12 stycznia 1998 roku podczas wykonywania prac serwisowych na linii 11 kV, 26-letni wówczas Guðmundur Felix Grétarsson został porażony łukiem elektrycznym i spadł z wysokości około 10 metrów na zamarznięty grunt. Grétarsson wykonywał pracował w ciężkich warunkach pogodowych islandzkiej zimy i przy ograniczonej widoczności. Jak wynika z raportów, doszło do błędnej identyfikacji przewodu, co spowodowało kontakt z żyłą czynną i wyładowanie łukowe.

W wyniku doznanych obrażeń lekarze byli zmuszeni amputować obie ręce na wysokości barków – uszkodzenia kończyn były zbyt rozległe, aby możliwa była rekonstrukcja. Dodatkowo przeciążenie organizmu, infekcje i towarzyszące im powikłania wymagały kolejnych operacji, a w późniejszych latach – przeszczepu wątroby.

Po latach operacji, rehabilitacji i oczekiwania na cud, w 2021 roku zespół chirurgów z Lyonu przeprowadził pionierski, 14-godzinny zabieg, podczas którego przeszczepiono mu jednocześnie obie kończyny.

Dziś Felix Grétarsson stopniowo odzyskuje ruch i czucie, ucząc się na nowo podnosić, dotykać i czuć – krok po kroku, z ogromną determinacją, co dokumentuje w swoich mediach społecznościowych. Zawodowo zajmuje się przede wszystkim coachingiem transformacyjnym oraz wystąpieniami publicznymi.

Od czasu przeszczepu w 2021 roku nadal intensywnie rehabilituje się i dąży do pełniejszej funkcjonalności nowych rąk. Regularnie ćwiczy na siłowni, aby budować mięśnie w przeszczepionych ramionach.

Wypadek Felixa Grétarssona stał się jednym z często omawianych przypadków podczas szkoleń BHP dla elektromonterów. Mimo tragicznego przebiegu jego historia przyczyniła się do wzrostu świadomości na temat konieczności rygorystycznego przestrzegania procedur LOTO, stosowania odpowiedniej klasy odzieży łukoochronnej i ponownej analizy ryzyka w trudnych warunkach pogodowych.

Artykuł Elektryk z Islandii odzyskał ręce 23 lata po wypadku na linii 11 kV pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Moment przed zwarciem łukowym zarejestrowany przez kamerę monitoringu podczas wymiany licznika w irańskim biurowcu.

Artykuł Wymiana licznika bez odłączenia zasilania pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Elektryk osmalony przez zwarcie łukowe pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Pracownik energetyki doprowadził do niezamierzonego zwarcia łukowego, a w konsekwencji pożaru na stacji elektroenergetycznej w rosyjskim Syzraniu. Dzięki odzieży chroniącej przed łukiem i szybkiej ucieczce elektromonter nie odniósł większych obrażeń.

Artykuł Zwarcie łukowe w rozdzielnicy 6 kV – Syzrań, Rosja pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Z pewnością pytanie jest nieco podchwytliwe, gdyż osoba z niedostateczną wiedzą odpowie, że… “można spaść z wysokości”. Nieco bardziej kumata osoba zapewne odpowie, że to praca przy napięciu i to również nie zostanie uznane. Niestety tu się kłania podstawowa wiedza, którą musi znać każda osoba, która chce pracować jako elektryk, niekoniecznie przy fotowoltaice.

Przeciętnej osobie elektryk kojarzy się z tzw. kręcidrutem, który “robi gniazdka w ścianie i kładzie kafelki w toalecie”. Równie dobrze można powiedzieć, że lekarz wypisuje papierki i nie musi mieć żadnej wiedzy, a za to tylko samo doświadczenie. Tak właśnie obecnie myśli większość osób starających zdobyć się uprawnienia, bo zyskali doświadczenie, ale nigdy żadnej książki nie czytali i nie odróżniają prądu stałego od prądu zmiennego oraz prądu od napięcia.

Tu jest właśnie jedna z kluczowych rzeczy w pracy przy fotowoltaice, gdyż przy PV w większości przypadków mamy do czynienia zarówno z prądem stałym oraz zmiennym. Stały pochodzi z paneli fotowoltaicznych, a zmienny z sieci lub nawet z samego tylko falownika (falowniki off-grid).

W internecie często pojawia się mit jakoby prąd stały był bezpieczny – nic bardziej mylnego. Według wielu prac, prąd stały jest około dwa razy mniej niebezpieczny. W skrajnych przypadkach może spowodować jedynie uczucie ciepła i w tym samym czasie elektrolizę tkanek która doprowadzi do znacznej utraty zdrowia lub nawet życia.

Powszechnie stosowane tanie wyłączniki różnicowo-prądowe (potocznie różnicówki) działają tylko na prąd zmienny lub ewentualnie tętniący (RCD typ A).

Obalając kolejny mit… Różnicówki niezależnie od typu, nie wyłączają podczas porażenia ani tym bardziej przed nim (za wyjątkiem upływności L-PE), tylko wskutek pojawienia się tak zwanego prądu różnicowego – czego przykładem jest wbudowany rezystor połączony z przyciskiem “TEST”. Gdy dana osoba, lub zwierzę postanowi równocześnie dotknąć przewodu L i równocześnie N, zarazem będąc odizolowanym od ziemi, to różnicówka nie “zobaczy” prądu różnicowego, lecz żarówkę…

Korzystając na co dzień z instalacji elektrycznych w domu, w pracy i wszędzie indziej można się przyzwyczaić do tego, że nic się nie dzieje. Jak mawiają najlepsi i doświadczeni elektrycy: “najczęściej zabija rutyna”.

