W obliczu rosnącej liczby instalacji PV kończących swój cykl życia, system ten stanowi rozwiązanie dla zakładów recyklingu, firm zarządzających odpadami oraz inwestorów w sektorze zielonej energii.

Odzysk surowców z paneli fotowoltaicznych

System precyzyjnie separuje poszczególne komponenty, w tym szklane tafle, aluminiowe ramy oraz materiały wewnętrzne. Pozwala to na maksymalizację odzysku materiałowego i zwiększenie opłacalności całego procesu.

Automatyzacja recyklingu paneli typu bifacial jest istotnym krokiem w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym. Poza separacją mechaniczną, w branży OZE coraz częściej zwraca się uwagę na zgodność procesów z normami środowiskowymi oraz odzysk metali szlachetnych.

Automatyzacja separacji: Od aluminium po krzem

Prezentowana linia do recyklingu stawia na wysoką czystość uzyskiwanych frakcji. Proces przebiega wieloetapowo:

1. Demontaż ram: Automatyczne usuwanie aluminiowych profili, które stanowią jeden z najcenniejszych surowców wtórnych.
2. Separacja szkła: Mechaniczne oddzielenie warstw szklanych, pozwalające na odzysk wysokiej jakości stłuczki, gotowej do ponownego wykorzystania w hutnictwie.
3. Odzysk materiałów wewnętrznych: Zaawansowane rozdrabnianie i sortowanie pozostałych komponentów, w tym szyn zbiorczych (busbarów) oraz krzemu.

Przyszłość sektora recyklingu PV

Według prognoz, rynek utylizacji komponentów OZE będzie jednym z najszybciej rosnących segmentów branży odpadowej. Systemy oferujące pełną automatyzację i wysoką przepustowość, dostosowane do specyfiki modułów o dużych gabarytach i nietypowej konstrukcji, staną się standardem w profesjonalnych zakładach przetwarzania.

Źródło: Suny Recycle Machinery

Artykuł Recykling bifacjalnych paneli fotowoltaicznych w Chinach pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Instalacja PV to dla wielu gospodarstw domowych duża inwestycja – często finansowana z oszczędności lub kredytu. Dlatego Prezes UOKiK sprawdza praktyki przedsiębiorców działających na rynku OZE i reaguje, gdy wobec konsumentów stosowane są marketingowe pułapki i umowy z ukrytymi warunkami.

– Instalacje OZE wymagają od konsumentów wyłożenia dziesiątek tysięcy złotych, a od przedsiębiorców pełnej odpowiedzialności – zarówno za jakość produktu, jak i za uczciwy sposób sprzedaży oraz przejrzyste warunki umowy. Niedopuszczalne jest sprzedawanie fotowoltaiki strachem i presją oraz pisanie umów tak, by ryzyko i koszty zawsze zostawały po stronie konsumenta – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Reklama jak pismo z urzędu

Polska Energia Grupa Kapitałowa stosowała reklamy, które wyglądały jak informacja urzędowa. W rzeczywistości był to element kampanii sprzedażowej promującej instalacje fotowoltaiczne. Do skrzynek pocztowych konsumentów trafiały druki stylizowane na oficjalne pisma – czarno-białe, z formalnymi zwrotami i tytułami w rodzaju „Ogłoszenie” czy „Zawiadomienie”, a na kopertach pojawiał się czerwony nadruk „Zawiadomienie dla mieszkańców gminy”. Dla wielu osób mogło to wyglądać jak korespondencja z urzędu albo od dystrybutora energii, a nie jak oferta handlowa prywatnej spółki. To celowy zabieg marketingowy – miał zwiększyć presję i zmusić odbiorcę do szybkiego działania.

Presję wzmacniał dodatkowo sposób pisania o cenach energii. W materiałach ostrzegano o rzekomych, nieuchronnych podwyżkach cen prądu nawet o 300-400%, podczas gdy realny wzrost cen dla gospodarstw domowych w latach 2022–2024 wyniósł niespełna 33%^*. Taki przekaz – podawany bez źródeł i ważnego kontekstu, np. rozwiązań osłonowych, takich jak mrożenie cen energii – miał przestraszyć i skłonić do podjęcia decyzji o zawarciu umowy na instalację fotowoltaiczną.

Nieprecyzyjne pojęcia, realne konsekwencje

We wzorcach umów stosowanych przez spółkę Energia dla Pokoleń pojawiały się klauzule, które mogły utrudnić konsumentom dochodzenie swoich praw, np. egzekwowanie terminów wykonania instalacji. Problem dotyczył także nieprecyzyjnych pojęć, takich jak „niekorzystne warunki atmosferyczne”. Uniemożliwiały one klientowi ocenę, czy opóźnienie wynikało z nadzwyczajnego zdarzenia, czy z przewidywalnych warunków pogodowych. W praktyce mogło oznaczać to długie czekanie bez pewności, kiedy montaż się skończy, i brak skutecznych narzędzi, by wyegzekwować terminową realizację. Istotne dla sprawy były też postanowienia dotyczące efektów inwestycji. Jeżeli konsument dostaje obietnice konkretnych korzyści na podstawie danych i parametrów, a w umowie znajduje zastrzeżenie, że firma nie gwarantuje poziomu produkcji energii ani oszczędności, może się okazać, że rzeczywiste efekty będą mniejsze niż wynikało z przedstawionych wyliczeń.

W toku postępowania Urząd analizował m.in. reklamację dotyczącą zamontowania innego modelu kluczowego elementu instalacji fotowoltaicznej, niż ten, który konsument widział w projekcie. Spółka twierdziła, że wizualizacja nie była integralną częścią umowy, lecz jedynie poglądowym rysunkiem. Z perspektywy konsumenta oznaczało to ryzyko, że elementy przedstawiane jako konkret na etapie rozmowy sprzedażowej, mogą zostać później potraktowane jako niewiążąca prezentacja.

