Z okazji przypadającego dziś Światowego Dnia Inżyniera życzymy Wam wszystkim projektów, które zawsze „mieszczą się w szafie” i rozwiązań, które przechodzą każdą kontrolę i audyt.

Artykuł Inż. Sikh na budowie w Dubaju pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Jak podkreśla prezes Stowarzyszenia Inżynierów Telekomunikacji Piotr Kuriata, dotychczas to właśnie najmniejsze instalacje budziły liczne spory pomiędzy inwestorami a organami administracji.

„Nowelizacja jednoznacznie przesądza, że instalacje o wysokości do 3 metrów nie wymagają żadnych formalności administracyjnych. W praktyce oznacza to koniec sytuacji, w których niewielkie anteny były traktowane jak obiekty budowlane i podlegały czasochłonnym procedurom” – powiedział ekspert.

Instalowanie zamiast budowy – koniec sporów z urzędami

Według niego istotnym elementem zmian jest także wyraźne rozróżnienie między “instalowaniem” a “budową” w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

„Ustawodawca wskazał, że wykonanie instalacji radiokomunikacyjnej, również wraz z konstrukcją wsporczą, stanowi instalowanie, a nie budowę. W przypadku instalacji do 3 metrów ogranicza to ryzyko nadinterpretacji przepisów i zwiększa bezpieczeństwo prawne inwestorów oraz właścicieli nieruchomości” – zaznaczył.

Przedstawiciele branży podkreślają, że najmniejsze stacje są istotnym elementem rozwoju nowoczesnych sieci telekomunikacyjnych, w tym technologii 5G.

„To właśnie takie instalacje pozwalają na zagęszczanie infrastruktury w miastach i miejscach o dużym zapotrzebowaniu na transmisję danych. Brak obowiązku zgłoszenia czy pozwolenia umożliwia operatorom szybsze i bardziej elastyczne działanie” – ocenił Kuriata.

Ekspert zwrócił uwagę, że uproszczenie procedur nie oznacza obniżenia standardów bezpieczeństwa.

„Normy dotyczące emisji pól elektromagnetycznych pozostają bez zmian i nadal podlegają kontroli właściwych instytucji. Nowelizacja racjonalizuje proces inwestycyjny, ale nie rezygnuje z ochrony zdrowia i środowiska” – podkreślił.

Zdaniem przedstawicieli środowiska inżynierskiego największą wartością nowych przepisów jest wprowadzenie jednoznacznych zasad dotyczących najmniejszych instalacji radiokomunikacyjnych, co ma stanowić fundament sprawnej rozbudowy infrastruktury telekomunikacyjnej i dalszej cyfryzacji gospodarki oraz usług publicznych.

Źródło: Stowarzyszenie Inżynierów Telekomunikacji SIT

Artykuł Nowelizacja prawa budowlanego – maszty antenowe do wysokości 3 metrów bez zgłoszenia pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

140 tysięcy czujek dymu i tlenku węgla trafi do polskich domów w ramach wspólnej akcji strażaków i MSWiA

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zakupiło 140 tys. czujek dymu i czadu w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Szef resortu Marcin Kierwiński zainaugurował akcję dystrybucji urządzeń w całej Polsce. Strażacy bezpłatnie zamontują je w domach osób najbardziej potrzebujących.

Celem akcji jest poprawa bezpieczeństwa i budowa społecznej odporności na zagrożenia pożarowe. Obowiązek montażu czujki w każdym domu z piecem wchodzi w życie już w 2030 r.

– Ochrona ludności i obrona cywilna to także te inwestycje, które są najbliżej ludzi, w codzienne bezpieczeństwo. Tak postrzegamy tę akcję. Zdecydowaliśmy, że będziemy przekazywać czujki osobom najbardziej zagrożonym zatruciem dymem czy tlenkiem węgla, trafiać do osób, które z racji warunków mieszkaniowych, bądź zagrożeń, jakie są wokół nich, takiego wsparcia potrzebują – wyjaśnił szef MSWiA.

Od kiedy czujki dymu/czadu będą obowiązkowe?

Podczas inauguracji akcji przypomniano o harmonogramie wdrażania obowiązkowego montażu czujek w Polsce:

• Od czerwca 2026 roku: Obowiązek posiadania czujek obejmie wszystkie obiekty hotelarskie oraz lokale świadczące usługi najmu krótkoterminowego. To bezpośrednie pole do działania dla firm instalatorskich obsługujących sektor HoReCa i apartamenty na wynajem.
• Od 1 stycznia 2030 roku: Czujka dymu/czadu stanie się obowiązkowym wyposażeniem każdego domu i mieszkania, w którym znajdują się źródła ciepła na paliwo stałe (węgiel, drewno) lub płynne/gazowe (gaz, olej opałowy).

Szczegóły akcji MSWiA

Resort przeznaczył na zakup urządzeń ok. 5 mln zł. Strażacy z Państwowej Straży Pożarnej nie tylko dostarczą sprzęt, ale zajmą się jego poprawnym montażem oraz przeszkoleniem domowników. Ma to na celu budowanie „społecznej odporności” i ograniczenie tragicznych statystyk – co roku w pożarach ginie w Polsce około 400 osób, a dziesiątki padają ofiarą tlenku węgla.

– Zależy nam, by strażacy trafiali bezpośrednio do domów i instalowali czujki. Budowali przeświadczenie o tym, jak ważna jest profilaktyka – powiedział minister Kierwiński.

MSWiA apeluje, aby nie czekać do 2030 roku. Dla instalatorów to idealny moment, by włączyć audyt bezpieczeństwa pożarowego do standardowej oferty przeglądów instalacji elektrycznych.

Na co warto zwrócić uwagę klientom już dziś?

• Pamiętajmy o montażu certyfikowanych urządzeń.
• Lokalizacja montażu: Skuteczność czujki zależy od jej umiejscowienia (odpowiednia odległość od kratek wentylacyjnych, martwych stref pod sufitem czy źródeł pary).
• W przypadku nowo projektowanych instalacji warto rekomendować czujki zasilane sieciowo z podtrzymaniem bateryjnym lub zintegrowane z systemem alarmowym/Smart Home.

