy wymaga wzmożonych środków. Prawie rok wcześniej, w nocy z 21 na 22 czerwca 2020 r. ulewne deszcze doprowadziły do zalania elektrowni. Woda unieruchomiła taśmociągi z węglem, co spowodowało wyłączenie czterech bloków energetycznych. W tym samym czasie do awarii doszło też w innych elektrowniach, m.in. – Kozienice, Jaworzno czy Włocławek. Ograniczona przez żywioł produkcja nie była w stanie pokryć zapotrzebowania na energię, przez co jej cena na Rynku Bilansującym skoczyła do blisko 1300 zł/MWh. Tym razem, pomimo początkowego opublikowania cen w godzinach awarii na poziomie 1500 zł/MWh, ostatecznie zostały one skorygowane do wartości nieprzekraczających 370 zł/MWh.

Źródło: PSE/Axpo Polska

Artykuł Przyczyny i przebieg awarii na stacji elektroenergetycznej Rogowiec [17 maja 2021] pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

45-letnia prezes zarządu jednej ze spółek z siedzibą w województwie zachodniopomorskim oraz jej 55-letni mąż zostali tymczasowo aresztowani pod zarzutem kierowania zorganizowaną grupą przestępczą i oszustwem na szkodę Elektrowni Bełchatów w kwocie ponad 21 mln zł, zbrodni fakturowej i wielomilionowych uszczupleń podatkowych. Podejrzani zostali zatrzymani w Hiszpanii, gdzie ukrywali się przed organami ścigania. Byli poszukiwani Europejskim Nakazem Aresztowania. Teraz trafili do Polski i grożą im kary pozbawienia wolności w wymiarze nawet do lat 25 – poinformował rzecznik Prokuratury Regionalnej w Łodzi.

Przedstawione małżeństwu zarzuty to efekt ustaleń poczynionych w śledztwie prowadzonym przez Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Regionalnej w Łodzi oraz ABW Delegaturę w Łodzi, wszczętego w następstwie zawiadomienia pełnomocnika bełchatowskiej elektrowni. Zgromadzone dowody wskazują, że oszukańczy proceder trwał kilka lat i sprowadzał się przede wszystkim do sprzedaży pokrzywdzonej spółce rzekomo innowacyjnego i opatentowanego preparatu, którego użycie miało zminimalizować wytrącanie się w procesie produkcji energii osadów twardych (w absorberze instalacji odsiarczania spalin). Faktycznie natomiast do elektrowni trafiały woda kranowa z dodatkiem jedynie chloru i kwasu fosforowego. Zarzuty oszustwa obejmują kwotę łączną przekraczającą 21 mln zł.

W spółce zarządzanej przez 45-letnią podejrzaną dochodziło przy tym do fałszowania wyników prowadzonych przez firmę zewnętrzną badań, dotyczących skuteczności sprzedawanego „preparatu”. Dlatego też, dwóm pracownikom spółki już wcześniej przedstawione zostały zarzuty współudziału w przestępczym procederze. Kolejne zarzucone kobiecie i jej mężowi przestępstwa dotyczą tzw. zbrodni fakturowej oraz uszczupleń podatkowych na kwotę ponad 8 mln zł. Jak bowiem ustalono, wykorzystując sieć kontrolowanych, zarejestrowanych na osoby podstawione podmiotów gospodarczych, wprowadzali oni do obrotu szereg nie mających odzwierciedlenia w rzeczywistości faktur, po to aby zawyżyć koszty funkcjonowania spółki, co przekładało się na wysokość należności podatkowych. Wśród podejrzanych są także osoby, których dane wykorzystywane były w firmach uczestniczących w działalności przestępczej. Co do ośmiu z nich, po wyłączeniu materiałów dowodowych, skierowano już akt oskarżenia.  

Ponadto, zarzuty przyjęcia korzyści majątkowych od organizatorów procederu oszustwa, usłyszała jedna z zatrudnionych w Elektrowni Bełchatów kobiet. Dotyczą one pieniędzy w kwocie 20 tys. zł i sfinansowania zagranicznego wyjazdu.

W sprawie dokonano zabezpieczeń majątkowych na środkach pieniężnych oraz nieruchomościach, w tym na 4 mln zł na położonym w województwie zachodniopomorskim zabytkowym  pałacyku, w którym swoją siedzibę miała spółka 45-latki.

Aktualnie śledztwo toczy się przeciwko łącznie ośmiu podejrzanym, ma charakter rozwojowy. Planowane są kolejne zarzuty.

Źródło: Prokuratura Regionalna w Łodzi

Artykuł Przekręt w Elektrowni Bełchatów. Oszuści sprzedali do zakładu kranówkę za ponad 21 mln złotych pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Film dokumentujący m.in. wydobycie przy Elektrowni Bełchatów, plac budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu, produkcję w fabryce kotłów RAFAKO i pracę w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Podstaw Technologii i Konstrukcji Maszyn TEKOMA.

Na tle realiów roku 1986 swoje wizje związane z niedaleką przyszłością prezentują: sztygar z Bełchatowa, budowniczy Elektrowni Jądrowej w Żarnowcu, energetyk z Raciborza, automatyk z Warszawy, rolnik z Kietrza i stoczniowiec ze Szczecina.

Artykuł Plan polskiej energetyki na rok 2000 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

O zaporoskiej elektrowni atomowej było ostatnio głośno w 2014 roku, kiedy doszło tam do awarii instalacji elektrycznej, wskutek której nastąpiło kilkudniowe wyłączenie III bloku elektrowni.

Artykuł [MAPA] Największe elektrownie krajów Europy pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.