Tym bardziej zdradliwy bywa prąd, gdy ktoś zaliczył kilka czy nawet kilkanaście porażeń i nie stosuje zasad bezpiecznej pracy przy lub w pobliżu napięcia. Każdy kolejny raz może być ostatnim.

Przy PV często zachodzi sytuacja, że inne osoby montują panele na dachu, a inne osoby wykonują elektrykę “z dołu” mając wyprowadzone przewody z paneli. Należy pamiętać że to nie moc zabija, tylko prąd. Gdyby ktoś nie wierzył, to niech się zastanowi jak działa paralizator elektryczny posiadający małą bateryjkę. Panele połączone szeregowo i dające napięcie rzędu 1500 VDC, mogą być doskonałą receptą na poparzenia skutkujące amputacją całych kończyn.

Inaczej wygląda sprawa związana z łukiem elektrycznym. W przypadku prądu zmiennego, napięcie wygląda mniej lub bardziej jak na poniższym wykresie:

W czerwonych kółkach widać tak zwane przejście przez zero, które powoduje zgaszenie ewentualnego łuku. Zupełnie inaczej bajka wygląda przy prądzie stałym. Poniższe trzy krótkie filmy są tego doskonałym dowodem:

Oczywiście te filmy pokazują celowo wywołany łuk elektryczny przy zwarciu paneli. Taki sam łuk może powstać wskutek złego zarobienia wtyczki MC4 w instalacji, o czym mowa na kolejnym poniższym filmie:

Po tym doskonale widać, że ewentualne porażenie napięciem z paneli nie jest tak przerażające jak możliwość znacznych oparzeń wskutek zwarcia dokonanego podczas montażu. Rzeczą oczywistą jest, że panele podają napięcie na wyjściu zawsze jak pada na nie światło – także zaraz po wyjęciu ich z auta. Złącza MC4 umożliwiają ich podłączenie niemal w każdej chwili, ale nie po obciążeniem.

Rozładowane kondensatory falownika, są praktycznie zwarciem, dlatego oczywiście stosujemy co najmniej jeden rozłącznik (bezpiecznikowy lub zwykły) zaraz po wejściu do rozdzielnicy, przed ogranicznikami – nawet jeśli falownik posiada wbudowany. Ewentualny łuk zapali się na krótko podczas operowania rozłącznikiem, w jego wnętrzu, a nie w naszych rękach i tuż przed oczami, których raczej nikt z nas nie chciałby stracić.

Artykuł Czy praca przy fotowoltaice jest niebezpieczna? pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Na prywatnej posesji prace porządkowe z wykorzystaniem podnośnika koszowego prowadziło pięciu pięciu mężczyzn: operator, dwie osoby pracujące w koszu oraz dwie pracujące na ziemi.

Operator podnośnika koszowego nie zachował należytej ostrożności i pracował nad czynną linią napowietrzną. W trakcie prac ramię podnośnika oparło się o przewody średniego napięcia.

„W pewnym momencie operator podnośnika, w którego koszu pracowało dwóch mężczyzn w wieku 54 i 74 lat został porażony prądem. 30-latek stanął w płomieniach” – relacjonuje WSPR „Meditrans” na Facebooku. Wtedy mężczyźni pracujący na ziemi mieli ruszyć mu na pomoc, ale oni również nie zadbali o zachowanie bezpieczeństwa i zostali porażeni. Dopiero z pomocą okolicznych mieszkańców udało się odizolować palącego się mężczyznę od źródła prądu i wezwano służby.

Najbardziej poszkodowany 30-latek z ciężkimi oparzeniami od łuku elektrycznego został przetransportowany śmigłowcem do szpitala w Warszawie. Pozostałych dwóch porażonych zostało przewiezionych do szpitala ambulansem. Wbrew informacjom podawanym przez niektóre źródła, w zdarzeniu nie było ofiar śmiertelnych.

Po odłączeniu zasilania przez pogotowie energetyczne ostatnich dwóch mężczyzn pozostających w koszu podnośnika zostało uwolnionych przez strażaków. Odmówili oni pomocy medycznej.

Źródło: Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego „Meditrans” w Warszawie, Miejski Reporter, strazacki.pl

Artykuł 3 osoby porażone prądem podczas przycinania gałęzi drzew nad linią SN w Sulejówku pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

14 marca 2024 przy Placu Centralnym w krakowskiej Nowej Hucie na dach tramwaju linii 19 spadł element sieci trakcyjnej, co doprowadziło do zwarcia i wyładowania łukowego.

– W tramwaju oraz w sieci trakcyjnej natychmiast zadziały systemy bezpieczeństwa, które odcięły napięcie. W wagonie zjeżdżającym do zajezdni nie było pasażerów – podało w komunikacie MPK SA w Krakowie dodając, że wszystkie tramwaje i autobusy przechodzą regularne przeglądy i badania.

Artykuł Łuk elektryczny na dachu tramwaju w Krakowie pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

BHP na chińskiej farmie PV

Artykuł Łuk elektryczny przy przecinaniu przewodów solarnych pod napięciem pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Artykuł Łukowy podgrzewacz wody pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W tym piecu łukowym wykorzystuje się 3 elektrody o średnicy 14 cali. Każdą z nich zasilają gołe kable miedziane o masie około 1,35 tony.
Napięcie max. 300 V, a natężenie prądu 16 kA.

Zabezpieczenia z opon ze starych ciężarówek mają zmniejszać ścieranie się “pracujących” kabli.

Artykuł Kable zasilające do elektrod pieca łukowego pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.