Źródło: gov.pl / Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

Artykuł Strażacy bezpłatnie zamontują 140 tysięcy czujników dymu i czadu u najbardziej potrzebujących pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Z analizy Polskiego Towarzystwa Ekspertów Dochodzeń Popożarowych (PTEDP) wynika, że problem dotyczy przede wszystkim budynków mieszkalnych, czyli domów jednorodzinnych i bloków. To właśnie tam dochodzi do największej liczby ofiar. Co godzinę na świecie w pożarach ginie średnio osiem osób, setki odnoszą obrażenia, a skutki ekonomiczne pochłaniają około 1 proc. produktu narodowego brutto wszystkich krajów. Jeżeli dodamy do tego fakt, że w Polsce od lat 80. liczba pożarów uległa niemal dziewięciokrotnemu wzrostowi, widać wyraźnie, że mamy problem systemowy, a nie serię przypadków.

Liczby, których nie widać w oficjalnych statystykach

Aż 66 proc. najtragiczniejszych w skutkach pożarów, czyli z ofiarami śmiertelnymi, ma miejsce w obiektach mieszkalnych. Przez ostatnie lata w Polsce średnio 500-600 osób rocznie ginęło w pożarach, a od 2 do 4 tysięcy odnosiło obrażenia. Są to dane zaniżone. Statystyki Państwowej Straży Pożarnej uwzględniają ofiary śmiertelne odnotowane na miejscu zdarzenia, ale już nie wszystkich tych, którzy umierają później w szpitalach na skutek rozległych poparzeń.

Nowe warunki techniczne: konieczne, ale spóźnione minimum

Na poziomie legislacyjnym trwają intensywne prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Projekt zakłada szereg zmian w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

Jednym z kluczowych elementów w tym obszarze są bariery ogniowe na elewacjach i dachach budynków wielorodzinnych. Mają one działać jak „bezpieczniki”, zatrzymywać płomienie w określonej strefie, ograniczać rozprzestrzenianie się ognia po elewacji i pokryciu dachowym, wydłużać czas potrzebny na ewakuację oraz umożliwić strażakom skuteczną interwencję.

To rozwiązanie od lat stosowane w wielu krajach Europy, które w polskich realiach ma szansę realnie obniżyć liczbę tragicznych pożarów w zabudowie wielorodzinnej. Pozostałe zmiany porządkują szereg obszarów dotychczas pomijanych lub niedookreślonych w przepisach. Projekt przewiduje m.in. ograniczenie długości pasów izolacyjnych do 40 metrów i ich wyraźne oznakowanie, traktowanie przedsionków jako stref bezpieczeństwa dla ewakuacji, doprecyzowanie relacji między budynkami o różnej wysokości, co ma utrudnić przemieszczanie się ognia po dachach, a także doprecyzowanie zasad dotyczących przepustów instalacyjnych, otworów i izolacji ogniowych, szczególnie ważnych w budynkach wielorodzinnych.

Równolegle utrwalany jest obowiązek instalacji czujników tlenku węgla i pożaru w mieszkaniówce. Nowe przepisy po ponad 20 latach aktualizują dotychczasowe podejście nie tylko do bezpieczeństwa pożarowego, ale także do komfortu życia – wprowadzając m.in. klasy akustyczne, takie jak AQ-0, które lepiej chronią mieszkańców przed hałasem w gęstej, miejskiej zabudowie.

– To jest krok w dobrym kierunku, ale trzeba jasno powiedzieć, to początek nadrabiania zaległości z ostatnich dwóch dekad – ocenia Wiśniewski. – Rozporządzenie, które dziś jest aktualizowane, funkcjonowało w praktycznie niezmienionej formie ponad 20 lat. Technologia, materiały, gęstość zabudowy – wszystko się zmieniło – podsumowuje ekspert.

Mieszkaniówka poza radarem. „Stan zastały” w prawie

Zgodnie z Ustawą o Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariusze prowadzą tzw. czynności kontrolno-rozpoznawcze. Problem polega na tym, że przepisy nie obejmują budynków i pomieszczeń mieszkalnych. W praktyce oznacza to, że PSP ma ograniczone możliwości systematycznego nadzoru nad ochroną przeciwpożarową w domach i blokach.

– Nie możemy dalej udawać, że budynki mieszkalne to prywatna sprawa lokatorów, a rolą państwa jest jedynie wysłać straż, kiedy już się pali – mówi Wiśniewski. – Dzisiejsze wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej dla budynków mieszkalnych są zwyczajnie nieadekwatne. Mamy luki prawne i administracyjne, a ciągłe odwoływanie się do rozwiązań sprzed pięćdziesięciu lat utrwala tzw. stan zastały. To wygodne dla systemu, ale niebezpieczne dla ludzi – twierdzi prezes PTEDP.

Dom wykańczany „po godzinach”, kamienica na butlach z gazem

Słabości prawa widać szczególnie tam, gdzie codzienne wybory mieszkańców spotykają się z przestarzałą infrastrukturą. Na przedmieściach średnich i dużych miast domy jednorodzinne i szeregowce często oddawane są w stanie deweloperskim. Właściciele wykańczają je sami – kładą instalacje, montują kominki, decydują o materiałach. Zbyt często bez fachowej wiedzy, nadzoru i świadomości ryzyka.

– W Polsce pokutuje przekonanie, że „złota rączka” poradzi sobie ze wszystkim, elektryką, kominkiem, gazem. A każde poważne niedociągnięcie w tych obszarach może się skończyć pożarem lub wybuchem. W starych kamienicach i zwartym budownictwie śródmiejskim problemem pozostają archaiczne instalacje. W takich budynkach mamy do wyboru kompleksowy remont albo ciche przyzwolenie na to, że kiedyś coś się wydarzy. To nie jest już tylko kwestia techniki, ale decyzji systemowych i politycznych – komentuje Wiśniewski.

Inżynierowie ryzyka – brakujące ogniwo między ubezpieczycielem a państwem?

W ocenie PTEDP, samą zmianą przepisów technicznych nie da się jednak rozwiązać problemu. Potrzebne jest włączenie do systemu nowych aktorów – inżynierów ryzyka.