Masz dwie godziny albo płacisz 1000 zł

Wątek umów powraca także w kontekście spółki Nasz Prąd – postępowanie w sprawie uznania wzorców umów za niedozwolone trwa, a Urząd bada klauzule, które mogą działać na niekorzyść konsumentów. Wątpliwości Prezesa UOKiK budzi m.in. postanowienie, zgodnie z którym ekipa montażowa miała stawić się w umówionym terminie, a jeśli nieruchomość nie była gotowa do rozpoczęcia prac i sytuacja nie zmieniła się w ciągu dwóch godzin, spółka mogła obciążyć klienta dodatkowym kosztem dojazdu w wysokości 1000 zł za każdy dzień zwłoki. Przy takiej stawce kara mogła narastać do bardzo wysokiej kwoty – tym bardziej, że spółka nie precyzowała, co dokładnie oznacza „przygotowanie” nieruchomości.

Kary dla spółek i osób zarządzających

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny nałożył łącznie 7 033 289 zł kar na spółki oraz 387 000 zł na osoby zarządzające. Energia dla Pokoleń została ukarana kwotą 6 129 221 zł, a odpowiedzialność osobistą ponieśli Jadwiga Kurkiewicz (138 000 zł), Marcin Janosz (80 000 zł) i Kacper Kruk (69 000 zł). Polska Energia Grupa Kapitałowa została ukarana kwotą 904 068 zł, a osoby zarządzające – Jolanta Iwona Kubiczek i Adriana Małgorzata Kałuża – po 50 000 zł. Obie decyzje są nieprawomocne, a spółki wniosły odwołanie do sądu.

To kolejne działania Urzędu w branży odnawialnych źródeł energii – wcześniej Prezes UOKiK nałożył karę na spółkę Sunday Polska oraz zakwestionował niedozwolone postanowienia stosowane przez Polska Energia Grupa Kapitałowa i Am Eco Energy.

Źródło: UOKiK

* Dane za: https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7853,Srednia-cena-energii-elektrycznej-dla-gospodarstw-domowych.html

Artykuł Brudne praktyki w sprzedaży czystej energii. UOKiK nałożył ponad 7 mln zł kar na firmy z branży OZE pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Historia opisana przez portal wyborcza.biz rzuca nowe światło na bariery, z jakimi mierzą się mieszkańcy bloków chcący korzystać z OZE. Lokator zamontował niewielką instalację o mocy 800 W – typowe dwa panele z mikroinwerterem. Choć dopełnił formalności w zakładzie energetycznym i posiada odpowiednie certyfikaty, to spółdzielnia uznała inwestycję za zagrożenie dla infrastruktury budynku.

Spór o fotowoltaikę balkonową w starym budownictwie

Balkonowe zestawy PV o mocy do 800 W są promowane jako proste i bezpieczne rozwiązanie obniżające rachunki za prąd. Pan Błażej, po uzyskaniu zgód od sąsiadów, zamontował taką instalację i wystąpił do spółdzielni o formalne zatwierdzenie. Odpowiedź zarządu była jednak negatywna i zawierała nakaz natychmiastowego demontażu.

Kluczowym argumentem spółdzielni stał się stan techniczny budynku. Zarząd wskazał, że w obiekcie funkcjonuje przestarzały układ zasilania TN-C (w którym funkcję ochronną i neutralną pełni wspólny przewód PEN) oraz występuje brak głównej szyny uziemiającej (GSU). Zdaniem spółdzielni, parametry te uniemożliwiają bezpieczne przyłączenie jakiejkolwiek instalacji wytwórczej.

Kontrowersyjne wymagania modernizacyjne

Sytuacja zaostrzyła się, gdy inwestor zaproponował wykonanie uziemienia do swojego mieszkania na własny koszt. Spółdzielnia postawiła warunek zaporowy: pełna modernizacja wewnętrznej instalacji elektrycznej (WLZ) w całym budynku, opracowanie projektu przez uprawnionego projektanta oraz zapewnienie nadzoru inwestorskiego – wszystko sfinansowane przez jednego lokatora.

Warto zauważyć, że operator systemu dystrybucyjnego (OSD) nie zgłosił zastrzeżeń co do bezpieczeństwa samej instalacji pana Błażeja. Eksperci cytowani przez Wyborcza.biz sugerują, że powoływanie się na układ TN-C w tym kontekście może być traktowane jako „wytrych” prawno-techniczny, mający na celu wymuszenie demontażu paneli, a nie realną troskę o bezpieczeństwo sieci.

Choć od strony technicznej spór dotyczy standardów bezpieczeństwa elektrycznego, od strony prawnej kluczowy jest status elewacji i balkonów jako części wspólnych nieruchomości:

• Mec. Anna Skubiszyńska podkreśla, że przed zakupem paneli należy sprawdzić statut spółdzielni.
• Brak jasnych uregulowań sprawia, że zarządcy mogą dowolnie interpretować wpływ mikroinstalacji na istniejącą infrastrukturę.

Z punktu widzenia obowiązujących norm, przejście z układu TN-C na TN-S (z rozdzielnym przewodem ochronnym PE i neutralnym N) jest standardem przy modernizacjach, jednak obciążanie kosztami takiej przebudowy całego pionu jednego mieszkańca budzi ogromne kontrowersje i wydaje się działaniem zaporowym.

Źródło: wyborcza.biz – „Znowu walczą z fotowoltaiką. Pan Błażej szykanowany przez spółdzielnię”

Pułapki formalne dla prosumentów w blokach

Przypadek ze Śląska pokazuje, że największym problemem nie są przepisy ogólnokrajowe, a wewnętrzne regulaminy spółdzielni i ich interpretacja przez zarządy.

• Zgoda na ingerencję w część wspólną: Balustrada i elewacja są częścią wspólną nieruchomości. Montaż paneli na zewnątrz zawsze wymaga pisemnej zgody zarządcy.
• „Złośliwość rzeczy martwych” czy troska o sieć? Eksperci wskazują, że żądanie modernizacji całego bloku może być formą „straszaka” mającego zniechęcić innych lokatorów do podobnych inwestycji.

Sprawa ze Śląska to sygnał, że brakuje jasnych i ogólnopolskich wytycznych dla „fotowoltaiki balkonowej” w starym budownictwie mieszkaniowym. Czy spółdzielnia ma prawo żądać modernizacji całego bloku? Wydaje się to rażącą nadinterpretacją przepisów, jednak dopóki kwestie te nie zostaną uregulowane ustawowo, każdy prosumenci w bloku musi liczyć się z oporem materii.

