Transport szynowy przeżywa bezprecedensowy boom inwestycyjny na całym świecie. Według danych stowarzyszenia UNIFE, średni roczny wolumen globalnego rynku kolejowego w latach 2021–2023 osiągnął poziom 201,8 mld EUR, a do 2029 roku prognozowany jest jego wzrost do około 240,8 mld EUR. Dynamiczny rozwój sektora High-Speed Rail stawia jednak przed projektantami i producentami taboru rygorystyczne wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, odporności mechanicznej oraz niezawodności transmisji sygnałów.
W segmencie kolei dużych prędkości nie ma miejsca na kompromisy materiałowe. Odpowiedzią firmy LAPP na te wyzwania jest kompleksowe, certyfikowane portfolio rozwiązań connectivity dla technologii kolejowej, które ułatwia procedurę homologacji pojazdów szynowych i przyspiesza proces wdrożeniowy u integratorów.
Jakie wymagania muszą spełniać kable w taborze kolejowym?
Wysoka dostępność oraz bezawaryjna eksploatacja pojazdów szynowych w dużej mierze zależą od zastosowanego okablowania. Niezależnie od tego, czy kable odpowiadają za zasilanie, transmisję danych, czy sterowanie – niezawodne rozwiązania z zakresu technologii połączeń umożliwiają płynny ruch i bezpieczny transport.
Kable i przewody muszą cechować się specyficznymi właściwościami, aby mogły być dopuszczone do stosowania w pojazdach kolejowych. Spełnienie ustawowych wymogów bezpieczeństwa pożarowego stanowi warunek konieczny w procesie uzyskiwania homologacji. Nadrzędnym celem jest zagwarantowanie najwyższego możliwego poziomu bezpieczeństwa pasażerów, personelu pokładowego oraz ładunków.
Wewnątrz i na zewnątrz pojazdu przewody, dławnice kablowe oraz złącza poddawane są skrajnym obciążeniom. Poza narażeniem mechanicznym – takim jak uderzenia tłucznia, skręcanie czy ciągłe wibracje – na materiały oddziałują substancje chemiczne: oleje, kwasy i agresywne środki czyszczące. W aplikacjach zewnętrznych dochodzi intensywne promieniowanie UV oraz praca w szerokich zakresach temperatur, typowo od –50°C do +120°C.
Kluczowe kryteria doboru i obowiązujące normy
W pojazdach szynowych nadrzędne znaczenie ma bezpieczeństwo pożarowe, podlegające rygorystycznym unijnym i krajowym przepisom. Podstawą dopuszczenia materiałów w Polsce i całej UE jest zharmonizowana norma PN-EN 45545-2. W aplikacjach kolei dużych prędkości komponenty kablowe muszą spełniać najwyższy poziom zagrożenia pożarowego – Hazard Level 3 (HL3).
Materiały i komponenty do taboru szynowego muszą bezwzględnie cechować się:
- Bezhalogenowością (PN-EN 60754-1/-2),
- Płomienioodpornością i samogaśnięciem (PN-EN 60332-1-2 / PN-EN 60332-3-24),
- Niską emisją dymów oraz minimalną toksycznością gazów pożarowych (PN-EN 61034-2).
W procesie doboru i projektowania instalacji kluczową rolę odgrywają:
- Normy konstrukcyjne kabli: PN-EN 50264 (dla przewodów o podwyższonej wytrzymałości mechanicznej) oraz PN-EN 50306 (kable cienkościenne redukujące masę wiązek).
- Zasady instalacji: normy PN-EN 50355 oraz PN-EN 50343, definiujące reguły trasowania, obciążalności prądowe i zabezpieczenia zwarciowe obwodów.
- Certyfikat jakościowy IRIS (ISO/TS 22163): potwierdzający spełnienie restrykcyjnych procedur produkcyjnych i wymagań stawianych bezpośrednim dostawcom komponentów dla przemysłu kolejowego.
Odporność i bezpieczeństwo w portfolio LAPP
Odpowiedzią na te wyśrubowane wymagania są wyspecjalizowane grupy produktów LAPP: https://www.lapp.com/pl/pl/PLN/przemysl/mobilnosc/technologia-kolejowa/e/000061
- Kable zasilające i sterownicze zoptymalizowane pod kątem elastyczności, odporności mechanicznej oraz ograniczonej przestrzeni montażowej w wagonach i wózkach jezdnych.
- Systemy transmisji danych zapewniające stabilny transfer sygnałów dla systemów sterowania pociągiem (TCMS), diagnostyki pokładowej oraz systemów informacji pasażerskiej.
- Przemysłowe złącza i osprzęt kablowy gwarantujące wysoki stopień ochrony IP oraz szczelność w trudnych warunkach środowiskowych.
Sprawdzone na trasach KTX
Praktycznym sprawdzianem technologii LAPP są projekty realizowane m.in. w Korei Południowej przy pociągach dużych prędkości KTX (Korea Train eXpress). Dostarczane tam rozwiązania zasilające, sterownicze oraz magistrale danych pracują pod stałym obciążeniem dynamicznym przy najwyższych prędkościach eksploatacyjnych.
Dzięki obecności w ponad 80 krajach, LAPP zapewnia producentom OEM i integratorom systemów spójność standardów, uproszczoną logistykę oraz bezpośrednią dostępność certyfikowanych komponentów na całym świecie.