Dziś pracują oni przede wszystkim na rzecz ubezpieczycieli, szacując potencjalne straty i projektując strategie pokrycia szkód. Ich rola mogłaby być jednak znacznie szersza, od współokreślania standardów bezpieczeństwa, po audyty istniejących budynków.

– Inżynierowie ryzyka powinni stać się jednym z filarów systemu bezpieczeństwa pożarowego. To oni, we współpracy z ubezpieczycielami, mogą wymuszać lepsze standardy projektowe i eksploatacyjne. Państwo i straż pożarna nie są w stanie co roku wracać do tych samych budynków, sprawdzać każdej klatki, każdego komina. Zasoby kadrowe i prawne PSP są ograniczone. Bez odciążenia ich poprzez profesjonalny nadzór ryzyka będziemy wciąż działać reaktywnie, zamiast zapobiegawczo – dodaje Wiśniewski.

Kto pomaga ofiarom pożarów – państwo czy obywatele?

Tragiczne pożary za każdym razem uruchamiają falę solidarności. Zrzutki, zbiórki, pomoc sąsiedzka i wsparcie lokalnych samorządów pozwalają poszkodowanym stanąć na nogi. Ale za tym odruchem wzajemnego wsparcia kryje się niewygodne pytanie: kto powinien ponosić odpowiedzialność za pomoc ofiarom pożarów – system ubezpieczeń tworzony przez obywateli czy państwo poprzez administrację publiczną?

Eksperci dochodzeń popożarowych zwracają uwagę, że ich praca zbyt często kończy się na ustaleniu przyczyny zdarzenia. Tymczasem wnioski z analiz dotyczące ryzyka, powtarzalności błędów, słabych punktów w prawie mogłyby realnie wpłynąć na kształt przepisów i praktykę budowlaną.

– Dziś prawo nie wykorzystuje w pełni wiedzy ekspertów dochodzeń popożarowych. Potrzebna jest rewizja naszego statusu prawnego, tak aby wnioski z dochodzeń stawały się impulsem do realnych zmian w przepisach, standardach projektowych, praktykach zarządców budynków. Inaczej będziemy zapisywać kolejne raporty, a statystyki ofiar pożarów niewiele się zmienią – twierdzi Tomasz Wiśniewski.

„To moment, w którym trzeba przestać odkładać decyzje”

Nowelizacja warunków technicznych, rosnące statystyki szkód, dramatyczny bilans ofiar śmiertelnych – wszystko to tworzy moment, w którym trudno już udawać, że problem da się załatwić kosmetycznymi poprawkami. Eksperci PTEDP liczą, że tym razem dyskusja o bezpieczeństwie pożarowym nie skończy się na medialnych deklaracjach. Bo w statystykach, za każdym „zdarzeniem” stoi czyjeś życie, zdrowie i dorobek całego życia.

Źródło: Polskie Towarzystwo Ekspertów Dochodzeń Popożarowych

Artykuł Liczba pożarów w Polsce znowu rośnie pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Brak odbioru budynku przez straż pożarną, grzywna sięgająca 5000 zł, a także odmowa wypłaty ubezpieczenia w razie pożaru czy zaczadzenia – to tylko niektóre z konsekwencji, jakie mogą spotkać właścicieli domów i mieszkań, którzy zignorują nowe przepisy dotyczące obowiązkowego montażu czujników dymu i czadu. Nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji weszła w życie końcem 2024 roku i stopniowo zaczyna obowiązywać różne typy budynków.

Jak zabezpieczyć nasze mieszkania, domy i uniknąć konsekwencji – analizuje Diana Knapczyk, radca prawny z kancelarii prawnej Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Obowiązkowe czujniki w domach i mieszkaniach

Nowe prawo nakłada obowiązek montażu czujników nie tylko w nowo powstałych budynkach, ale także w już istniejących. Dla nowych obiektów obowiązek ten obowiązuje od 23 grudnia 2024 roku. Dla budynków mieszkalnych już użytkowanych termin został przesunięty na 1 stycznia 2030 roku. Istniejące hotele muszą być wyposażone w czujki dymu i czadu od 30 czerwca 2026 roku. Przepisy wskazują, że co najmniej jedna autonomiczna czujka dymu musi znaleźć się w każdym lokalu mieszkalnym, a w przypadku domów jednorodzinnych – na każdym piętrze oraz w pobliżu sypialni. Czujki czadu obowiązkowo powinny być montowane w pomieszczeniach, gdzie dochodzi do procesu spalania, jak kotłownie, łazienki z piecykami gazowymi czy pokoje z kominkiem.

Sankcje za brak czujników: grzywna, odmowa odbioru, brak odszkodowania

Choć rozporządzenie nie przewiduje wprost sankcji za brak montażu czujników, kary istnieją – i są dotkliwe. Przede wszystkim, budynki niespełniające wymogów mogą nie uzyskać odbioru od Państwowej Straży Pożarnej, co skutkuje brakiem możliwości ich legalnego użytkowania.

– Właściciele budynków powinni pamiętać, że za brak wymaganych czujników mogą zostać ukarani mandatem, a w skrajnych przypadkach – grzywną do 5 000 zł, choć zgodnie z przepisami możliwa jest nawet kara aresztu. To nie są tylko techniczne drobiazgi, ale obowiązki wynikające z przepisów o ochronie przeciwpożarowej. Niewyposażenie budynku w czujniki może zostać uznane za rażące niedbalstwo, skutkujące wyłączeniem odpowiedzialności ubezpieczyciela – podkreśla Diana Knapczyk radca prawny z kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Tragiczne statystyki: dziesiątki ofiar, setki poszkodowanych

W kontekście wprowadzenia nowych przepisów warto przypomnieć ponurą rzeczywistość. Jak wynika z danych Państwowej Straży Pożarnej, w 2023 roku w Polsce doszło do ponad 29 tys. pożarów w budynkach mieszkalnych. W wyniku tych zdarzeń zginęło 425 osób, a 3244 zostały ranne. Tylko w ubiegłym sezonie grzewczym odnotowano 1850 przypadków zatrucia czadem, z czego ponad 50 zakończyło się śmiercią.