O czym pamiętać przed montażem?

• Zawsze występuj o pisemną zgodę administracji przed zakupem sprzętu.
• Upewnij się, że Twój mikroinwerter posiada polską certyfikację.
• Zleć montaż uprawnionemu elektrykowi – protokół z pomiarów i oświadczenie o poprawności wykonania to Twoja główna linia obrony w sporze.

Artykuł Montaż fotowoltaiki na balkonie. Spółdzielnia żąda od lokatora modernizacji instalacji elektrycznej w całym bloku pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Zanim przejdziemy do „nudnych” zagadnień technicznych, przyjrzyjmy się dwóm scenariuszom, które pokazują, jak bardzo rzeczywistość potrafi odbiegać od oczekiwań klienta.

W budynku jednorodzinnym, w okresie wiosennym, oszacowano dobowe zapotrzebowanie na energię elektryczną na poziomie około 15 kWh. Aby ograniczyć koszty zakupu energii z sieci, właściciel zdecydował się zwiększyć autokonsumpcję. Zainstalowano instalację fotowoltaiczną o mocy 12 kWp, hybrydowy falownik o mocy 10 kW oraz magazyn energii o pojemności 10 kWh.

Na papierze wszystko wygląda dobrze. Ale jak taki system działa w praktyce?

Spójrzmy na dwa typowe scenariusze, które pokazują, gdzie najczęściej pojawiają się rozbieżności między oczekiwaniami klienta a rzeczywistym działaniem instalacji:

1. Piękny, słoneczny dzień. W budynku działa instalacja fotowoltaiczna oraz magazyn energii. Falownik hybrydowy o mocy 10 kW pracuje z pełną wydajnością. Magazyn energii o pojemności 10 kWh jest niemal pusty. Dlaczego więc przyjmuje tylko 5 kW, a pozostała energia jest za grosze oddawana do sieci?
   
2. Noc. W budynku zainstalowano falownik hybrydowy 10 kW i w pełni naładowany magazyn energii o pojemności 10 kWh. Załącza się pompa ciepła o mocy 8 kW. Dlaczego falownik (mimo zapasu energii i mocy) pozwala na pobór maksymalnie 5 kW, a pozostałe 3 kW są pobierane z sieci energetycznej? Przecież magazyn jest pełny, a hybrydowy falownik może przetworzyć nawet 10 kW!

Co stoi za tymi ograniczeniami? W tym artykule przyjrzymy się najczęstszym przyczynom, które sprawiają, że zakupiony magazyn energii i falownik nie działają tak, jak klient się spodziewa.

Krótko omówię zależność pomiędzy pojemnością magazynu energii a maksymalną mocą, z jaką można go ładować i rozładowywać, oraz kilka powiązanych z tym zagadnień.

W dokumentacji technicznej lub podczas spotkań handlowcy i producenci podają mnóstwo parametrów technicznych. Nic dziwnego, że nieświadomy inwestor nie wie, na czym się skupić i o co dopytać. Handlowiec lub instalator… chce sprzedać a w przypadku instalatora również zarobić na montażu, więc prowadzą rozmowę tak, by odpowiadać na pytania klienta, ale jednocześnie doprowadzić do finalizacji transakcji.

Z całego gąszcza danych technicznych, w kontekście omawianego zagadnienia, kluczowe jest oznaczenie np. 0,5C – parametr, który większość czytelników zignoruje, bo w tabeli wygląda jak nic nieznaczący skrót kojarzony również z błędem w „druku” dotyczącym temperatury podanej w ^oC.

Co oznacza „C”?

Parametr C, a właściwie C-rate (Charge/Discharge Rate), określa, z jaką mocą akumulator jest ładowany lub rozładowywany w odniesieniu do jego pojemności nominalnej.

W praktyce, jeśli magazyn energii ma pojemność 10 kWh, to:

• 2C pełne ładowanie lub rozładowanie w 30 minut,
  czyli w naszym przypadku z 10 kWh magazynu możemy go ładować i rozładowywać z mocą 20 kW,
• 1C pełne ładowanie lub rozładowanie w 1 godzinę,
  czyli w naszym przypadku z 10 kWh magazynu możemy go ładować i rozładowywać z mocą 10 kW,
• 0,5C pełne ładowanie lub rozładowanie w 2 godziny,
  czyli w naszym przypadku z 10 kWh magazynu możemy go ładować i rozładowywać z mocą 5 kW,

Większość domowych magazynów energii pracuje właśnie w zakresie 0,3 – 0,6C, z dominującą wartością około 0,5C. Są też modele z wyższym C-rate (nawet 0,7 – 1C), ale… tu często ograniczeniem staje się falownik.

Niestety, podanie konkretnych przykładów jest bardzo pracochłonne, ponieważ dane dotyczące wartości C-rate (czyli prędkości ładowania/rozładowania wyrażanej jako ułamek pojemności baterii na godzinę) dla większości magazynów energii nie są łatwo dostępne w publicznych dokumentacjach. Producenci w publicznie dostępnych dokumentach podają tę informację w różny sposób np. jako moc w kW, wartość prądu, lub samo oznaczenie np. 0,5C, bez bezpośredniego odniesienia do C-rate.

Teraz widzisz, dlaczego parametr oznaczony literą C, np. „0,5C”, jest tak istotny w późniejszej eksploatacji i dlaczego powinieneś o tym porozmawiać na etapie zakupu magazynu energii.

W dalszej części artykułu podpowiem co możesz zrobić, jeśli w swoim budynku już posiadasz magazyn energii i chciałbyś go ładować lub rozładowywać z większą mocą. Ale po kolei.

Jaki parametr C-rate wybrać do domowego lub biurowego użytku?

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że najlepszym rozwiązaniem dla inwestora jest jak najwyższy parametr C. Ale to pułapka, bo zbyt wysoka wartość C-rate może prowadzić do:

• przegrzania ogniw,
• skrócenia żywotności magazynu energii,
• wyłączania wewnętrznego systemu BMS, a w skrajnych przypadkach nawet pożaru.

