Pod koniec maja doszło do spektakularnego pożaru elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na zachód od Kitzingen, w bezpośrednim sąsiedztwie niemieckiej autostrady A7. Incydent ten po raz kolejny wywołał dyskusję na temat ograniczeń technicznych służb ratunkowych w walce z pożarami nowoczesnych, wysokich instalacji OZE oraz konieczności stosowania zaawansowanych systemów automatycznego gaszenia.
Zgłoszenie o intensywnym dymie wydobywającym się z gondoli ponad stumetrowej turbiny wiatrowej wpłynęło do zintegrowanego centrum powiadamiania ratunkowego 23 maja około godziny 18:50. Gdy pierwsze zastępy straży pożarnej dotarły na miejsce, cała turbina znajdowała się już w płomieniach, a gęsty, czarny dym był widoczny z wielu kilometrów.
Mimo natychmiastowej mobilizacji znacznych sił i środków lokalnych straży pożarnych, dowódcy zmuszeni zostali do podjęcia decyzji o kontrolowanym wypaleniu się obiektu. „Byliśmy bezsilni” – przyznał otwarcie szef miejskiej straży pożarnej w Kitzingen, Kevin Gimperlein. Powód? Służby ratunkowe nie dysponują drabinami ani podnośnikami hydraulicznymi, które byłyby w stanie podać prądy gaśnicze na wysokość przekraczającą 100 metrów. Co więcej, ze względów bezpieczeństwa – ryzyko porażenia prądem, eksplozji układów smarowania oraz zawalenia się konstrukcji – całkowicie wykluczone było wprowadzenie ratowników do wnętrza wieży.
Dlaczego gaszenie pożarów turbin wiatrowych jest tak trudne?
Gondola turbiny wiatrowej to w praktyce silnie zagęszczona przestrzeń techniczna pełna materiałów palnych: olejów hydraulicznych i przekładniowych (często kilkaset litrów), tworzyw sztucznych wzmacnianych włóknem szklanym (łopaty wirnika) oraz elementów elektrycznych pracujących pod wysokim napięciem. W przypadku pożaru na wysokości uniemożliwiającej podanie wody z ziemi, jedyną skuteczną metodą gaszenia są systemy stale zamontowane w gondoli (np. instalacje aerozolowe lub gazowe), których starsze lub tańsze modele turbin często nie posiadają.
Zagrożenie wtórne: Spadające elementy i paraliż komunikacyjny
Pożar wymusił natychmiastowe, całkowite zamknięcie autostrady A7 w obu kierunkach pomiędzy węzłami Kitzingen a Marktbreit. Był to olbrzymi cios dla płynności ruchu, biorąc pod uwagę rozpoczęcie jednego z najgorętszych okresów urlopowych w Niemczech (weekend Zielonych Świątek). Droga została odblokowana po około dwóch godzinach, jednak rejon wokół samej turbiny musiał pozostać ogrodzony w promieniu co najmniej 300 metrów.
Poważnym problemem, z jakim musieli mierzyć się policjanci, byli skrajnie nieodpowiedzialni gapiowie (Schaulustige). Osoby te podchodziły pod samą konstrukcję brennende Windrad, ignorując taśmy zabezpieczające, aby zbierać odłamki konstrukcyjne i nagrywać filmy. Służby prasowe policji wydały dramatyczny komunikat, przypominając, że urwanie się nadpalonego, ważącego wiele ton rotora (śmigła) lub jego fragmentów stanowi bezpośrednie, śmiertelne zagrożenie dla życia.
Policja w Kitzingen prowadzi obecnie szczegółowe dochodzenie mające na celu ustalenie dokładnej przyczyny awarii technicznej oraz oszacowanie strat materialnych, które według wstępnych szacunków sięgną milionów euro.
Normy i przepisy przeciwpożarowe w energetyce wiatrowej
W kontekście projektowania i eksploatacji farm wiatrowych, warto przypomnieć o kluczowych aspektach techniczno-prawnych, które powinny towarzyszyć budowie takich obiektów:
- Projektowanie instalacji elektrycznych i systemów bezpieczeństwa w elektrowniach wiatrowych reguluje m.in. międzynarodowa norma IEC 61400 (w szczególności sekcje dotyczące zarządzania ryzykiem i ochrony odgromowej – IEC 61400-24). Pożary bardzo często są wynikiem uderzenia pioruna bądź awarii układu hamulcowego i zwarć w szafach elektroenergetycznych gondoli.
- Wytyczne wiodących zrzeszeń ubezpieczycieli (np. niemieckie wytyczne VdS 3123) jednoznacznie rekomendują, aby współczesne turbiny wiatrowe były wyposażane w automatyczne systemy detekcji i gaszenia pożaru (SFX) w strefach najwyższego ryzyka (generator, transformator, przekładnia).
- Zgodnie z procedurami większości państw europejskich, jeśli pożar rozwinie się wewnątrz gondoli na dużej wysokości, podstawowym działaniem straży pożarnej nie jest bezpośrednia walka z ogniem, lecz zabezpieczenie terenu przed rozprzestrzenieniem się pożaru na sąsiadujące pola/lasy oraz ochrona ludności przed spadającymi elementami.
Źródło: infranken.de/Freiwillige Feuerwehr Stadt Kitzingen