– Te liczby nie kłamią. Zaledwie jedna czujka może uratować życie – a mimo to wciąż wiele osób ignoruje ten obowiązek. Brak czujników to igranie z losem. Tylko w zeszłym roku z powodu pożarów i zaczadzeń zginęło kilkaset osób. To niedopuszczalne w XXI wieku. Podobne przepisy obowiązują w wielu krajach Unii Europejskiej – komentuje Diana Knapczyk radca prawny z kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Czujka to nie fanaberia – to konieczność

Zasada jest prosta: jeśli w domu znajduje się kominek, piecyk gazowy, bojler lub inne urządzenie grzewcze – należy zainstalować czujnik czadu. Jeśli mieszkasz w budynku wielorodzinnym, czujka dymu powinna znaleźć się w każdym lokalu. Ignorowanie tego obowiązku może kosztować nie tylko pieniądze, ale – co najważniejsze – życie swoje lub bliskich. Warto już dziś upewnić się, że dom lub mieszkanie spełnia nowe wymogi. Koszt jednej czujki to wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych – zdecydowanie mniej niż życie, zdrowie i bezpieczeństwo.

Źródło: Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

Artykuł Odmowa odbioru budynku bez czujników dymu i czadu, kara grzywny, a w razie pożaru – brak odszkodowania pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Nowa seria VAL-SPP Safe Protection Plus spełnia wszystkie podwyższone wymagania, które wchodzą w życie od 2025 roku, z trzyletnim okresem przejściowym. Z tego względu w długoterminowych projektach wprowadzenie nowych modeli warto zaplanować już teraz. Dodatkowo zachętą powinny być same cechy nowych modeli zapewniające długotrwałe działanie oraz wysokie bezpieczeństwo.

Nowe modele VAL-SPP Safe Protection Plus to:

• Zgodnie z IEC 61643-11:2024:
  • wzmocniona izolacja, zapewnia wyższe bezpieczeństwo użytkownika i aplikacji,
  • zwiększona wytrzymałość na prądy zwarciowe,
  • większe odstępy izolacyjne, odległości pełzania pomiędzy obwodami.
    
• Jeżeli w instalacji wcześniej nie ma zabezpieczenia większego niż 315 A, nie ma potrzeby stosowania dodatkowego bezpiecznika, pozwala to na oszczędność miejsca i ekonomiczną instalację.
  
• Ochrona przed niedostatecznym wetknięciem przewodów.
  
• Szeroki zakres temperatur pracy -40 °C … 85 °C.
  
• VAL-SPP obejmuje aplikacje AC i DC dedykowane do aplikacji fotowoltaicznych o różnych napięciach znamionowych. Ofertę uzupełniają warianty do sieci o dużych wahaniach napięcia.

Prosta i bezpieczna instalacja

Budowa serii VAL-SPP charakteryzuje dobrą ochroną przeciwporażeniową i chroni przed niedostatecznym wetknięciem przewodów. Posiada zredukowany moment dokręcenia zacisków wynoszący 3 Nm, również dla przewodów o przekroju 25 mm² i większym co pozwala na zauważalnie łatwiejszy montaż.

Niezawodna ochrona systemu

Nowa seria oferuje dużą wytrzymałość dla niezawodnej ochrony. Wzmocniona izolacja zapewnia dodatkowe bezpieczeństwo użytkownika i systemu. Szybkie odłączenie gwarantuje wysoki poziom niezawodności.

Szeroki zakres zastosowań

Modele VAL-SPP obejmują aplikacje AC oraz DC dedykowane do aplikacji fotowoltaicznych. Solidna konstrukcja umożliwia instalację w trudnych warunkach, zakres temperatur pracy to aż -40 °C … 85 °C, montaż na wysokości do 5000 metrów. Brak potrzeby stosowania bezpiecznika do 315 A pozwala na oszczędność miejsca i ekonomiczną instalację.

Przydatne linki:

1. Folder z zestawieniem modeli AC i DC do aplikacji fotowoltaicznych
2. Nowy standard ochrony przed przepięciami

Autor: Radosław Gruszka – Menadżer Produktu, Phoenix Contact
email: rgruszka@phoenixcontact.pl
gsm: +48 532 95 03 39
www.phoenixcontact.pl

Artykuł Ograniczniki przepięć typu 2 zgodne z nowymi wymaganiami IEC 61643-11:2024 pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Jako instalator oświetlenia masz obowiązek przestrzegania przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEE), do którego zalicza się zużyty sprzęt oświetleniowy. Dzięki współpracy z firmą Ledvance, wiodącym producentem oświetlenia oraz bazując na jej wieloletniej współpracy z ElektroEko, przygotowaliśmy dla was zbiór najważniejszych informacji na temat prawidłowego postępowania ze zużytym oświetleniem.

Zacznijmy od Ustawy o odpadach, która podmiot świadczący usługi w zakresie m.in. budowy, rozbiórki, remontu obiektów, konserwacji i napraw definiuje jako wytwórcę odpadów. Zatem każdy elektroinstalator, który realizuje usługę wymiany oświetlenia (opraw, źródeł światła i systemów sterowania oświetleniem lub jedynie samych źródeł światła) jest wytwórcą odpadów i na nim ciąży obowiązek zgodnego z przepisami postępowania ze zużytym oświetleniem.

Jeśli, jako elektroinstalator, przytoczone wyżej usługi świadczysz regularnie, możesz być zobowiązany do rejestracji w BDO jako wytwórca odpadów i do prowadzenia ewidencji wytwarzanych przez siebie odpadów oraz do przekazywania ich wraz z Kartą Przekazania Odpadów rejestrowaną w BDO.

Rejestr BDO to Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Jest to system informatyczny utworzony na bazie przepisów zawartych w Ustawie o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Celem systemu jest przeciwdziałanie nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami. Aby indywidualnie ustalić, czy podlegasz obowiązkowi rejestracji w systemie BDO i do rejestrowania Kart Przekazania Odpadów, należy zapoznać się z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów. Kluczowa będzie masa odpadów wytwarzanych w ciągu roku, wskazywana osobno dla każdego kodu odpadu.