Z drugiej strony, zbyt niska wartość parametru C również nie jest korzystna, bo może ograniczać funkcjonalność magazynu, np. podnieść koszty rachunków za prąd poprzez zmniejszenie zakładanej wartości autokonsumpcji, lub w przypadku „braku prądu” uniemożliwić awaryjne zasilanie bardziej „prądożernych” odbiorników.

Z punktu widzenia użytkownika, magazyn energii o parametrze 0,5C to złoty środek, bo zapewnia wystarczającą moc i dobrą trwałość w relatywnie korzystnej cenie.

Kilka praktycznych rad

W omawianym przypadku, aby w pełni wykorzystać moc 10 kW falownika hybrydowego, należałoby zastosować magazyn energii o parametrze 0,5C i pojemności 20 kWh. Ale czy to jedyne rozwiązanie?

Studium przypadku

Zagadnienia najlepiej omawiać na konkretnych przykładach, dlatego do studium przypadku wybrałem falownik Sinexcel Isuna 10000T oraz współpracujące z nim magazyny energii Sunwoda SunESS, dostępne w pojemnościach: 5, 10, 15 i 20 kWh. Pamiętaj, że omawiane tu zagadnienia są uniwersalne i na ich przykładzie możesz sprawdzić parametry oraz możliwości zestawu który posiadasz lub który planujesz kupić.

Ponieważ falownik musi współpracować z magazynem energii (może wprowadzać własne ograniczenia), i nie można analizować możliwości samego magazynu w oderwaniu od reszty systemu. Należy sprawdzić:

• możliwości falownika,
• parametry magazynu energii,
• oraz to, jakie możliwości daje cały zestaw: falownik + magazyn energii.

Warto zadać pytanie:

Czy magazyny energii można łączyć równolegle?

To zależy od producenta i konkretnego modelu. Niektóre magazyny można ze sobą łączyć, a inne nie. Spotkałem się z seriami w których producent uzależniał możliwość ich równoległego łączenia od pojemności zestawu („wieży”). Konfiguracje o mniejszej pojemności można było łączyć, natomiast większe zestawy nie były przystosowane do pracy równoległej.

Podkreślam: każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

Omawiane w tym artykule magazyny Sunwoda SunESS można łączyć równolegle, aż do trzech wież magazynowych, co oznacza, że możemy uzyskać maksymalną pojemność 60 kWh.

Ile magazynów energii można podłączyć do hybrydowego falownika?

Wszystko zależy od konkretnego modelu falownika. Omawiane w tym przykładzie hybrydowe falowniki serii Isuna posiadają dwa niezależne wejścia bateryjne, co oznacza, że można do nich podłączyć dwa zestawy magazynów energii.

Uwzględniając, że współpracujące z Isuną magazyny Sunwoda SunESS można łączyć równolegle aż do trzech wież, daje to możliwość podłączenia maksymalnie sześciu wież SunwodaESS o łącznej pojemności 120 kWh.

Czy można równolegle łączyć magazyny energii o różnej pojemności?

Chyba nikogo nie zaskoczy odpowiedź: to zależy. Niektórzy producenci dopuszczają łączenie wyłącznie magazynów o tej samej pojemności, inni pozwalają na dowolne kombinacje w ramach jednej serii produktowej z pewnymi ograniczeniami, a jeszcze inni dają pełną dowolność łączenia w ramach jednej serii.

Omawiane tu magazyny SunwodaESS można łączyć ze sobą dowolnie, bez obawy o przeciążenie mniejszych jednostek, bo nad równomiernym obciążeniem poszczególnych magazynów czuwa system BMS.

Tak szerokie możliwości pozwalają na podłączenie do falowników serii Isuna magazynów energii o łącznej pojemności od 5 do 120 kWh (w krokach co 5 kWh). Co ważne, dzięki tak elastycznej konfiguracji można uzyskać parametr C-rate w zakresie od 2,5 do 60 kW, przy czym ograniczeniem jest maksymalna moc największego falownika serii Isuna 20000T, która ogranicza maksymalną moc ładowania i rozładowania do wartości 20 kW.

W jaki sposób ekonomicznie skonfigurować największą pojemność magazynu energii?

Niezależnie od producenta, magazyn energii składa się z modułu sterującego i modułów bateryjnych. Dodatkowo, magazyny o konstrukcji modułowej (tzw. słupki lub wieże) wymagają jeszcze podstawy.

Załóżmy, że chcemy z magazynu uzyskać moc 10 kW, co przy parametrze 0,5C oznacza pojemność 20 kWh.

Tę pojemność można zrealizować na kilka sposobów:

• 1 magazyn o pojemności 20 kWh: jeden moduł sterujący, jedna podstawa, cztery moduły bateryjne
• 2 magazyny o pojemności 10 kWh: dwa moduły sterujące, dwie podstawy, cztery moduły bateryjne
• 1 magazyn o pojemności 10 kWh + 2 magazyny o pojemności 5 kWh: trzy moduły sterujące, trzy podstawy, cztery moduły bateryjne

Jak widać, liczba modułów bateryjnych odpowiedzialnych za łączną pojemność magazynu pozostaje bez zmian, ale rośnie liczba podstaw i modułów sterujących.

Podsumowując – uwzględniając wytyczne producenta dotyczące miejsca montażu (ze względów bezpieczeństwa wokół magazynu energii musi być zachowana odpowiednia przestrzeń, ale to temat na osobny artykuł) oraz aspekt ekonomiczny, najkorzystniej jest jednorazowo zakupić magazyn o pojemności 20 kWh.

Dlaczego?

Bo w tej konfiguracji potrzebujemy tylko jednego modułu sterującego i jednej podstawy. W każdej innej opcji (przy rozbudowie zestawu) konieczny jest zakup dodatkowych modułów sterujących i podstaw, co podnosi całkowity koszt inwestycji.

Czy magazyny energii mogą współpracować tylko z jednym modelem falownika?

To zależy zarówno od producenta magazynu energii, jak i od producenta falownika. Komunikacja między falownikiem a magazynem odbywa się za pośrednictwem systemu BMS (Battery Management System), który odpowiada za monitorowanie kluczowych parametrów pracy modułów bateryjnych i zapewnienie ich bezpiecznego działania.

