Jak technologie Human Centric Lighting sprawdzają się w komunikacji miejskiej? Odpowiedzi na to pytanie mają dostarczyć badania prowadzone przez Signify, Politechnikę Poznańską i MPK Poznań. W jednym z poznańskich tramwajów wdrożono system oparty na: BioUp (Cyan Enhanced Dynamic), LED Premium Ambiance oraz Philips Hue, który automatycznie zmienia parametry światła w zależności od pory dnia, natężenia światła zewnętrznego i warunków podróży. Celem projektu jest opracowanie wytycznych dotyczących oświetlenia przestrzeni pasażerskiej, które będzie można wykorzystać w przyszłych pojazdach komunikacji miejskiej.
Światło ma realny wpływ na nasze samopoczucie, koncentrację i komfort funkcjonowania. W Signify od lat rozwijamy rozwiązania, które wspierają dobrostan ludzi w różnych przestrzeniach – od biur i szkół po obiekty przemysłowe. Tym razem podjęliśmy się wyzwania, jakim jest poprawa komfortu osób korzystających z komunikacji miejskiej. Wierzę, że nowoczesne oświetlenie może pomóc dobrze rozpocząć dzień, poprawić samopoczucie podczas ponurej aury, a także sprzyjać wyciszeniu i relaksowi w drodze do domu po intensywnym dniu. Chcemy wykorzystać najlepsze możliwości, jakie daje współczesna technika oświetleniowa skupiona na człowieku. Współpraca z Politechniką Poznańską i MPK Poznań pozwoli nam sprawdzić, jak podróżni odbierają takie oświetlenie i które jego funkcjonalności są przez nich najlepiej oceniane. Cieszymy się, że wspólnie możemy realizować projekt, który łączy wiedzę naukową, doświadczenie biznesowe i potrzeby mieszkańców miasta – mówi Rafał Kurzawa, R&D Group Leader w Signify.
BioUp, Premium Ambiance i Philips Hue w służbie transportu publicznego
Zastosowany w poznańskim tramwaju system, łączy moduły BioUp (Cyan Enhanced Dynamic), wspierające naturalny rytm dobowy człowieka i koncentrację, innowacyjne LEDy Premium Ambiance odpowiadające za przyjazną, ciepłą atmosferę we wnętrzu pojazdu oraz oświetlenie Philips Hue umożliwiające tworzenie dynamicznych efektów świetlnych. Oświetlenie automatycznie dostosowuje natężenie i barwę światła do rytmu dobowego pasażerów oraz aktualnych warunków zewnętrznych.
System został zaprojektowany tak, aby testować różne rozwiązania oświetleniowe i sprawdzać, jak wpływają one na komfort podróżowania oraz funkcjonowanie tramwaju podczas codziennej eksploatacji. Wykorzystuje przy tym energooszczędne źródła światła LED, które pozwalają ograniczyć zużycie energii i zmniejszyć ślad węglowy związany z eksploatacją pojazdu.
Tramwaj zyskał także nową okleinę i odświeżone elementy oświetlenia zewnętrznego, dzięki czemu łatwo go zauważyć i odróżnić od pozostałych pojazdów w Poznaniu.
Światło dopasowane do pasażera
Jednym z najważniejszych założeń projektu jest sprawdzenie, jak światło może poprawiać komfort podróży komunikacją miejską. Dostosowując parametry światła do naturalnego cyklu dobowego, testowane rozwiązania mają wspierać koncentrację i pobudzenie w godzinach porannych oraz zapewniać bardziej komfortowe warunki podróżowania w dalszej części dnia.
W ramach projektu sprawdzane są również funkcje mające ograniczać dyskomfort związany z nagłymi zmianami warunków oświetleniowych. Jedną z funkcjonalności jest adaptacyjne rozjaśnianie wnętrza pojazdu przed wjazdem do tunelu. W tramwaju zastosowano również specjalne panele zwiększające równomierność oświetlenia wnętrza, ograniczające występowanie nadmiernie doświetlonych i zacienionych stref.
Światło jako narzędzie komunikacji i bezpieczeństwa
Projekt zakłada wykorzystanie oświetlenia nie tylko do zapewnienia odpowiednich warunków widzenia, ale również jako elementu wspierającego bezpieczeństwo i orientację pasażerów. Testowane są rozwiązania wykorzystujące światło dekoracyjne do informowania o wsiadaniu i wysiadaniu pasażerów na przystankach wspólnych z jezdnią. Dodatkowo za pomocą światła pasażerowie mogą łatwiej odnaleźć miejsca przeznaczone dla osób o ograniczonej mobilności i podróżujących z wózkami dziecięcymi.
Co więcej, dla wybranych lokalizacji na trasie przejazdu, w tym przystanków Politechnika i Bułgarska Stadion, przygotowano indywidualne oświetlenia dekoracyjne.
Kierunek dla przyszłych pojazdów komunikacji miejskiej
Projekt obejmuje również analizę efektywności energetycznej zastosowanych rozwiązań. Naukowcy ocenią wpływ oświetlenia na zużycie energii oraz zapotrzebowanie energetyczne systemów ogrzewania i wentylacji. Równolegle prowadzone będą badania jakości oświetlenia, a także zbierane oceny i opinie pasażerów korzystających z tramwaju. Wyniki badań pomogą opracować wytyczne dotyczące oświetlenia przestrzeni pasażerskiej, które w przyszłości będzie można wykorzystać w nowych pojazdach komunikacji miejskiej.
To przedsięwzięcie jest przykładem współpracy biznesu, nauki i transportu publicznego przy realizacji rozwiązań odpowiadających na realne potrzeby mieszkańców.