Jako instalator oświetlenia – niezależnie od tego, czy podlegasz, czy też nie podlegasz, obowiązkowi rejestracji w BDO i obowiązkowi rejestracji Kart Przekazania Odpadów – jesteś każdorazowo zobowiązany do zgodnego z przepisami magazynowania zużytego oświetlenia i do przekazywania go wyłącznie podmiotom posiadającym zezwolenia na jego transport i przetwarzanie. Przepisy zabraniają wyrzucania zużytego oświetlenia razem z odpadami komunalnymi oraz jego demontażu poza zakładem przetwarzania. Pamiętaj też, aby każdorazowo wyjąć ze zużytych opraw zużyte źródła światła (świetlówki liniowe i kompaktowe, lampy sodowe i rtęciowe, metalohalogeny oraz żarówki LED i świetlówki LED) i aby przekazać je oddzielnie, razem z pozostałym zużytym oświetleniem.

ElektroEko, organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, oferuje bezpłatny odbiór zużytego sprzętu oświetleniowego oraz pozostałego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a także zużytych baterii, akumulatorów i UPS-ów. Za pośrednictwem formularza internetowego w prosty sposób zamówisz bezpłatny odbiór zużytego sprzętu ze wskazanego przez Ciebie miejsca.

>> Dowiedz się więcej na www.oddajdoelektrosmieci.pl

Dystrybutorzy, czyli sklepy oraz hurtownie sprzedające oświetlenie: sprzedając nowe oświetlenie, mają oni obowiązek bezpłatnego przyjęcia zużytego oświetlenia w miejscu sprzedaży lub w miejscu jego dostawy. Należy pamiętać, że dystrybutorzy, jako nieprofesjonalni zbierający, nie potwierdzą faktu przekazania im zużytego oświetlenia na Karcie Przekazania Odpadów. W takich sytuacjach, najlepszym rozwiązaniem będzie skorzystanie z usług ElektroEko i zarejestrowanie zlecenia bezpłatnego odbioru na stronie zuzyteoswietlenie.pl. Rejestrując zlecenie, można wskazać chęć jednoczesnego bezpłatnego przekazania także innego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz zużytych baterii i akumulatorów (w tym UPS-ów). Wystarczy dodać ten sprzęt do listy.

Sankcje za nieprzestrzeganie przepisów

Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEE), w tym ze zużytym sprzętem oświetleniowym, może skutkować różnymi sankcjami, które są określone w przepisach. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz Ustawa o odpadach przewidują możliwość nałożenia administracyjnych kar pieniężnych na podmioty, które nie przestrzegają przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem oświetleniowym. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej może sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych, w zależności od rodzaju i zakresu naruszenia. Ponadto, Ustawa o odpadach, za postępowanie wbrew zawartym w niej przepisom, oprócz grzywny przewiduje w niektórych przypadkach również karę aresztu.

Aby uniknąć przytoczonych sankcji ważne jest to, aby przestrzegać przepisów dotyczących prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem oświetleniowym. Ponadto, regularne śledzenie aktualnych regulacji prawnych, współpraca z ElektroEko przy przekazywaniu zużytego oświetlenia i pozostałego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz prowadzenie odpowiedniej ewidencji wytwarzanych odpadów to kluczowe kroki, które pomogą w należytym spełnieniu obowiązków ustawowych i ochronie środowiska.

Artykuł powstał we współpracy z firmą LEDVANCE oraz z ElektroEko Organizacją Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego S.A.

Firma LEDVANCE nieustannie dąży do minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko poprzez projektowanie swoich produktów w taki sposób, aby już jako zużyty sprzęt oświetleniowy były łatwe w przetwarzaniu. Dodatkowo, firma ta podejmuje różne inicjatywy i wdraża programy mające na celu ochronę środowiska. Jedną z nich jest edukacja konsumentów oraz użytkowników profesjonalnych w zakresie właściwego postępowania ze zużytym sprzętem oświetleniowym. Dzięki ścisłej współpracy z ElektroEko, największą w Polsce organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, firma LEDVANCE skutecznie realizuje swoje ustawowe obowiązki w zakresie zbiórki i przetwarzania zużytego sprzętu, przyczyniając się do ochrony środowiska i do promowania idei zrównoważonego rozwoju.

www.oddajdoelektrosmieci.pl

Artykuł Już nie świeci? Oddaj do elektrośmieci pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Trzeci rok z rzędu firma WAGO wraz z Partnerami organizuje i publikuje badanie przeprowadzone wśród elektroinstalatorów z całej Polski. W tegorocznej edycji wzięło udział rekordowe 2369 osób. Raport oferuje unikatowe spojrzenie na branże, którą dzięki badaniu możemy oglądać oczami elektroinstalatorów.   

Optymizm mimo wszystko

Pomimo wielu trudności polskich elektroinstalatorów nadal nie opuszcza przekonanie, że dla profesjonalistów zawód elektryka oferuje szereg możliwości. Główny wskaźnik optymizmu w stosunku do poprzedniego roku obniżył się o 0,4 punkt i wynosi obecnie 4,1 (skala 1-5). Biorąc pod uwagę problemy, z jakimi mierzy się krajowa gospodarka wynik wydaje się w dalszym ciągu bardzo wysoki i może napawać optymizmem.

Jako najważniejsze trendy oraz szanse sprzyjające wykonywaniu zawodu wskazano stałe zapotrzebowanie na profesjonalne usługi, rosnące zainteresowanie inteligentnymi instalacjami oraz transformację energetyczną.

Jeśli chodzi o wyzwania, z jakimi elektrycy musza mierzyć się tu i teraz, wyniki są nieco bardziej alarmujące. Aż 68% respondentów na pytanie, czy w 2023 roku będziemy mieli do czynienia z kryzysem gospodarczym, odpowiedziało twierdząco. W uzupełniającym pytaniu „Jak mocno kryzys dotknie branży elektroinstalacyjnej” wskaźnik wyniósł 2,9 w skali 1-5. Uczestnicy badania wskazywali, że pomimo spowolnienia inwestycji popyt na profesjonalistów, którzy w ostatnim czasie poszerzali swoje kompetencje w takich obszarach jak inteligentne instalacje, czy odnawialne źródła energii nie powinien się zmniejszyć.