Aby system działał poprawnie, falownik i magazyn muszą przesyłać dane w tym samym, zrozumiałym dla obu stron standardzie komunikacji. Jeśli producenci przewidzieli i przetestowali taką współpracę, zazwyczaj podają listę kompatybilnych urządzeń, czyli z jakimi falownikami współpracuje dany magazyn energii i odwrotnie.

Przykładowo, magazyny energii Sunwoda SunESS są kompatybilne z wieloma modelami falowników, m.in.:

• Solis modele: S6-EH3P(5-10)K-H-EU, S6-EH3P(12-20)K-H,
• Deye modele: SUN-5/6/8/10/12/15/20K/25K-SG01HP3-EU-AM2, SUN-30K-SG01HP3-US-BM, SUN-29.9/30/35/40/50K-SG01HP3-EU-BM, SUN-60K-SG01HP3-US-BM,
• SOLINTEG modele: MHS-3-8K-30, MHT-4-12K-25, MHT-10-20K-40,
• YINERGY model: HI-3P(5-12)K-H,
• Hoymiles modele: HYT-(5.0-12.0)HV-EUG1, HYT-(5.0-12.0)HV-AUG1, HAT-(5.0-10.0)HV-EUG1,
• Sinexcel modele: Isuna 5000-20000T, Isuna D5000-12K-SH, Isuna D5000-12K-TH,
• Afore model: AF(3K-30K)TH,
• Luxpower LU POWER model: TRIP 6-20K,
• Hypontech model: HHT-5000/6000/8000/10000/12000/15000

Ale musisz pamiętać, że każdy z wymienionych falowników może mieć własne ograniczenia dotyczące współpracy z magazynami energii. Dlatego w praktyce jedynym stałym punktem odniesienia pozostaje:

• możliwość łączenia magazynów Sunwoda SunESS w ramach jednej instalacji (maksymalnie trzy „wieże” dowolnej pojemności),
• oraz ich parametr C-rate na poziomie 0,5C, który pozostaje niezmienny niezależnie od konfiguracji.

To właśnie te dwa elementy (elastyczność konfiguracji i maksymalna moc ładowania i rozładowywania) są kluczowe w kontekście omawianego w tym artykule zagadnienia.

Na koniec

Od dłuższego czasu, analizując temat magazynów energii, przeglądam Internet, uczestniczę w spotkaniach branżowych i rozmawiam z instalatorami oraz inwestorami. Na tej podstawie wytypowałem 15 najczęściej pojawiających się pytań:

1. Czy inwestycja się zwróci?
2. Ile można zaoszczędzić na rachunkach?
3. Czy magazyn zwiększy autokonsumpcję i niezależność energetyczną?
4. Jaką technologię baterii wybrać – trwałość i bezpieczeństwo różnych rozwiązań?
5. Jakie są koszty zakupu i eksploatacji magazynu?
6. Jaka jest dostępność dotacji i obniżonego VAT-u?
7. Czy magazyn energii kwalifikuje się do programów wsparcia np. „Mój Prąd”?
8. Jakie warunki trzeba spełnić, by skorzystać z niższego VAT-u (np. montaż przez firmę)?
9. Czy istniejąca instalacja PV jest kompatybilna z magazynem energii?
10. Czy montując magazyn energii w istniejącej instalacji trzeba wymieniać falownik?
11. Jakie napięcie i pojemność magazynu dobrać do istniejącej instalacji PV?
12. Czy i jakie są ryzyka pożaru (szczególnie przy akumulatorach litowych)?
13. Czy pomieszczenie z magazynem energii musi mieć wentylację?
14. Jak duże jest zagrożenie wybuchem wodoru przy akumulatorach kwasowych?
15. Czy lepiej wybrać magazyn nisko- czy wysokonapięciowy?

Są to pytania ważne, ale nie jedyne które należy zadać przy tak poważnej inwestycji. Szkoda, że wiele z poniższych pytań pojawia się dopiero po czasie, gdy coś nie działa tak, jak powinno, albo gdy magazyn energii lub falownik ulegnie uszkodzeniu, a producent odmawia naprawy w ramach gwarancji.

Właśnie dlatego w kolejnych artykułach poruszę tematy, które często są pomijane, a mają kluczowe znaczenie dla poprawnego działania instalacji wyposażonej w magazyn energii:

• Wybór miejsca montażu magazynu energii.
• Jak zabezpieczyć magazyn energii?
• Czy magazyn energii i falownik PV podłączyć do Internetu przewodowo (LAN), czy przez Wi-Fi?
• Jak dobrać pojemność magazynu do indywidualnych potrzeb instalacji?
• Jak temperatura otoczenia wpływa na maksymalną moc ładowania i rozładowywania?
• Jakie zabezpieczenia powinno mieć pomieszczenie z magazynem energii?
• Czy magazyn działa jak UPS, czyli czy zapewnia bezprzerwowe zasilanie?
• Czy do magazynu energii potrzebna jest dodatkowa automatyka SZR?
• Czy magazyn energii można doładowywać z agregatu prądotwórczego?
• Jak magazyn energii wpływa na zużycie mocy biernej?

Jeśli jesteś inwestorem i chcesz, by Twoja instalacja działała nie tylko na papierze, ale też w praktyce, lub gdy jesteś instalatorem i chcesz w przyszłości uniknąć błędów w wykonywanych instalacjach – śledź kolejne publikacje. Bo jak pokazuje doświadczenie: diabeł tkwi w szczegółach.

Artykuł Dlaczego magazyn energii nie działa tak, jak oczekuje klient? pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Wyciek z instalacji PV po powodzi pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Do PSE docierają informacje o próbach wejścia na teren domów i działek przez osoby podające się za pracowników Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Najczęściej dotyczy to prób kontroli stanu instalacji elektrycznej w domu.

W krótkim komunikacie PSE przypomina, że odbiorcy indywidualni nie są przyłączeni do sieci najwyższych napięć i w związku z tym pracownicy spółki nie kontrolują urządzeń w gospodarstwach domowych, w tym instalacji fotowoltaicznych. PSE nie mają także nic wspólnego z firmami Agencja Kontroli Sieci Przesyłowej ani Krajowym Instytutem Efektywności Energetycznej.