Ważnym czynnikiem, który miał i będzie miał wpływ na całą branżę była zdecydowanie wysoka inflacja. Aż 79% pytanych zadeklarowało, że podniosło ceny swoich usług. Średnia wysokość podwyżki wyniosła 22%. Głównymi powodami wzrostu cen według badanych były rosnące skokowo ceny komponentów oraz właśnie inflacja. W porównaniu do zeszłorocznego badania mniejsze znaczenie dla wzrostu cen miał rosnący popyt na usługi elektroinstalacyjne. 

Biorąc pod uwagę wysoki wskaźnik optymizmu połączony z niepokojącymi wynikami dotyczącymi aktualnej sytuacji gospodarczej można powiedzieć, że polscy elektrycy uważają trwające problemy za uciążliwe, ale jednak przejściowe. W dłuższej perspektywie rosnący popyt na profesjonalistów – ich zdaniem – powinien się utrzymać. 

Dobrze ocenione zmiany

W nowym raporcie zapytaliśmy również o zmiany w przepisach regulujących dostęp do zawodu elektryka – konkretnie o obowiązek udokumentowania wykształcenia kierunkowego lub zaświadczenia o stażu pracy w zawodzie przed przystąpieniem do egzaminu nadającego „uprawnienia elektryczne”. Pół roku po wprowadzeniu nowego rozporządzenia zdecydowana większość pytanych oceniła nowe przepisy pozytywnie podkreślając, że dotychczasowy system wpuszczał na rynek osoby o zbyt niskich kwalifikacjach. Na pełną ocenę zmian przyjdzie nam oczywiście poczekać.

– Elektrycy od lat zwracali uwagę na konieczność większej weryfikacji kompetencji osób przystępujących do egzaminu na świadectwo kwalifikacyjne. Dlatego rozporządzenie z lipca zeszłego roku zostało generalnie przyjęte jako krok w dobrym kierunku – mówi Łukasz Szklanko z portalu elektroonline.pl, partnera raportu. Zdaniem większości uczestników badania zmiany w przepisach powinny przyczynić się do podniesienia jakości oferowanych na rynku usług instalacyjnych oraz zwiększyć bezpieczeństwo – zarówno użytkowników instalacji elektrycznych, jak i pracy samych elektryków. Będzie też czynnikiem pobudzającym wzrost wynagrodzeń w branży.

Kolejny raz widzimy także coraz ważniejszą rolę internetu, zarówno w aspekcie zakupów, jak i poszerzania swojej wiedzy. Instalatorzy doceniają role krótkich filmów instruktażowych oraz możliwość wymiany doświadczeń w mediach społecznościowych. Dodatkowo 29% deklaruje, że dokonuje zakupów w sklepach internetowych.

– Cieszymy się, że branża uznała raport za wartościowe źródło wiedzy i każdego roku coraz więcej osób bierze w nim udział – mówi Aleksander Czech, Marketing Manager WAGO. Tworząc raport chcieliśmy oddać głos polskim elektroinstalatorom, tak aby mogli wypowiedzieć się w najważniejszych tematach dotyczących ich pracy.

Z pełnym raportem z III edycji badania ELEKTROBAROMETR można zapoznać się na stronie: https://elektrobohater.pl/elektrobarometr

Artykuł ElektroBAROMETR: W jakich nastrojach elektroinstalatorzy witają rok 2023?  pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

W bardzo starych domach wciąż można spotkać przyłącze jednofazowe zabezpieczone dwoma topikami – po jednym na żyłę. Mało kto dziś już pamięta, że początki elektryfikacji Polski to nie było TN, TT, tylko IT jak cały kraj długi i szeroki.

Niestety praktycznie od zawsze roiło się od domorosłych elektryków robiących na zasadzie “skoro działa to jest dobrze”! Doziemienia (połączenie jednego lub więcej biegunów z uziomem, ziemią lub otoczeniem) były bardzo częste – nie tyle wskutek awarii, co majstrowania przez ww. domorosłych kręcidrutów. Tym sposobem w znaczącej większości miejsc w miejsce IT, pojawiło się “zerowanie” zwane również jako TN-C.

W przypadku gdy uziemienie punktu neutralnego transformatora było zbyt “słabe” (zbyt wysoka rezystancja), układ sieci zwał się TT. Nie gwarantuje on niskiego napięcia (ziemia vs N) jakie, przynajmniej w teorii, jest bezpieczne dla człowieka. W takim przypadku nie ma innej opcji, trzeba posiadać własne lokalne uziemienie spełniające warunek SWZ… Niniejszy artykuł jest o zerowaniu, a nie o układzie TT, więc dalej o tym nie będzie. Niemniej jednak, w bardzo wielu miejscach w Polsce można spotkać się z układem TT i należy mieć to zawsze na uwadze. Pomylenie układu sieci TT z TN niesie ze sobą katastrofalne skutki.

Zerowanie i PEN w polskich przepisach

Nie od wczoraj wiadomo, że przepisy i tak samo normy, nie zawsze są zbyt dobrze przemyślane i nie da się wszystkiego przewidzieć. Kiedyś gniazda z bolcem (stykiem ochronnym mówiąc bardziej prawidłowo) były wymagane tylko w pomieszczeniach wilgotnych i mokrych – czyli w kuchni i w łazience. Wszak w innych pomieszczeniach człowiek jest nieśmiertelny

Gniazdo jednofazowe, trzy styki i tylko dwa przewody. Po co prowadzić trzy przewody, skoro jeden może pełnić podwójną funkcję? Taka piękna oszczędność, ale czy na pewno?

Ten wspólny przewód, aż do 1996 roku nazywał się “zero” – obecnie to tzw. przewód ochronno-neutralny (PEN). Oczywiście teraz mamy jeszcze neutralny (N) i ochronny (PE, czasami zdarza się też E w celach technicznych). Niestety wciąż można spotkać niedouczonych elektryków, którzy tego nie rozumieją i mówią “zero” na wszystkie powyższe, a często nie da im się wytłumaczyć, że to ma jednak jakieś znaczenie. Tak samo jak kiedyś można było produkować samochody z jednym tylko hamulcem, bo co złego może się stać?