Prosimy o zachowanie ostrożności. Każdy przypadek, w którym ktoś podszywa się pod uprawnionych kontrolerów instalacji fotowoltaicznych, powinien zostać natychmiast zgłoszony Policji.

URE: Agencja Kontroli Sieci Przesyłowych nie jest operatorem sieci elektroenergetycznych i nie posiada uprawnień do kontroli instalacji fotowoltaicznych

W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami o tym, że pracownicy Agencji Kontroli Sieci Przesyłowych kontaktują się z prosumentami w celu skontrolowania instalacji fotowoltaicznych, dokonania przeglądu tych instalacji oraz pozyskania danych dotyczących falownika i licznika, informujemy, że podmiot ten nie jest operatorem sieci elektroenergetycznych, nie posiada upoważnienia do występowania w imieniu operatora oraz nie posiada, i nigdy nie posiadał, uprawnień do kontroli takich instalacji, a w związku z powyższym nie ma żadnych podstaw do umożliwiania pracownikom tego podmiotu kontroli przydomowych instalacji fotowoltaicznych.

Pracownicy Urzędu Regulacji Energetyki przypominają, że:

• Kontrole instalacji fotowoltaicznych mogą przeprowadzać wyłącznie przedsiębiorstwa odpowiedzialne za dystrybucję energii elektrycznej na danym terenie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Energii^*. Takie przedsiębiorstwa, czyli Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych (OSD), działają na podstawie wydanej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki Koncesji.
  
• Kontrole zawsze przeprowadzane są w zespole liczącym co najmniej dwie osoby, na podstawie imiennego upoważnienia i legitymacji służbowej wydanej przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego, który dostarcza energię elektryczną na danym terenie. Zalecamy ostrożność i weryfikację upoważnień kontrolerów przed rozpoczęciem kontroli.
  
• W przypadku odbiorców w gospodarstwach domowych właścicielem licznika (układu pomiarowo-rozliczeniowego) jest Operator Systemu Dystrybucyjnego, mający swoją infrastrukturę na danym terenie. To pracownicy OSD, do którego sieci odbiorca jest przyłączony, dokonują odczytów wskazań liczników. Dlatego zalecamy ostrożność w sytuacji gdy osoba trzecia, nie działająca z upoważnienia OSD, podczas wizyty u odbiorcy chce, aby ten umożliwił jej dostęp do licznika np. w celu odczytania danych dot. zużycia.
  
• Przegląd instalacji fotowoltaicznych powinien być wykonywany przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Przed umożliwieniem dostępu w celu wykonania przeglądu, prosumenci powinni sprawdzić, czy wykonawca ma odpowiednie uprawnienia. Zalecamy ostrożność w umożliwianiu dostępu do instalacji osobom trzecim, np. w celu pozyskania danych dotyczących falownika, prosument powinien wiedzieć, w jakim celu takie dane mają być pozyskane, jak będą przetwarzane i wykorzystywane.

Kontrole instalacji fotowoltaicznych są istotne dla stabilności sieci i bezpieczeństwa jej użytkowników. Urządzenia niezgłoszone, przekraczające dopuszczalne poziomy napięcia podczas generowania energii lub też z większą niż zgłoszona mocą zainstalowaną, mogą stanowić ryzyko dla innych odbiorców i systemu.

Dlatego należy umożliwić pracownikom Operatora Systemu Dystrybucyjnego przeprowadzenie kontroli. Należy jednak również sprawdzić, czy pracownicy posiadają legitymację oraz upoważnienie wystawione przez właściwego dla danego terenu OSD. W przypadku wątpliwości warto skontaktować się z danym OSD w celu weryfikacji.

Źródło: URE

Artykuł UWAGA: Pracownicy PSE nie sprawdzają domowej fotowoltaiki! pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W czasie startu śmigłowca Lotniczego Pogotowia Ratunkowego krótkotrwały podmuch wirnika maszyny zerwał panele dachowej instalacji fotowoltaicznej zamontowane na sąsiadującym budynku.

Artykuł Śmigłowiec LPR zrywa panele fotowoltaiczne podczas startu pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Straż Pożarna odnotowuje co roku kilkaset interwencji związanych z pożarami instalacji PV, w tym na obiektach przemysłowych czy magazynowych, gdzie rozprzestrzenienie się ognia może tworzyć wyjątkowe zagrożenia i grozi też ogromnymi stratami. Większość takich incydentów jest efektem błędów montażowych lub wadliwie wykonanych połączeń elektrycznych, a nie z samych modułów. PZU LAB i Balex Metal przeprowadziły pierwsze w Polsce pełnoskalowe testy pożarowe wyposażonych w instalacje PV makiet hali magazynowych, żeby sprawdzić, w jaki sposób różne rodzaje termoizolacji dachów wpłyną na rozwój pożaru.

Rosnąca liczba instalacji fotowoltaicznych w Polsce wymusza coraz większy nacisk na zabezpieczenia przeciwpożarowe takich systemów. Jak wynika z raportu CNBOP-PIB Bezpieczeństwo pożarowe instalacji fotowoltaicznych, zagadnienia związane z ochroną przeciwpożarową nie nadążają dziś za rozwojem transformacji energetycznej. Zdaniem ekspertów należy przyjąć, że instalacje PV są bezpieczne pożarowo, jeżeli mają wymagane zabezpieczenia, zostały zaprojektowane i wykonane przez wykwalifikowany, uprawniony i kompetentny personel na podstawie dokumentacji projektowej uzgodnionej w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej oraz są poddawane okresowym przeglądom serwisowym i konserwacyjnym. Eksperci podkreślają, że oprócz wprowadzania nowych technologii konieczne jest rozwijanie wiedzy i kompetencji instalatorów. Jak wynika z analiz CNBOP-PIB, źródłem ryzyka są nie tylko błędy projektowe, ale także niewłaściwy dobór komponentów i brak konserwacji. W ostatnich latach straż pożarna odnotowuje kilkaset interwencji rocznie, w których instalacje PV są obecne w miejscu pożaru, a około połowa z nich wiąże się z nieprawidłoawym montażem lub uszkodzeniami instalacji elektrycznej.