Bardzo szybko okazało się, że coś co ma chronić przed utratą życia, mogło samo w sobie pozbawić życia w drastyczny sposób, czyli przez długotrwałe porażenie. Warto tu przypomnieć, że podczas porażenia bardzo często dochodzi do bardzo silnego i mimowolnego skurczu naszych własnych mięśni, co uniemożliwia uwolnienie się. Wybitnie nieprzyjemny sposób na własny koniec.

A jak może do tego dojść? Chyba nikt mnie nie wyzwie od głupców, gdy powiem, że przewody i łączenia nie są niezniszczalne i nie są bezawaryjne. Korozja, naprężenia mechaniczne, ciągłe wkładanie i wyciąganie wtyczki – co może pójść nie tak?

Przykład z życia. Pewien Kowalski pichcił sobie i dzieciom ciasto w piekarniku elektrycznym. Piekarnik w pierwszej klasie ochronności i obudowa porządnie połączona ze stykiem ochronnym. Równocześnie z pieczeniem ciasta, w puszce łączeniowej też się piekło i pech chciał, że najbardziej na “zerze” (obecnie PEN). W końcu to łączenie poszło w p… i ciągłość poszła się… wiadomo co.

No, ale przewód fazowy wciąż ma zachowaną ciągłość. Napięcie z tego przewodu fazowego “sobie idzie” poprzez grzałkę i chciało by “wrócić” do gniazdka, w którym “szczęśliwie” jest zerowanie, tak bardzo znane z PRL-u.

Tym samym, niebieski przewód od piekarnika ma napięcie względem ziemi (otoczenia, mówiąc bardziej precyzyjnie), no i przez zerowanie (mostek), to napięcie sobie śmiga naokoło do bolca i stamtąd do obudowy.

Pech chciał, że pan Kowalski jedną ręką trzymał obudowę tego wspaniałego urządzenia, a drugą ręką trzymał uziemioną rurę. Zdecydowanie nie chciałbym być w jego skórze, a wiele osób mogłoby o tym opowiedzieć, gdyby tylko wciąż żyli. Prąd nie wybiera kiedy, gdzie i nie daje żadnych ostrzeżeń.

Dnia 1 kwietnia 1996 roku, czyli prawie trzy dekady temu, zerowanie zostało prawnie zabronione – zarówno poprzez rozporządzenie, jak i normy. Wiele na to wskazuje, że do niektórych “elektryków” ta informacja jeszcze nie dotarła

Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – § 183. punkt 1, podpunkt 2:

W instalacjach elektrycznych należy stosować (…) oddzielny przewód ochronny i neutralny, w obwodach rozdzielczych i odbiorczych.

Oczywiście prawo nie działa wstecz i przy wymianie gniazda nie ma obowiązku wymiany obwodu, więc wtedy i tylko wtedy ponownie wykonujemy zerowanie.

Co kiedy pomieszczenie mamy zasilone dwoma żyłami tzn. w układzie TN-C i równocześnie chcemy wydłużyć ten obwód, dołożyć przewód albo po prostu wymienić instalację tylko w tym pomieszczeniu?

Prawda jest taka, że ile osób, tyle interpretacji norm i przepisów. Wielokrotnie można usłyszeć bzdury w stylu, że niby nie wolno dokonywać podziału w puszce łączeniowej albo że niby każdy podział należy uziemić.

Osobiście oczami wyobraźni widzę, jak w blokach z każdego jednego mieszkania wychodzi po dwadzieścia przewodów 16 mm^2, które idą po ścianie do ogródka pod blokiem i jeszcze każdy idzie do osobnej szpili (uziomu pionowego). Jak długo żyje, to czegoś takiego nigdy na oczy nie widziałem.

Uziemienie w układach TN, tzn. TN-C, TN-C-S oraz TN-S jest zalecane. Słowo zalecane nie jest synonimem słowa wymagane. Jedno głupie słowo, ale wielu pseudo-elektryków czyta normy tak jakby chcieli aby były napisane, a nie tak jak są. Jeszcze gorzej jak ktoś opowiada jakąś bzdurę tego rodzaju, a reszta robi głuchy telefon. W zupełności wystarczy samemu przeczytać normy, na spokojnie, pamiętając o tym, że nikt z nas nie jest nieomylny i bardzo bardzo łatwo o nadinterpretację.

Przewód PEN w układzie TN-C

Mówiąc o nadinterpretacjach norm: chyba najbardziej częstym przypadkiem jest przewód PEN czyli ochronno-neutralny w układzie TN-C.

Ten kluczowy fragment normy to “Przewód PEN powinien mieć przekrój poprzeczny minimum…”. Powinien mieć czyli mieć powinien. Proste jak drut. Jednak jakiś misiek z internetu (może nawet po środkach odurzających) zinterpretował to trochę odwrotnie – czyli że jeśli przewód PEN ma mniejszy przekrój niż w tej normie, to nie jest on PEN-em. Zaraz zaraz, gdzie i w której normie jest tak napisane, że PEN to nie jest PEN? Może jeszcze pójdziemy o krok dalej i powiemy, że nie jest to wtedy przewód? Widocznie dzisiejsze normy nie są dostatecznie idiotoodporne.

To dla jasności jeszcze raz: Powinien mieć, czyli powinien mieć. Układ sieci to układ połączeń, a nie przekrój przewodów. To że normy się nie zmieniły, to nie znaczy, że jakiś przewód nagle magicznie przestał pełnić funkcję, którą pełnił przez dekady… Najzwyczajniej w świecie ten PEN nadal jest PEN-em, z tą tylko różnicą iż jego przekrój nie spełnia obecnej normy.

Równie dobrze mogłyby się zmienić normy dotyczące np. rozmiarów schodów w taki sposób iż schody powinny mieć 1 mm więcej. Czy wtedy schody Kowalskiego zbyt wąskie o 1 mm wciąż są schodami, czy już nie? Na tej samej zasadzie niektórzy wesoło twierdzą, że PEN nie jest PEN-em kiedy ma przekrój 6 mm^2 Cu. Niestety nie mają racji, bo wciąż to jest PEN, tylko że niespełniający ww. wymogu minimalnego przekroju. I to nawet jak został położony po opublikowaniu tej normy.