W Polsce brakuje kompleksowych badań pokazujących, jak zachowują się instalacje PV w realnych warunkach pożarowych. Przeprowadzenia takiego testu i analizy jego wyników podjęły się PZU LAB – spółka z Grupy PZU, zatrudniająca inżynierów wyspecjalizowanych w optymalizacji i zarządzaniu ryzykiem w przemyśle, oraz Balex Metal, należący do grupy Kingspan producent płyt warstwowych, termoizolacji PIR i innych rozwiązań dla budownictwa mieszkaniowego, przemysłowego i rolniczego. Dzięki współpracy obu podmiotów zrealizowano pierwsze w Polsce pełnoskalowe testy pożarowe hal magazynowych z działającą instalacją fotowoltaiczną. Na poligonie badawczym powstał model obiektu o powierzchni ponad 250 mkw. z dachem wykonanym w dwóch technologiach – z termoizolacją z płyt PIR i z wełny mineralnej – oraz z 36 modułami PV z pełnym okablowaniem (na każdej z wersji przekrycia dachu), zainstalowanymi zgodnie z instrukcją producenta i produkującymi prąd. Dzięki temu stworzono warunki zbliżone do rzeczywistego pożaru.

– To jedno z najbardziej kompleksowych badań tego typu w Europie. Chcieliśmy nie tylko przeanalizować zachowanie się różnych rozwiązań konstrukcyjnych w obliczu pożaru, lecz także dostarczyć branży ubezpieczeniowej i budowlanej wiedzy, która pozwoli lepiej zarządzać ryzykiem. Pogoda nam dopisała, więc mogliśmy przeprowadzić oba testy zgodnie z planem i zebrać materiał o dużej wartości poznawczej – mówi Dariusz Gołębiewski, prezes PZU LAB.

Pierwszy dzień testów poświęcono analizie inicjacji pożaru i rozchodzenia się temperatury w kolejnych warstwach dachu wykonanego z płyt PIR. 

– Mogliśmy zaobserwować, w jaki sposób rozchodzi się zarówno płomień, jak i temperatura, w jaki sposób energia cieplna przenika przez cały przekrój dachowy. Na blasze trapezowej widać wyraźne przebarwienia, które pokazują, jak silne było oddziaływanie ognia. Zauważyliśmy też, że największy wpływ na kierunek rozchodzenia się płomienia miał wiatr – obserwowaliśmy klasyczny efekt kominowy, który rozprzestrzeniał ogień bardziej niż same moduły fotowoltaiczne – wyjaśnia Szymon Pergał, inżynier ryzyka z PZU LAB. 

Scenariusz drugiego dnia testów przebiegał analogicznie i prowadzono go na hali z dachem z wypełnieniem z wełny mineralnej. 

– Zmienne warunki atmosferyczne dały nam fantastyczną okazję do weryfikacji wpływu wiatru na propagację pożaru. Patrząc na stopień rozprzestrzeniania się ognia, widzimy, że szalenie istotne znaczenie ma sama konstrukcja fotowoltaiczna. Poprawnie dobrana, ogranicza rozwój pożaru. Jeżeli mówimy o termoizolacji, którą tutaj badaliśmy w formie pianki PIR i wełny mineralnej, wyniki obu testów pokazują, że wpływ pożaru na warstwy przekrycia dachu w obiektach wielkopowierzchniowych nie ogranicza się do skutków widocznych na powierzchni pogorzeliska – mówi Michał Dąbrowski, kierownik rozwoju produktów w Balex Metal.

Przez kolejne tygodnie będą prowadzone analizy danych zebranych podczas obu eksperymentów, a na koniec zostaną przygotowane wnioski dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Testy pozwolą ocenić wpływ rodzaju izolacji, sposobu montażu czy ułożenia przewodów na dynamikę pożaru.

Podobne badania były prowadzone za granicą. Z raportu IEA-PVPS wynika, że w jednym z europejskich eksperymentów typu SP FIRE 105 testowano ścianę o wymiarach 4 × 6 m pokrytą modułami PV, aby ocenić tempo rozprzestrzeniania się płomienia. Z kolei szwedzki instytut RISE wykazał, że przy odległości między modułem PV a dachem mniejszej niż 11 cm ogień rozprzestrzenia się samoczynnie, a zwiększenie nachylenia paneli może przyspieszyć tempo rozwoju pożaru o ok. 25 proc.

Jak podkreśla Michał Dąbrowski, właśnie takie testy pomagają tworzyć wspólne standardy bezpieczeństwa.

 – Pozwalają nam rzetelnie ocenić rozwiązania, które oferujemy na rynku, i poszerzać wiedzę naszą oraz klientów. Takie pełnoskalowe badania są najcenniejsze, bo pokazują rzeczywiste zachowanie się materiałów, a nie tylko wyniki z małych próbek laboratoryjnych – mówi kierownik rozwoju produktów w Balex Metal.

Wnioski z badań międzynarodowych pokazują, że nawet niewielkie zmiany projektowe, dotyczące sposobu prowadzenia kabli, rodzaju złączy czy odległości modułu PV od dachu, mogą znacząco wpływać na rozprzestrzenianie się ognia. Polskie testy mają zweryfikować te obserwacje w praktyce. Zebrane w ich trakcie informacje posłużą do opracowania rekomendacji dla inwestorów, projektantów i ubezpieczycieli oraz do budowy nowych standardów bezpieczeństwa pożarowego obiektów z instalacjami fotowoltaicznymi. PZU LAB planuje również wykorzystać wyniki testów w procesach certyfikacji (firma ma akredytację Polskiego Centrum Akredytacji jako jednostka inspekcyjna typu A w zakresie systemów sygnalizacji pożarowej oraz instalacji tryskaczowych i mgłowych).

Źródło: newseria.pl

Artykuł Pierwsze w Polsce pełnoskalowe testy pożarowe paneli fotowoltaicznych pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Duże projekty wymagają solidnych partnerów – zwłaszcza gdy od tego zależy przyszłość. W LAPP działalność projektowa jest jednym z naszych filarów. Zrównoważony rozwój jest częścią naszego DNA. Dlatego wspieramy branże takie jak energetyka wiatrowa i słoneczna. Od globalnej produkcji po dostawy just-in-time – oferujemy rozwiązania dostosowane do indywidualnych potrzeb, nawet w zakresie najbardziej zaawansowanych projektów. Wszystko od jednego dostawcy.