Podsumowując:

• Zerowanie wykonujemy tylko przy wymianie osprzętu i tylko gdy uprzednio było ono tam wykonane. Jeśli to tylko możliwe, to wymieniamy obwód, dokonując podziału PEN możliwie jak najwcześniej.
• Wymieniając lub kładąc przewód, prowadzimy osobny N i osobny PE. Jeśli początek tego przewodu znajduje się w puszce łączeniowej, to podział dokonujemy wewnątrz niej.
• Uziemienie punktu podziału (TN-C-S) jest zalecane. Nawet bardzo zalecane, ale nie jest ono obowiązkowe. W razie awarii PEN na sieci i braku tego uziemienia, szkody zwykle są znacznie większe niż materiał i koszt wykonania uziomu.
• PE (przewód lub styk ochronny) zapewniamy zawsze, niezależnie czy PEN jest cienki jak włos, czy gruby jak beczka na wino.

I jeszcze ciekawostka przyrodnicza. Często w budownictwie mieszkaniowym elektromonter z cząstkową wiedzą dokonuje podziału w rozdzielnicy i tuż za punktem podziału montuje SPD – i w tym SPD przewód N zaraz za podziałem jest wprowadzony na jeden z torów ogranicznika. Zakładając 10 cm przewodu i opracowania uwzględniające skrajne przypadki spadku napięcia 1 kV na 1m przewodu podczas przepięcia i zadziałania SPD, to wychodzi maksymalnie 100 V. W tym wypadku ograniczenie przepięcia jest praktycznie zerowe. Rezystancja warystora nie spadnie wystarczająco aby był jakikolwiek pożytek, a iskiernik nie zrobi kompletnie nic. Ten jeden tor to niepotrzebny koszt oraz niepotrzebne dodatkowe łączenie na torze N…

Sprawdź poprzedni artykuł o podziale przewodu PEN:

Artykuł Zerowanie gniazd – dawniej i obecnie pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.

Treść tego rozporządzenia dotyka kwestii, wokół których w ostatnim czasie prowadzono liczne dyskusje, nie tylko w internecie. Dotyczyły one zasadniczo jednego drażliwego tematu, jakim było wydawanie świadectw (uprawnień) osobom bez najmniejszej podstawowej wiedzy, pozwalającej np. na wykonywanie instalacji elektrycznej, gazowej czy ciepłowniczej, gdzie jeden drobny błąd wynikający z niewiedzy może doprowadzić do tragedii.

Kiedy elektryk z lewymi uprawnieniami wymieniający gniazdko w szpitalu, w stanie wskazującym na spożycie, “zapomni” podłączyć PE to naraża na utratę zdrowia lub życia każdego użytkownika takiego gniazdka. Ten przykład to nie jest mój wymysł, tylko prawdziwa sytuacja, której byłem świadkiem nie tak dawno w Krakowie – miałem okazję pracować z tym “elektrykiem” kilka minut. Nie wiedział, co oznacza litera A na mierniku…

Takie doświadczenia utwierdzały mnie zawsze w przekonaniu, że jakieś zmiany w podejściu do weryfikacji wiedzy i rzetelności osób wykonujących zawód elektryka były w Polsce potrzebne, a w wielu środowiskach oczekiwane. Przyjrzyjmy się konkretnym regulacjom, jakie zostały wprowadzone we wspomnianym rozporządzeniu. Na pierwszy rzut oka zmiany wyglądają na profesjonalne i przemyślane. Ale czy na pewno? Pozwolę sobie zacytować chyba najistotniejszy fragment:

Czyli – tak na chłopski rozum – jeśli ktoś miał już świadectwo kwalifikacyjne, to nie ma dla niego problemu. Lecz jeśli przyjdzie jakiś inny jegomość z ulicy i nie okaże żadnego z ww. dokumentów, to nie będzie mógł ot tak wymieniać gniazdek w szpitalu po pijaku… No ale czy rzeczywiście tak będzie, że bez “papierka” nie dostanie “papierka”, czy może nadal będzie to martwy przepis? Osobiście śmiem wątpić – bo kto i jak to będzie sprawdzać?

Inne regulacje w rozporządzeniu

Może nie jestem prawnikiem i nie porównywałem dokładnie tego rozporządzenia z wcześniejszymi istniejącymi, ale gołym wzrokiem zauważalne dla mnie różnice w stosunku do poprzednich przepisów wyglądają tak:

• Możliwość odbycia się egzaminu drogą elektroniczną.
• Egzamin wciąż wyłącznie drogą ustną – brak jakiegokolwiek testu na papierze.
• Możliwość zwrotu zapłaty za egzamin, który nie może się odbyć z powodu braków formalnych lub z przyczyn niezależnych od osoby egzaminowanej.
• Komisja składa się z co najmniej trzech członków stowarzyszenia.
• Protokół przebiegu egzaminu muszą podpisać osoby egzaminujące oraz przewodniczący komisji (poprzednio wystarczał tylko jeden podpis).
• Podział napięć na do 1 kV, do 30 kV, do 110 kV oraz wyższe niż 110 kV (poprzednio było do 1 kV oraz powyżej 1 kV).

Dodane zostały trzy punkty, które wyglądają całkiem ciekawie:

• 14) urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia;
• 15) urządzenia ratowniczo-gaśnicze;
• 16) urządzenia ochrony granic.

Wszędzie tu oczywiście mowa o uprawnieniach energetycznych grupy pierwszej (“elektryczne”). Nie analizowałem zmian w punktach w pozostałych dwóch grupach (gazowe i ciepłownicze), gdyż to nie jest moja specjalność.

Dla chętnych, można zobaczyć pełną treść rozporządzenia.

Jeśli w tych zmianach pominąłem coś istotnego lub źle zinterpretowałem, to proszę poniżej zostawić komentarz – wtedy postaram się poprawić artykuł, tak szybko, jak to możliwe.

Artykuł Zmiany w uprawnieniach dla elektryków pochodzi z serwisu Elektryka Prąd Nie Tyka - instalacje elektryczne w praktyce.