Jakie szczególne wymagania muszą spełniać kable i przewody w systemach fotowoltaicznych?

Rosnące napięcie systemu spowodowane coraz bardziej nowoczesnymi systemami fotowoltaicznymi wymaga równie mocniejszych kabli i komponentów. W LAPP stawiamy czoła temu wyzwaniu od wielu lat i realizujemy zadania za pomocą innowacyjnych rozwiązań. Aby sprostać stale pojawiającym się wyzwaniom spowodowanym rosnącym napięciem systemu, opracowujemy wysokiej jakości przewody i komponenty o długiej żywotności i ekstremalnej wytrzymałości, ponieważ produkty są stale wystawione na działanie wiatru i warunków atmosferycznych. Niezawodna wydajność wymaga wyjątkowej odporności na upały, wiatr i mróz – zaleca się również ochronę przed gryzoniami. Jednocześnie nowoczesne systemy fotowoltaiczne mogą dostarczać energię przez kilkadziesiąt lat.

Aby w pełni wykorzystać potencjał zasilania, stosunkowo młoda branża pracuje nad nowymi technologiami i aplikacjami, takimi jak organiczna fotowoltaika (OPV). Wymagania przemysłu fotowoltaicznego w zakresie rozwiązań okablowania obejmują od dużych, wytrzymałych przewodów do bezpośredniego zakopania w elektrowni po zaawansowane systemy przyłączeniowe dla giętkich modułów OPV.

Wszystkie te wymagania stanowią poważne wyzwanie – a dzięki naszemu doświadczeniu i wiedzy jesteśmy w stanie zaoferować udane rozwiązania

O czym należy pamiętać przy wyborze produktu?

Wysokiej jakości produkty i łatwy montaż są kluczowymi czynnikami, jeśli chodzi o wybór. Jeśli jeden z kabli stanie się kruchy lub ulegnie uszkodzeniu, będzie to miało wpływ na wszystkie pozostałe kable z tego samego bębna. Ponieważ nowe instalacje i demontaże mogą być w tym przypadku bardzo kosztowne, inwestycja w trwały i wysokiej jakości materiał jest opłacalna w perspektywie długoterminowej.

Podczas zakupu złącza solarnego należy pamiętać o następujących punktach:

• Do wyboru produktu: Stosować złącze męskie EPIC® SOLAR 4Plus i złącze żeńskie EPIC® SOLAR 4Plus wykonane z wysokiej jakości tworzywa sztucznego odpornego na promieniowanie UV.
• Połączenia zagniatane, które zostały wykonane w sposób zgodny z przepisami, są najlepszymi połączeniami między kablami a złączami. Połączenia zaciskowe niezawodnie przekazują energię słoneczną przez cały okres użytkowania systemu fotowoltaicznego. Nasz system złączy LAPP posiada zacisk zagniatany do kabla o przekroju do 10 mm².
• Certyfikat TÜV i testy przeprowadzone zgodnie z normą DIN EN 62852 (dotyczy złączy do zastosowań napięciowych prądu stałego w systemach fotowoltaicznych) wskazują na jakość.

Dlaczego warto korzystać z produktów LAPP do energii słonecznej?

Stale rozwijamy nasze produkty i usługi. Dążenie do jak największej trwałości, wytrzymałości i ekstremalnej elastyczności jest tym, co nas napędza. Dzięki specjalnym materiałom płaszcza kable solarne LAPP są nie tylko niepodtrzymujące płomieni i bezhalogenowe, ale także odporne na działanie ozonu i promieniowania UV. Nasze przewody i złącza solarne mogą wytrzymać ekstremalne warunki pogodowe, takie jak wysokie temperatury, wiatr i mróz, dzięki czemu są idealne do zastosowania w instalacjach zewnętrznych.

Produkty w układzie słonecznym są wystawione na działanie słońca przez lata. Przesyłanie energii i wysoka rezystancja podgrzewają przewody i złącza, podczas gdy ciągłe przemiany ciepła i zimna spowodowane promieniami słonecznymi i nagrzewaniem podczas pracy powodują, że przewody i złącza stają się kruche.

Nasze kable ÖLFLEX®, kable fotowoltaiczne, dławnice kablowe SKINTOP® i złącza EPIC® SOLAR zostały poddane różnorodnym kontrolom i testom sprawności w ścisłej współpracy z klientami, TÜV i północnoamerykańskim instytutem zatwierdzającym UL. Dzięki temu możemy zagwarantować nasz standard jakości. Nasze produkty są gotowe do użycia na całym świecie i, oczywiście, zgodne z RoHS.

Nie możesz znaleźć odpowiedniego produktu słonecznego do swoich potrzeb? Wspólnie możemy opracować indywidualne rozwiązania, dostosowane do Twoich potrzeb. Nasi eksperci chętnie doradzą.

Przy okazji: specjalistyczna wiedza jest wymagana nie tylko przy wyborze stosowanych komponentów, ale także przy ich montażu i prawidłowym użytkowaniu. Również w tym przypadku chętnie udzielimy wsparcia na miejscu.

Wszystko z jednego źródła. Z nami jako partnerem. Nasz zespół biznesowy z chęcią doradzi w zakresie planowania i wdrażania systemów fotowoltaicznych.

Więcej informacji na stronie: https://tiny.pl/ds6g4ftc

Artykuł Kable solarne LAPP do instalacji fotowoltaicznych pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W rozdzielnicy PV wykonawca zapomniał podłączyć N z kabla zasilającego… A zamiast złączek MC4 zastosował wszędzie zwykłe kostki w takich puszkach:

Falowniki działały tylko przez to iż podłączone było PE. Brak tulejek na linkach:

A żeby było śmieszniej to fotowiltaika postawiona na gruncie pod linią SN, ale nikt nie wie czy Tauron wydał na to zgodę

Klient miał szczęście, że zlecił pomiary koledze Patrykowi zanim doszło tam do pożaru.

Źródło: Eltech Patryk Łukaszczyk

Artykuł Reklamacja instalacji fotowoltaicznej pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.